વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.35

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમુક્તા સત્યવતી કાલે પૂર્ણે દ્વિજોત્તમમ્ ॥
જનયામાસ ધર્મજ્ઞં જમદગ્નિં તપોધનમ્

તતશ્ચ જનયામાસ વાત્સ્યં ભૃગુકુલોદ્વહમ્ ॥
તતોષ્ટનવતિં પુત્રાન્ગોત્રકારાન્પૃથક્પૃથક્

ગાધેરપિ તદા ભાર્યા જનયામાસ પુત્રકમ્ ॥
વિશ્વામિત્રમિતિ ખ્યાતં યુતં બ્રાહ્મણતેજસા

જિતો યુદ્ધે વસિષ્ઠેન મન્યુના યઃ સ પાર્થિવઃ ॥
બ્રાહ્મણ્યં તપસા લેભે ધર્માત્મા સંશિતવ્રતઃ

રાજા પ્રસેનજિન્નામ સુતાં તસ્યાઽથ રેણુકામ્ ॥
પત્ન્યર્થે પ્રતિજગ્રાહ જમદગ્નિર્મહાતપાઃ

સા તં વનગતં ભક્ત્યા નિત્યં પર્યચરદ્વને ॥
કદાચિદથ ઘર્મર્તૌ મધ્યં પ્રાપ્તે દિવાકરે ॥

ક્રીડાર્થં પ્રાસ્યતિ ચિરં જમદગ્નિર્મહાતપાઃ ॥
ક્ષિપ્તાઃક્ષિપ્તાઃ શરાસ્તેન રેણુકા ચારુલોચના

આનયામાસ ધર્મજ્ઞા ભર્તુર્વચનકારિણી ॥
અથાઽર્કતાપસંતપ્તા દહ્યમાનાંઘ્રિપઙ્કજા

પુષ્પિતસ્ય ચ વૃક્ષસ્ય છાયામાસાદ્ય વિષ્ઠિતા ॥
વિશ્રમ્ય તુ મુહૂર્તં સા ભર્તુર્નિન્યે શરોત્તમમ્

તાં પ્રાપ્તાં કુપિતો ભર્તા જમદગ્નિરભાષત ॥
ક્રીડતો મે શરૈર્ભદ્રે વિઘ્નં કિં કૃતવત્યસિ ॥૧ ૦॥
ન બિભેષિ ચ માં ભદ્રે ત્વથ વાપ્યવમન્યસે

રેણુકોવાચ ॥
અર્કાગ્નિતાપસંતપ્તા ક્ષણમાત્રં મહાવ્રત ॥
અપારયંતી વિશ્રાન્તો તસ્માત્ત્વં ક્ષન્તુમર્હસિ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
રેણુકાયા વચઃ શ્રુત્વા જમદગ્નિર્મહાતપાઃ ॥
જાતરોષસ્તદા સૂર્યે સાયકાન્ક્ષેપ્તુમુદ્યતઃ

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ વિપ્રરૂપો દિવાકરઃ ॥
શીઘ્રમાગમ્ય તેજસ્વી જમદગ્નિમભાષત

સૂર્ય ઉવાચ ॥ ॥
સ્વભાવ એષ મે બ્રહ્મન્ યદહં દહનાત્મકઃ ॥
વર્તતશ્ચ સ્વભાવેન ન મે ત્વં ક્રોદ્ધુમર્હસિ

પુત્રસ્તેઽહં ભવિષ્યામિ ત્વસ્યામેવ દ્વિજોત્તમ ॥
સુરકાર્યં કરિષ્યામિ લોકાનાઞ્ચ હિતં મહત્

ઇયઞ્ચ પત્ની ધર્મજ્ઞા રેણુકા તવ સાંપ્રતમ્ ॥
છત્રોપાનહમેતન્મે ગૃહ્ણાતુ વરવર્ણિની

તસ્યાઽનુકમ્પયા છત્રં તથા બ્રહ્મન્મુપાનહૌ ॥
મયા સૃષ્ટૌ જગત્યસ્મિન્નિત્યમેવ ભવિષ્યતઃ

છત્રોપાનહયોર્દાનં લોકે શ્રેષ્ઠં ભવિષ્યતિ॥
છત્રોપાનહદાનેન નરઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યતિ

એવમુક્તસ્તુ સૂર્યેણ જમદગ્નિર્મહાતપાઃ ॥
સંપૂજ્ય સૂર્યં જગ્રાહ સવિતુઃ સકલં વચઃ

તતઃ સૂર્યે ગતે દેવી સૂર્યપુત્રા પુરા સતી ॥
પુત્રં કનીયસં રામં જનયામાસ રેણુકા ॥
તમન્વાવસુષેણશ્ચ વસુર્વિશ્વાવસુસ્તથા

તેષાં જઘન્યજો રામો વિષ્ણુર્માનુષરૂપધૃક્

અંશેન જાતે ભુવિ દેવદેવે સુનિર્વૃતા ભૂમિરથો બભૂવ ॥
હૃતાઞ્ચ મેને દિતિજપ્રજાતાં પીડાં નૃણાં સ્વસ્ય ચ સા ધરિત્રી

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામોત્પત્તિર્નામ પઞ્ચત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ