વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.75

વજ્ર ઉવાચ ॥
મન્વન્તરે પરિક્ષીણે યાદૃશી દ્વિજ
જાયતે ॥ સમવસ્થા મહાભાગ તાદૃશીં વક્તુમર્હસિ

।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
મન્વન્તરે પરિક્ષીણે દેવા મન્વન્તરેશ્વરાઃ ॥
મહર્લોકમથાસાદ્ય તિષ્ઠન્તિ ગતકલ્મષાઃ

મનુશ્ચ સહ શક્રેણ દેવાશ્ચ યદુનન્દન ॥
બ્રહ્મલોકં પ્રપદ્યન્તે પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્

ઋષયશ્ચ તથા સપ્ત તત્ર તિષ્ઠન્તિ તે સદા ॥
અધિકારં વિના સર્વે સદૃશાઃ પરમેષ્ઠિનઃ

ભૂતલં સકલં વજ્ર તોયરૂપી મહેશ્વરઃ ॥
ઊર્મિમાલી મહાવેગઃ સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ

ભૂલોકમાશ્રિતં સર્વં તદા નશ્યતિ યાદવ ॥
ન વિનશ્યન્તિ રાજેન્દ્ર વિશ્રુતાઃ કુલપર્વતાઃ

મહેન્દ્રો મલયસ્સહ્યઃ શુક્તિમાનૃક્ષવાનપિ ॥
વિન્ધ્યશ્ચ પારિયાત્રશ્ચ માલ્યવાન્ગન્ધમાદનઃ

।
હિમવાન્હેમકૂટશ્ચ નિષધો નીલ એવ ચ ॥
શ્વેતશ્ચ શૃઙ્ગવાન્મેરુર્ન વિનશ્યન્તિ પર્વતાઃ

શેષં વિનશ્યતિ જગત્સ્થાવરં જઙ્ગમં ચ યત્ ॥
નૌર્ભૂત્વા તુ સતી દેવી તદા યદુકુલોદ્વહ !

ધારયત્યથ બીજાનિ સર્વાણ્યેવા વિશેષતઃ ॥
ભવિષ્યશ્ચ મનુસ્તસ્યાં ભવિષ્યા ઋષયસ્તથા

તિષ્ઠન્તિ રાજશાર્દૂલ સપ્ત યે પ્રથિતા ભુવિ ॥
મત્સ્યરૂપધરો વિષ્ણુઃ શૃઙ્ગી ભૂત્વા જગત્પતિઃ

આકર્ષતિ તુ તાં નાવં સ્થાનાત્સ્થાનં સ લીલયા ॥
કર્ષમાણન્તુ તાં નાવં દેવદેવં જગત્પતિમ્

સ્તુવન્તિ ઋષયઃ સર્વે દિવ્યૈઃ કર્મભિરચ્યુતમ્ ॥
ઘૂર્ણમાનસ્તદા મત્સ્યો જલવેગોર્મિસંકુલે

ઘૂર્ણમાનાં તુ તાં નાવં નયત્યમિતવિક્રમઃ ॥
હિમાદ્રિશિખરં નાવં દેવદેવો જગત્પતિઃ

મત્સ્યસ્ત્વદૃશ્યો ભવતિ તે ચ તિષ્ઠન્તિ તત્રગાઃ

કૃતતુલ્યં તદા કાલં તાવત્પ્રક્ષાલનં સ્મૃતમ્ ॥
આપસ્સામ્યમથો યાન્તિ યથાપૂર્વં નરાધિપ ॥
ઋષયશ્ચ મનુશ્ચૈવ સર્વં કુર્વન્તિ તે તદા

મન્વન્તરાન્તે જગતામવસ્થા મયેરિતા તે યદુવૃન્દનાથ ।
અતઃ પરં યત્તવ કીર્તનીયં સમાસતસ્તદ્વદ ભૂમિપાલ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે મા૦સં૦ મન્વન્તરવર્ણનો નામ પઞ્ચસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ