વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.49

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
તતઃ સાલ્વો મહાતેજાઃ કુઞ્જરેણ તરસ્વિના ॥
અર્પયામાસ ધર્મજ્ઞ રેણુકાનન્દવર્ધનમ્

સ્તબ્ધકર્ણો વિવૃત્તાક્ષઃ કૃત્વા કુણ્ડલિનં કરમ્ ॥
ગ્રીવાં સઞ્ચાલયન્નાગો યયૌ ગજમદોદ્ધતમ્

દૃષ્ટ્વૈવાપતતસ્તસ્ય વેગં રામોઽપિ તં ગજમ્ ॥
હુંકારમાત્રેણ રણે સ્તમ્ભયામાસ વેગિતમ્

સ્તમ્ભયામાસ નાગેન્દ્રં શૈલેન્દ્રશિખરોપમમ્ ॥
તસ્થૌ સ પુરતસ્તસ્ય સાલ્વસ્ય સમરપ્રિયઃ

પરશું રુધિરાક્તાઙ્ગં સકલઙ્કમલં કરે ॥
ધારયન્ વિષ્ણુવદ્યાતિ સકલં કમલઙ્કરે

દન્તિના દન્તિનઃ પૃષ્ઠં રામસ્યાઽઽરોઢુમિચ્છતઃ ॥
જહાર વેગવાન્વેગં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ

સાલ્વસાયકસંઘાતવિમુખીકૃતવિક્રમમ્ ॥
રામં રણે દૈત્યગણાશ્છાદયન્તિ વરાયુધૈઃ

મહતા સોઽસ્ત્રપુંજેન રામઃ સંછાદિતો રણે ॥
નિમીલિતાક્ષશ્ચિક્ષેપ સાલ્વાય પરશું તદા

આગચ્છમાનં વેગેન સાલ્વસ્તં પરશું રણે ॥
આયુધૈર્વારયામાસ ન શશાક ચ શત્રુહા

સ સાલ્વાયુધસંઘાતં ભઙ્ક્ત્વા સર્વમશેષતઃ ॥
જહાર શીર્ષં સાલ્વસ્ય મુકુટોત્તમભૂષિતમ્

રામોઽપિ ભૂતલાત્પ્રાપ્ય ગદાં હેમવિભૂષિતામ્ ॥
આવિધ્ય નિજઘાનોગ્રં સાલ્વં કુઞ્જરસંસ્થિતમ્

દ્વાવઙ્કુશધરૌ શ્રેષ્ઠૌ દ્વૌ ચ ચર્માસિધારિણૌ ॥
પતાકાધારિણં ચૈકં ગજસ્ય જઘને સ્થિતમ્

દેહં ચ તસ્ય સાલ્વસ્ય પતાકાં ચ મનોરમામ્ ॥
એતદાદાય સકલમાજગામ વસુન્ધરામ્

સિંહનાદેન રામસ્ય વિત્રસ્તો ગજયૂથપઃ ॥
આર્ત્તનાદં મહત્કૃત્વા પ્રદુદ્રાવ નરાધિપ

રામકર્મણિ વૃત્તે તુ ભૂતલાત્પરશું રણે ॥
જગ્રાહ વેગાવાન્વેગાદ્દાનવાન્તચિકીર્ષયા

દૃષ્ટ્વા સપરશું રામં સાલ્વં ચ વિનિપાતિતમ્ ॥
હતશેષાસ્તુ તે દૈત્યાઃ પ્રવિષ્ટા વરુણાલયમ્

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દેવાઃ સેન્દ્રપુરોગમાઃ ॥
આયોધનમુપાજગ્મુઃ પુરસ્કૃત્ય પિતામહમ્

પ્રણામમકરોત્તેષાં રામો રતિકરઃ પિતુઃ ॥
પૂજયિત્વા તુ તે રામં યયુર્દેવાઃ સ્વમાલયમ્

શક્રોઽપિ લબ્ધ્વા ત્રિદિવં રામબાહુપ્રસાધિતમ્ ॥
વિજહાર દિવં રાજન્પાલયાનો જગત્ત્રયમ્

રથેન સિંહયુક્તેન મહાદેવોઽપિ ભાર્ગવમ્॥
આદાય પ્રયયૌ શીઘ્રં કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્

સ્નેહેન ચાઽસ્ય ગાત્રાણાં ચક્રે સમ્માર્જનં હરઃ ॥
યેનાઽઽસીદ્બલવાન્ રામો નિર્વ્રણશ્ચ મહાશયાઃ

ગતવ્રણં શ્રિયોપેતં જયં લબ્ધ્વા હ્યુપસ્થિતમ્ ॥
રામં પ્રહરતાં શ્રેષ્ઠં શંકરો વાક્યમબ્રવીત્। ૨૨ ॥
શઙ્કર ઉવાચ ॥
રામરામ મહાભાગ ત્વયાઽહં પરિતોષિતઃ ॥
તસ્માત્તવાઽહં દાસ્યામિ ચાસ્ત્રગ્રામં હ્યનુત્તમમ્

અસ્ત્રાણાં ધારણે શક્તસ્ત્વમેકો ભુવિ ભાર્ગવ ॥
તવ ધૈર્યમનૌપમ્યં તવ સત્ત્વમનુત્તમમ્

અસ્ત્રયોગમિહસ્થસ્ત્વં કૃત્વા પુત્ર શનૈઃશનૈઃ ॥
સર્વાસ્ત્રવિત્તતો રામ ગન્તાસિ પિતરં સ્વકમ્

યશ્ચૈવ પરશુર્દિવ્યઃ પિત્રા દત્તસ્તવાઽનઘ ॥
અદ્ય પ્રભૃતિ તે ક્ષિપ્તઃ કરં ભૂયઃ સમેષ્યતિ

ઉપલક્ષણમેતચ્ચ તથા તવ ભવિષ્યતિ ॥
છેત્સ્યામિ તે સંશયાંશ્ચ નિર્વૃતો ભવ પુત્રક

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યેવમુક્તઃ પરિપૂર્ણકામો રામો મહાત્મા જિતસૈન્યનાવઃ ॥
ઉવાસ તત્ર પ્રમથૈઃ સમેતઃ સર્વાણ્યથાસ્ત્રાણ્યનુશિક્ષમાણઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સાલ્વવધો નામૈકોનપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ