વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.91

વજ્ર ઉવાચ ॥
ગ્રહાણાં ભાર્ગવશ્રેષ્ઠ નક્ષત્રાણાં પૃથક્પૃથક્ ॥
સ્નાનાનિ શ્રોતુમિચ્છામિ તત્પીડાશમનાન્યહમ્ ॥ ૧ । ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
મઞ્જિષ્ઠાં માતુલુંગં ચ કુંકુમં રક્તચન્દનમ્ ॥
પૂર્ણકુમ્ભે કૃતે તામ્રે સૂર્યસ્નાનં વિધીયતે ॥ ૨ । ।
ઉશીરં ચ શિરીષં ચ પદ્મકં ચન્દનં તથા ॥
શંખે ન્યસ્તમિદં સ્નાનં ચન્દ્રદોષનિવારણમ્ ॥ । । ૩ ॥
ખદિરં દેવદારું ચ તિલાન્યામલકાનિ ચ । ।
પૂર્ણકુમ્ભે કૃતે રૌપ્યે ભૌમપીડાવિનાશનમ્

નદીસંગમતોયાનિ તન્મૃદા સહિતાનિ ચ ॥
ન્યસ્તાનિ કુમ્ભે માહીયે બુધપીડાવિનાશનમ્

ગોરોચનં નાગમદં શતપુષ્પા શતાવરી ॥
વિન્યસ્ય રાજતે કુમ્ભે શુક્રપીડાનિવારણમ્

તિલાન્માષાન્પ્રિયંગું ચ ગન્ધપત્રં તથૈવ ચ ॥
ન્યસ્તં કાર્ષ્ણાયસે કુમ્ભે સૌરપીડાનિવારણમ્

ગુગ્ગુલું હિંગુલં તાલં શુભાં ચૈવ મનઃશિલામ્ ॥
શૃંગે ચ માહિષે ન્યસ્તં રાહુપીડાવિનાશનમ્

વરાહનિર્હૃતાં રાજન્પર્વતાગ્રમૃદં તથા ॥
છાગં ક્ષીરં ખડ્ગપાત્રે કેતુપીડાવિનાશનમ્

ગ્રહસ્નાનમિદં પ્રોક્તમૃક્ષસ્નાનમતઃ શૃણુ ॥
યેન સમ્યક્પ્રયુક્તેન મુચ્યતે કિલ્વિષાન્નરઃ ॥

વટાશ્વત્થશિરીષાણાં પત્રાણિ તુ તિલૈસ્સહ ॥
સર્વગન્ધોપપન્નાનિ કૃત્તિકાસુ વિધીયતે

સર્વબીજોદકસ્નાનં રોહિણીષુ પ્રશસ્યતે ॥
સર્વરત્નોદકસ્નાનં મૃગશીર્ષે વિધીયતે

વચા ચ ગન્ધા કાન્તાભિઃ સ્નાનં રૌદ્રે પ્રકીર્તિતમ્ ॥
ગોષ્ઠમૃદ્ગોમયસ્નાનમાદિત્યે પાપનાશનમ્

સર્વૌષધ્યઃ પઞ્ચગવ્યં તથા ગૌરાશ્ચ શાલયઃ ॥
સિદ્ધાર્થકાસ્સર્વગન્ધાંસ્તિષ્યસ્નાને શુભપ્રદાઃ

વલ્મીકાગ્રમૃદા સ્નાનં તથા સાર્પે શુભપ્રદમ્ ॥
સતિલં દેવનિર્માલ્યં સ્નાનં શસ્તં મઘાસુ ચ

ફલ્ગુનીષુ ચ પૂર્વાસુ શાડ્વલં લવણં ઘૃતમ્ ॥
ઉત્તરાસુ તથા સ્નાનં શિમ્બિમુસ્તાપ્રિયંગુભિઃ

હસ્તે સ્નાનં પ્રશંસન્તિ પર્વતાગ્રસરોમૃદા ॥
ચિત્રાસુ દેવનિર્માલ્યં સ્વાતૌ પુષ્પૈર્જલોદ્ભવૈઃ

વિશાખાસુ પ્રશંસન્તિ રૌદ્રચન્દનપદ્મકૈઃ ॥
નદીકૂલદ્વયાન્મૃદ્ભિર્મૈત્રે સ્નાનં પ્રકીર્તિતમ્

જ્યેષ્ઠોદકેન જ્યેષ્ઠાસુ સુવર્ણસહિતં હિતમ્ ॥
સર્વમૂલજલૈઃ સ્નાનમાપ્યે મુક્તાફલોદકૈઃ

વૈશ્વદેવે પ્રશંસન્તિ પદ્મકોશીરચન્દનૈઃ ॥
સર્વૌષધૈશ્ચાભિજિતિ શ્રવણે સંગમોદકૈઃ

નદીવાપીજલયુતૈર્વારુણે તુ પ્રશસ્યતે ॥
આજે શ્રીવાસકં સ્નાનં કાન્તા પુરુહિતં હિતમ્

આહિર્બુધ્ન્યે તથા સ્નાનં પદ્મકોશીરચન્દનૈઃ ॥
કુઙ્કુમાગુરુકર્પૂરૈઃ સહિતં પાપનાશનમ્ ॥
દર્ભેર્મૂલયુતૈઃ પૌષ્ણે હરિદ્રાદ્વયચન્દનૈઃ

નાગાશ્વગન્ધા મદવન્તિકા ચ ક્ષૌદ્રાન્વિતા ચાશ્વિનકે પ્રદિષ્ટા ॥
સુરાહ્વ કાષ્ઠં રજનીદ્વયં ચ સ્નાનં વચાભિઃ સહિતં ચ યામ્યમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે મા૦ સં૦ ગ્રહનક્ષત્રસ્નાનવિધિવર્ણનં નામૈક નવતિતમોઽધ્યાયઃ