વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.70

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
સન્નદ્ધં દાનવગણં પતાકાશતસંકુલમ્ ॥
નાનાપ્રકારવાદિત્રં સિંહનાદબલોદ્ધતમ્

દૃષ્ટ્વા રામો મહાતેજાઃ સજ્જં ચક્રે મહદ્ધનુઃ ॥
શરૈસ્સંછાદયામાસ દૈત્યસૈન્યં મહાબલમ

અભ્રચ્છાયેવ સંજજ્ઞે રામમુક્તૈશ્શિલીમુખૈઃ ॥
તિર્યગૂર્ધ્વમધશ્ચૈવ શરૈર્વ્યાપ્તં સમન્તતઃ

ચાપમણ્ડલમધ્યસ્થઃ પરિવેપીવ ભાસ્કરઃ ॥
દૃષ્ટમાત્રેણ સૈન્યાનાં ચક્ષૂંષ્યપહરદ્રણે

શરાન્ધકારે મગ્નાસ્તે દાનવા દુષ્ટચેતસઃ ॥
રામસન્દર્શનાદેવ દૃષ્ટેઽર્કે કૌશિકા યથા

સ દાનવાનાં વ્યસૃજન્રામો ભાતિ શિલીમુખાન્ ॥
સદાનવાનાં મધુવત્કુસુમાનાં શિલીમુખઃ

શરાન્ધકારે મહતિ મગ્નો મતિમતાં વરઃ ॥
માયાં કૃત્વા તદાગ્નેયીં તં દદાહ શરોત્કરમ્

શરાન્ધકારગહનાન્નિષ્ક્રાન્તાસ્તે દિતેઃ સુતાઃ ॥
ભાર્ગવં કોષ્ટકીકૃત્ય રણે બિભિદુરઞ્જસા

પ્રચણ્ડૈરર્ધનારાચૈર્વત્સદન્તૈસ્સચૂચુકૈઃ ॥
વરાહકર્ણૈર્ભલ્લૈશ્ચ ક્ષુરપ્રૈશ્ચટકાનનૈઃ

તોમરૈર્ભિણ્ડિપાલૈશ્ચ પાષાણૈર્લગુડૈશ્શુભૈઃ ॥
ખડ્ગૈઃ પ્રાસૈસ્તથા ચક્રૈઽર્ગદામુસલ કમ્પનૈઃ

પરિઘૈરાયસૈશ્શૂલૈસ્ત્રિશૂલૈશ્શક્તિભિસ્તથા ॥
સ બાધ્યમાનોઽપિ રણે દૈત્યનાથાયુધોત્કરૈઃ

ન વિવ્યથે મહાતેજા હુતાહુતિરિવાનલઃ ॥
યદા શસ્ત્રપ્રહારૈસ્તં ન શેકુસ્સમરે દ્વિજમ્

હન્તું દૈત્યવરા યુદ્ધે ચક્રુરસ્ત્રં તદા મહત્ ॥
અયશ્શઙ્કુર્મહાતેજા રાજા દૈત્યગણસ્ય યઃ

સમેતૈર્દાનવૈસ્સાર્ધં રામં રણકૃતક્ષણમ્ ॥
શરૈઃ સંછાદયામાસ દિવ્યાસ્ત્રપ્રતિમન્ત્રિતૈઃ

અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય દાનવેન્દ્રસ્ય ભાર્ગવઃ ॥
ચિચ્છેદ સશરં ચાપં રુક્મદણ્ડં તથા ધ્વજમ્

સારથેશ્ચ શિરઃ કાયાચ્છિરસ્ત્રાણવિભૂષિતમ્ ॥
એતત્કૃત્વા રણે કર્મ દક્ષિણેન સ પાણિના

જગ્રાહ પરશું તીક્ષ્ણં દૈત્યકાયવિદારણમ્ ॥
પદ્ભ્યામાક્રમ્ય વેગેન સમરે રથકૂબરમ્

નિર્જીવાન્પાદવેગેન કૃત્વા તુરગસત્તમાન્ ॥
ગદયા ચ રથસ્થસ્ય દાનવેન્દ્રસ્ય સંયુગે

જહાર સશિરસ્ત્રાણં શિરો જ્વલિતકુણ્ડલમ્ ॥
અયઃશઙ્કૌ હતે દૈત્યે ભાર્ગવં સમરે તદા

સર્વે દૈત્યગણાઃ કુદ્ધાશ્છાદયામાસુરઞ્જસા ॥
અસ્ત્રપુઞ્જં રણે ચ્છિત્વા તેષાં ભૃગુકુલોદ્ભવઃ

રણે ચિચ્છેદ ગાત્રાણિ શિરાંસિ ચ મહાતપાઃ ॥
ક્ષણમાત્રેણ રામોઽપિ દૈત્યદેહસમાકુલામ્

શોણિતૌઘનદીં ચક્રે કેશશૈવાલશાદ્વલામ્ ॥
બાણમીનાં ચાપનક્રાં છત્રહંસાવલીં તથા

પ્રેતલોકાર્ણવગમાં ભીરુકલ્મષવર્દ્ધિનીમ્ ॥
હસ્તિશીર્ષોપલાં રૌદ્રાં ચારુતત્પુચ્છપન્નગામ

એવં વિધેઽપિ સંવૃત્તે રણે કર્મણિ દાનવાઃ ॥
તં રામમક્ષતં દૃષ્ટ્વા હતશેષાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ

મયતારપ્રભૃતયઃ પુરં ચ વિવિશુસ્તદા ॥
પલાયમાનાન્સમરે ન જઘાન સ ભાર્ગવઃ

॥
કિઞ્ચિચ્છેષેષુ દૈત્યેષુ વિનિવૃત્તસ્તદા રણાત્ ॥
હતદૈત્યાયુતગણો રામોઽશ્મનગરં યયૌ

રામપ્રવેશે નગરં વરુણસ્યાજ્ઞયા તદા ॥
પતાકાધ્વજસંબાધં કૃતં દેવૈર્વિશેષવત્

નાગૈશ્ચ દાનવૈશ્ચૈવ સિક્તં ચન્દનવારિણા॥
ધૂપપુઞ્જસમુત્ક્ષિપ્તં કુસુમોત્કરમણ્ડિતમ્

તતશ્ચ સુમહાતેજા વરુણસ્તુ વિનિર્ગતઃ॥
પુત્રપૌત્રૈઃ પરિવૃતો રામપ્રગ્રહણકારણાત્

સંપૂજ્યમાનં વરુણો રથમારોપ્ય ચ સ્વકમ્ ॥
પ્રવેશયામાસ પુરં બહુતૂર્યપુરસ્કૃતમ્

।
રામપ્રવેશે ચ તદા નૃત્યન્તોઽપ્સરસાં ગણાઃ ॥
ગન્ધર્વમુખ્યા ગાયન્તિ સંસ્તુવન્તિ ચ બન્દિનઃ

સ પ્રવિશ્યાથ નગરં વરુણસ્ય તથા ગૃહમ્ ॥
ઉવાસ તત્ર ધર્માત્મા વરુણેન સુપૂજિતઃ

ધર્માણામાગમં કૃત્વા વરુણાત્સસુતાત્તદા ॥ ૩૩ ॥।
એવં સ રામઃ પરવીરઘાતી સંપ્રાપ્ય યાદોગણનાથવેશ્મ ॥
ઉવાસ પુત્રૈર્વરુણસ્ય સાર્ધં સંપૂજિતસ્તેન જલેશ્વરેણ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મ્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે અયશ્શઙ્કુવધો નામ સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ