विष्णुधर्मोत्तरपुराणम् · अध्याय 1.76

वज्र उवाच ॥
ब्राह्मस्य दिवसस्यान्ते यादृशी द्विज जायते ॥
जगतोऽस्य समावस्था तादृशीं वक्तुमर्हसि

मार्कण्डेय उवाच ॥
वृत्ते प्रक्षालने राजन्कल्पस्यान्ते चतुर्दिशम् ॥
उत्तिष्ठंति तदा घोरा दिवि सप्त दिवाकराः

ते तु पीत्वा जलं सर्वं शोषयन्ति जगत्त्रयम् ॥
विनाशे सर्वभूतानामयोगुडसमा तदा

भूमिर्भवति भूपाल दग्धास्सर्वे च जन्तवः ॥
विनष्टकिल्बिषास्सर्वे जीवमात्रावशेषकाः

जनलोकमथासाद्यतत्र तिष्ठन्ति निर्भयाः॥
भूर्भुवस्स्वर्महश्चैव तदा नश्यन्ति पार्थिव

जनलोकादयो लोका न तु नश्यन्ति पार्थिव॥
ततोऽर्कास्ते तु नश्यन्ति संहिता रुद्रतेजसा

उत्तिष्ठन्ति महारौद्रास्ततो दिविचरा घनाः ॥
केचिदञ्जनपुञ्जाभाः केचिद्गजकुलोपमाः

केचित्पुरवराकाराः केचिद्धारिद्रसन्निभाः॥
हरितालाञ्जनप्रख्यास्तथा हिङ्गुलकप्रभाः

शुकपत्रनिभाः केचित्केचिन्नीलोत्पलप्रभाः॥
विद्युन्माला विनद्धाङ्गा गर्जन्तोऽथ बलाहकाः

आक्रम्य गगनं राजन्पूरयन्ति महीतलम् ॥
गङ्गाप्रवाहप्रतिमैर्धारापातैः पुनःपुनः

ततस्समुद्रा भूपाल वेलोद्भेदतरङ्गिणः ॥
छादयन्ति महीं सर्वां दग्धां सूर्यगभस्तिभिः

ततस्संवर्तको वायुर्घनानारुजति क्षणात् ॥
ततो वायुं समादाय स्वशरीरे पितामहः

।
स्वपित्येकार्णवे लोके नष्टस्थावरजङ्गमे ॥
नष्टचन्द्रार्कपवने ग्रहनक्षत्रतारके

सुप्त्वा युगसहस्रं तु देवदेवो जगत्पतिः ॥
पुनर्विबुद्धः कुरुते सृष्टिं प्राग्वत्पितामहः

सृष्टिं करोति धर्मज्ञ कल्पेकल्पे पुनःपुनः ॥
पितामहस्य रात्र्यन्ते तस्माद्धि सृजति प्रजाः

जन्तूनां जननाद्राजञ्जन इत्यभिधीयते

एतावदुक्तं तव भूमिपाल कल्पे गते यद्भवतीह लोके ॥
अतः परं सर्वयदुप्रधान वदस्व किं ते कथयामि राजन्

इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मा० सं० कल्पान्तवर्णनो नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः