વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.36

માર્કંડેય ઉવાચ ॥ ॥
અથ બાલ્યં સમુત્તીર્ણો રામો ભૃગુકુલોદ્વહઃ ॥
શુશ્રૂષમાણઃ પિતરં નિત્યમાસ્તે મહાયશાઃ

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ રામે વનગતે તદા ॥
આજગામ મહાતેજા રાજા ચિત્રાઙ્ગદો વનમ્

વિહર્તું સહ રામાભિર્દેવરાજસમદ્યુતિઃ ॥
તં દૃષ્ટ્વા રેણુકા ચક્રે સ્પૃહાં ભોગેષુ ભામિની

જગામ મનસા તં સા રાજાનં કામસન્નિભમ્ ॥
તસ્મિન્નેવ ક્ષણે સા તુ ભ્રષ્ટા બ્રાહ્મણતેજસા

ગતશ્રિયં તુ તાં દૃષ્ટ્વા જમદગ્નિર્મહાતપાઃ ॥
પુત્રાનુવાચ તાન્ક્રોધાદ્ધન્યતાં જનનીં સ્વકાં

તે વિચાર્ય તતઃ સર્વે માતુર્ગૌરવમુત્તમમ્ ॥
નૈવ ચક્રુઃ પિતુર્વાક્યં તાઞ્છશાપ સ ભાર્ગવઃ

યૂયં તિર્યક્સધર્માણો નષ્ટસંજ્ઞા ભવિષ્યથ ॥
ઇધ્મભારમુપાદાય રામો રતિકરઃ પિતુઃ ॥

અથાઽઽશ્રમમનુપ્રાપ્તઃ પિતા તં સમચોદયત્ ॥
જહીમાં માતરં ક્ષુદ્રાં રામ મા ત્વં ચિરં કૃથાઃ

એવમુક્તઃ સ પિત્રા તુ તદ્વાક્ય સમનન્તરમ્ ॥
શિરશ્ચિચ્છેદ તીક્ષ્ણેન રામઃ પરશુના તદા

તુતોષાથ પિતા તસ્ય તતો ધર્મભૃતાં વરઃ ॥ । ૧૦ ॥
જમદગ્નિરુવાચ ॥
સ્વચ્છન્દમરણં પુત્ર તુષ્ટે ત્વં મયિ લપ્સ્યસે ॥
યાવચ્ચ વૈષ્ણવં તેજસ્ત્વયિ તિષ્ઠતિ પુત્રક

તાવદૈવ ન તે યુદ્ધે કશ્ચિજ્જેતા ભવિષ્યતિ॥
ભવિષ્યતિ ચ ધર્માત્મા રામો દશરથાત્મજઃ ॥
રઘુવંશે સમુત્પન્નો વિષ્ણુર્માનુષરૂપધૃક્

યદા સમેષ્યતે તેન તદા વૈષ્ણવતેજસા ॥
કૃતકર્મા વિમુક્તસ્ત્વં સ ચ યુક્તો ભવિષ્યતિ

તતઃ પરં ત્વયા પુત્ર ન કાર્યં શસ્ત્રધારણમ્ ॥
આર્તત્રાણમૃતે વીર સ્ત્રીબ્રાહ્મણકૃતેઽથ વા ॥
યથેપ્સિતં ચાઽપ્યપરં વરં વરય પુત્રક

રામ ઉવાચ ॥
ગુરુશ્રેષ્ઠ સમુત્થાનં જનન્યાઃ કથયામ્યહમ્ ॥
અસ્મૃતિઞ્ચ તથા તસ્યાં ભ્રાતૄણાઞ્ચ તથા ઽસ્મૃતિમ્

જમદગ્નિરુવાચ ॥
એવમસ્તુ મહાભાગ તપસા મહતા તથા ॥
સમારાધય દેવેશં શઙ્કરં નીલલોહિતમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમુક્તે સમુત્તસ્થૌ રેણુકા ચારુહાસિની ॥
રામસ્ય ભ્રાતરઃ સર્વે મુક્તશાપાસ્તથૈવ તે

પિત્રા રામસ્તથોક્તસ્તુ હિમવત્યચલોત્તમે ॥
તપસ્તેપે મહાતેજા રુદ્રારાધનકામ્યયા

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દેવાઃ સેન્દ્રપુરોગમાઃ ॥
સૈંહિકેયભયત્રસ્તાઃ શઙ્કરં શરણં ગતાઃ

॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
ભગવન્ દેવદેવેશ પ્રણતાર્તિવિનાશન ॥
સૈંહિકેયૈર્વયં સર્વૈઃ સ્થાનેભ્યસ્ત્વવરોપિતાઃ

સૈંહિકેયાનથાઽઽશ્રિત્ય દૈત્યાઃ શતસહસ્રશઃ ॥
સર્વે વસન્તિ સતતં તેષાં યત્નં વધે કુરુ

॥ મહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
શૃણ્વન્તુ દેવતાઃ સર્વા દાનવા દેવકણ્ટકાઃ ॥
રામેણાઽઽહં વધિષ્યામિ નરબુદ્ધ્યા યતસ્તુ તાન્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ગતેષુ દેવસંઘેષુ દેવદેવઃ પિનાકભૃત્ ॥
આહૂય ભાર્ગવં રામમિદં વચનમબ્રવીત્

મહાદેવ ઉવાચ ॥
સૈંહિકેયાન્દુરાચારાનસુરાઞ્જહિ પુત્રક ॥
સમર્થસ્તાન્ભવાન્હન્તું નાઽન્યઃ કશ્ચન વિદ્યતે

રામ ઉવાચ ॥
અસ્ત્રગ્રામં સમગ્રં મે પ્રયચ્છ ભગસૂદન ॥
યેન તાન્સુદુરાચારાન્ઘાતયિષ્યામિ દાનવાન્

મહાદેવ ઉવાચ ॥
કિં તવાસ્ત્રૈર્ભૂગુશ્રેષ્ઠ વિષ્ણુસ્ત્વં નાસિ માનુષઃ ॥
વ્યસ્ત્રસ્યાઽપિ ન તે શક્તા યોદ્ધું પ્રમુખતસ્તવ

રામ ઉવાચ ॥
ઘાતયિષ્યામ્યહં સર્વાન્સૈંહિકેયાન્દુરાસદાન્ ॥
ત્રિપુરારે મહાભાગ ત્વદાજ્ઞાપરિબૃંહિતઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યેવમુક્તસ્ત્રિપુરાન્તકેન રામસ્ત્રિનેત્રપ્રતિમ પ્રભાવઃ ॥
આદાય તીક્ષ્ણં પરશું જગામ યત્ર સ્થિતાસ્તે ચ રિપુપ્રધાનાઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામસ્ય મહેશ્વરાદેશો નામ ષટ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ