વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.76

વજ્ર ઉવાચ ॥
બ્રાહ્મસ્ય દિવસસ્યાન્તે યાદૃશી દ્વિજ જાયતે ॥
જગતોઽસ્ય સમાવસ્થા તાદૃશીં વક્તુમર્હસિ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
વૃત્તે પ્રક્ષાલને રાજન્કલ્પસ્યાન્તે ચતુર્દિશમ્ ॥
ઉત્તિષ્ઠંતિ તદા ઘોરા દિવિ સપ્ત દિવાકરાઃ

તે તુ પીત્વા જલં સર્વં શોષયન્તિ જગત્ત્રયમ્ ॥
વિનાશે સર્વભૂતાનામયોગુડસમા તદા

ભૂમિર્ભવતિ ભૂપાલ દગ્ધાસ્સર્વે ચ જન્તવઃ ॥
વિનષ્ટકિલ્બિષાસ્સર્વે જીવમાત્રાવશેષકાઃ

જનલોકમથાસાદ્યતત્ર તિષ્ઠન્તિ નિર્ભયાઃ॥
ભૂર્ભુવસ્સ્વર્મહશ્ચૈવ તદા નશ્યન્તિ પાર્થિવ

જનલોકાદયો લોકા ન તુ નશ્યન્તિ પાર્થિવ॥
તતોઽર્કાસ્તે તુ નશ્યન્તિ સંહિતા રુદ્રતેજસા

ઉત્તિષ્ઠન્તિ મહારૌદ્રાસ્તતો દિવિચરા ઘનાઃ ॥
કેચિદઞ્જનપુઞ્જાભાઃ કેચિદ્ગજકુલોપમાઃ

કેચિત્પુરવરાકારાઃ કેચિદ્ધારિદ્રસન્નિભાઃ॥
હરિતાલાઞ્જનપ્રખ્યાસ્તથા હિઙ્ગુલકપ્રભાઃ

શુકપત્રનિભાઃ કેચિત્કેચિન્નીલોત્પલપ્રભાઃ॥
વિદ્યુન્માલા વિનદ્ધાઙ્ગા ગર્જન્તોઽથ બલાહકાઃ

આક્રમ્ય ગગનં રાજન્પૂરયન્તિ મહીતલમ્ ॥
ગઙ્ગાપ્રવાહપ્રતિમૈર્ધારાપાતૈઃ પુનઃપુનઃ

તતસ્સમુદ્રા ભૂપાલ વેલોદ્ભેદતરઙ્ગિણઃ ॥
છાદયન્તિ મહીં સર્વાં દગ્ધાં સૂર્યગભસ્તિભિઃ

તતસ્સંવર્તકો વાયુર્ઘનાનારુજતિ ક્ષણાત્ ॥
તતો વાયું સમાદાય સ્વશરીરે પિતામહઃ

।
સ્વપિત્યેકાર્ણવે લોકે નષ્ટસ્થાવરજઙ્ગમે ॥
નષ્ટચન્દ્રાર્કપવને ગ્રહનક્ષત્રતારકે

સુપ્ત્વા યુગસહસ્રં તુ દેવદેવો જગત્પતિઃ ॥
પુનર્વિબુદ્ધઃ કુરુતે સૃષ્ટિં પ્રાગ્વત્પિતામહઃ

સૃષ્ટિં કરોતિ ધર્મજ્ઞ કલ્પેકલ્પે પુનઃપુનઃ ॥
પિતામહસ્ય રાત્ર્યન્તે તસ્માદ્ધિ સૃજતિ પ્રજાઃ

જન્તૂનાં જનનાદ્રાજઞ્જન ઇત્યભિધીયતે

એતાવદુક્તં તવ ભૂમિપાલ કલ્પે ગતે યદ્ભવતીહ લોકે ॥
અતઃ પરં સર્વયદુપ્રધાન વદસ્વ કિં તે કથયામિ રાજન્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે મા૦ સં૦ કલ્પાન્તવર્ણનો નામ ષટ્સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ