વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.33

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
ઔર્વસ્ય ભાર્યા ધર્મજ્ઞા નામ્ના સત્યવતી શુભા ॥
વને પર્યચરદ્ભક્ત્યા ગાધિજા ભૃગુનન્દનમ્

તસ્યા પરમયા ભક્ત્યા ભર્તા તોષમુપાગતઃ ॥
ઉવાચ તાં વરારોહામૃચીકો ભૃગુનન્દનઃ

॥ ઋચીક ઉવાચ ॥ ॥
વરં વરય સુશ્રોણિ યત્તે મનસિ વર્તતે ॥
તોષિતોઽહં ત્વયા ભદ્રે વને શુશ્રૂષયા વદ

સત્યવત્યુવાચ ॥
માતુઃ પ્રયચ્છ મે પુત્રં ભગવન્વીર્યવત્તરમ્॥
પુત્રં મમ ચ ધર્મજ્ઞં યુતં બ્રાહ્મણતેજસા

ઋચીક ઉવાચ ॥
ચરુદ્વયં કરિષ્યામિ માતુરર્થે તથા તવ ॥
યસ્ય સંપ્રાશનાત્પુત્રં ત્વં ચૈવ જનયિષ્યસિ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમુક્ત્વા તદા ચક્રે ઋચીકસ્તુ ચરુદ્વયમ્ ॥
એકસ્મિન્સકલં ક્ષાત્રં તેજશ્ચક્રે સવૈષ્ણવમ્

શ્વશ્ર્વર્થે તં ચરું કૃત્વા દ્વિતીયે સ ન્યવેશયત્ ॥
બ્રાહ્મં રૌદ્રઞ્ચ યત્તેજઃ પત્ન્યર્થે કૃતવાઞ્ચરુમ્

ઋચીક ઉવાચ ॥
અયં પ્રાશ્યસ્ત્વયા ભદ્રે ત્વયં માત્રા ચરુસ્તવ ॥
અશ્વત્થાલિઙ્ગનં કાર્યં માત્રા તત્ર તદા શુભે

।
તથૈવૌદુમ્બરસ્યાઽપિ ત્વયા રાજીવલોચને

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમુક્તા તતો ગત્વા માત્રે સર્વં ન્યવેદયત્

તતસ્તામબ્રવીન્માતા ગાધેઃ પત્ની યશસ્વિની ॥
ધ્રુવં ભગવતા પુત્રસ્તવ પુત્રચિકીર્ષયા

શ્રેષ્ઠેન તેજસા યુક્તશ્ચરુરેષ કૃતઃ શુભે ॥
તસ્માચ્ચરુવિપર્યાસં મદર્થે કુરુ મા ચિરમ્

અલિઙ્ગને વિપર્યાસં દ્રુમયોઃ ક્રિયતાં તથા ॥
સા માતુર્વચનં સર્વં ચક્રે ગૌરવયન્ત્રિતા

સગર્ભાં સ ગતે કાલે ભર્તા વચનમબ્રવીત્

ઋચીક ઉવાચ ॥
ધ્રુવં ચરુવિપર્યાસો દ્રુમયોશ્ચ ત્વયા કૃતમ્ ॥
યેન ત્વમસિતાપાઙ્ગિ યુક્તા ક્ષત્રિયતેજસા

બ્રાહ્મેણ તેજસા યુક્તં કૃતવાનસ્મિ તે ચરુમ્ ॥
માતુસ્તે ચારુસર્વાંગિ તથા ક્ષત્ત્રિયતેજસા

કૃતં ચરુવિપર્યાસં સા વિપ્રં જનયિષ્યતિ ॥
ક્ષત્રધર્મરતં પુત્રં વિપ્રં ત્વં જનયિષ્યસિ

સત્યવત્યુવાચ॥ માતુર્મતાત્કૃતમિદં ભગવન્ક્ષન્તુમર્હસિ ॥
ક્ષત્રધર્મરતઃ પુત્રો ન મે ભવિતુમર્હતિ ॥

ઋચીક ઉવાચ ॥
એવમસ્તુ ન તે પુત્રઃ ક્ષત્રધર્મા ભવિષ્યતિ ॥
પૌત્રસ્ત્વવશ્યં ભવિતા ભાવ્યર્થવિધિચોદિતઃ

સત્યવત્યુવાચ ॥
સર્વેશ્વરત્વં ભગવન્કિમર્થં પૌત્રસ્ય મે ક્ષત્રિયભાવમુગ્રમ્॥
નિવર્તિતું નેચ્છસિ માતુલેન વદસ્વ તન્મે યદિ તે ન ગુહ્યમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ચરુવિપર્યાસો નામ ત્રયસ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ