વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.34

ઋચીક ઉવાચ ॥
બ્રહ્મણોઽત્રિઃ સુતઃ સૌમ્યઃ સુતસ્તસ્યાઽપિ ચન્દ્રમાઃ ॥
સોમસ્ય તુ બુધઃ પુત્રો બુધપુત્રઃ પુરૂરવાઃ

શ્રુતાયુસ્તનયસ્તસ્ય પુત્રસ્તસ્યાપિ નગ્નજિત્ ॥
તસ્યાઽપિ કાઞ્ચનઃ પુત્રઃ સુહોત્રસ્તસ્ય ચાઽઽત્મજઃ

તસ્ય જહ્નુઃ સ્મૃતઃ શ્રીમાન્યેન ગઙ્ગા તુ જાહ્નવી ॥
સુવ્રતસ્તનયસ્તસ્ય ચાલર્કસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

તસ્ય પુત્રો બલાકશ્ચ કુશિકસ્તસ્ય ચાઽઽત્મજઃ ॥
મહોદયપુરવરે સ તુ નિત્યં કૃતાલયઃ

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ શ્વસુરઃ ચ્યવનસ્તવ ॥
સ્વવંશસંકરં બુદ્ધ્વા કુશિકેભ્યો મહાયશાઃ

કુશિકાનાં સમુચ્છિત્યૈ કુશિકં નૃપતિં યયૌ ॥
પૂજિતઃ કુશિકેનાપિ કુશિકં વાક્યમબ્રવીત્

રાજન્વક્ષ્યામિ કાર્યં તે યદિ શુશ્રૂષસેનઘ ॥
સભાર્યેણ ચ કર્તવ્યં રાજઞ્છુશ્રૂષણં ત્વયા

કુશિક ઉવાચ ॥
સ્વમેવેદં તવ ગૃહં યથેષ્ટં વસ ભાર્ગવ॥
શક્તિતસ્તવ શુશ્રૂષાં કરિષ્યે ભાર્યયા સહ

ઋચીક ઉવાચ॥
ગૃહોષિતં તં ચ્યવનં શુશ્રૂષુરનહંકૃતઃ ॥
પૂજયામાસ સતતં સર્વકામસમૃદ્ધિભિઃ

બહુસંખ્યાન્દિનગણાંશ્ચ્યવનો નાવબુદ્ધ્યતિ ॥
નિરાહારઃ સભાર્યસ્તં પર્યુપાસ્તે મહીપતિઃ

અકાલે પ્રાશયત્યન્નં કદાચિદપિ દુલર્ભમ્ ॥
કૃતમિત્યેવ તદ્રાજા નિવેદયતિ સત્વરમ્

કદાચિદ્બહુ ભુઙ્ક્તેન્નં ન ભુઙ્ક્તે દિવસાન્બહૂન્ ॥
ધનેન ચ તદીયેન તર્પયામાસ વૈ દ્વિજાન્

કદાચિદ્દીપયત્યેવ વહ્નિં તાતગૃહોદ્ભવમ્ ॥
કદાચિચ્ચ રથે યુક્તં સભાર્યો રાજપુઙ્ગવમ્

રાજમાર્ગે પ્રતોદેન તુદન્યતિ યથેચ્છયા॥
તસ્યાઽસૌ હિતમેવેદં કર્મણા મનસા ગિરા

સમાચરતિ યત્નેન ભાર્ગવપ્રિયકામ્યયા ॥
યદા ન વૃજિનં કિંચિદ્દૃષ્ટવાંસ્તસ્ય ભાર્ગવ

તદા તસ્ય વરં પ્રાદાદ્વરં યન્મનસેપ્સિતમ્

ચ્યવન ઉવાચ ॥
વર વરય ભદ્રં તે પ્રસન્નોઽહં તવાનઘ ॥
નિર્વ્યાજં તેઽનયા રાજસ્સેવયાઽનઘયા સદા

કુશિક ઉવાચ ॥
યદિ મે ત્વં પ્રસન્નોઽસિ ભૃગૂણાં વંશવર્ધન ॥
વંશો બ્રાહ્મણતાં યાતુ વરમેતદ્વૃણોમ્યહમ્

ચ્યવન ઉવાચ ॥
એતદેવ ધ્રુવં ભાવી નન્માં વરયસે નૃપ ॥
અસ્મદ્વંશાનુવંશસ્ય બ્રાહ્મણ્યં તે ભવિષ્યતિ

તવ વંશકૃતોઽસ્માકં ક્ષત્રધર્મ્મો દ્વિજોત્તમઃ॥
ભવિષ્યતિ નરેન્દ્રેન્દ્ર ચૈતત્સુવિદિતં મમ

એતજ્જ્ઞાત્વા સમુત્સેધં ચિકીર્ષુઃ સ્વકુલસ્ય તે ॥
વિકારૈઃ ક્રોધનાર્થં તે ગૃહેઽહમવસં ચિરમ્

વિકારં ન તતો દૃષ્ટં મયા ભાવ્યર્થચોદિતમ્ ॥
તસ્માન્માતુસ્વયા પ્રાપ્તં વરમેતત્સુદુર્લભમ્

કુશાસ્યનામા પુત્રસ્તુ ભવિતાઽતિ સ્વધાર્મિકઃ ॥
તસ્યાપિ ભવિતા પુત્રો ગાધિરિત્યેવ વિશ્રુતઃ

વિશ્વામિત્રઃ સુતસ્તસ્ય બ્રાહ્મણ્યમુપલપ્સ્યતિ ॥
કૃત્વા વૈરં વસિષ્ઠેન તપસા મહતા નૃપ

સ્ત્રીણાં ચરુવિપર્યાસાદ્વિશ્વામિત્રસ્ય સંભવઃ ॥
અસ્મદ્વંશાનુભવિતા નિર્વૃત્તો ભવ પાર્થિવ

યત્તે વિનાશિતં દગ્ધં ભવિતા તદ્વિશેષવત્ ॥
ભાર્યયા સહિતશ્ચૈવ જરાહીનો ભવિષ્યસિ

એવમુક્ત્વા ગતે વિપ્રે રાજા પૂર્ણમનોરથઃ ॥
ઉવાચ સુમુખીં ભદ્રે જરાશોક વિવર્જિતામ્

એતત્સુનેત્રે ચ્યવસ્ય વાક્યં કસ્યાઽસ્તિ શક્તિર્ભુવિ માનવસ્ય ॥
કર્તું મૃષા તેન વરોરુમધ્યે પૌત્રસ્તવોગ્રો ભવિતા નૃલોકે ॥

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે કુશિકવરપ્રદાનં નામ ચતુસ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ