વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.25

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
બ્રહ્મણોઽત્રિઃ સુતઃ શ્રીમાન્પ્રભાવાદ્બ્રહ્મણા સમઃ ॥।
પ્રભાકરસ્તસ્ય સુતઃ પિતામહસમો ગુણૈઃ

સ્વર્ભાનુના હતે સૂર્યે પતમાને દિવો મહીમ્ ॥
તમોભિભૂતે તપસા પ્રભા યેન વિવર્ધિતા

સ્વસ્ત્યસ્ત્વિતિ સ હોવાચ પતમાનં દિવાકરમ્ ॥
વચનાત્તસ્ય બ્રહ્મર્ષેઃ સ પપાત દિવો મહીમ્

અત્રિશ્રેષ્ઠાનિ ગોત્રાણિ યશ્ચકાર મહાયશાઃ ॥
યજ્ઞેષ્વત્રિવનં યશ્ચ સુરૈર્યસ્ય પ્રકીર્તિતમ્

તસ્ય પુત્રત્વમાપન્નૌ જનાર્દનમહેશ્વરૌ ॥
દત્તાત્રેયોઽથ દુર્વાસા લોકે ખ્યાતિમુપાગતૌ

દત્તાત્રેયત્વમાસાદ્ય ભગવાન્મધુસૂદનઃ ॥
વેદાનધ્યાપયામાસ બ્રાહ્મણાંશ્ચરિતવ્રતાન્

તેષુ નષ્ટેષુ વેદેષુ ક્રિયાસુ ચ મખેષુ ચ ॥
ચાતુર્વણ્યે સમાકીર્ણે ધર્મે શિથિલતાં ગતે ॥

અભિવર્ધતિ ચાધર્મે સત્યે નષ્ટેઽનૃતે સ્થિતે ॥
પ્રજાસુ શીર્યમાણાસુ ધર્મે ચાકુલતાં ગતે

સયજ્ઞાઃ સક્રિયા વેદાઃ પ્રત્યાનીતા હિ તેન વૈ ॥
ચાતુર્વર્ણ્યમસંકીર્ણ કૃતં તેન મહાત્મના

દુર્ભિક્ષમરકૌ નષ્ટૌ તસ્મિઞ્જાતે મહીતલે ॥
પ્રવવર્ષ ચ દેવેન્દ્રઃ સહસ્રનયનઃ ક્ષિતૌ ॥1.25.૧ ૦॥
ભૂય એવ જગદ્વૃત્તં યથાપૂર્વં જગત્પતે ॥
પ્રનષ્ટકલુષે લોકે સન્માર્ગસ્થેષુ રાજસુ

યજત્સુ વિપ્રમુખ્યેષુ તપસ્યભિરતેષુ ચ ॥
વાર્તાસક્તેષુ વૈશ્યેષુ શુશ્રૂષુષ્વન્ત્યજેષુ ચ

મુદિતેષુ ચ લોકેષુ ત્રૈલોક્યે દેવસાદ્ગતે ॥
વિષ્ણોર્ભાગે ક્ષિતિગતે કાર્તવીર્યાર્જુનસ્તદા

દશવર્ષસહસ્રાણિ કૃતવાન્દુશ્ચરં તપઃ ॥
પ્રયાગવનમાસાદ્ય દત્તાત્રેયાશ્રમં પ્રતિ

આરાધયામાસ તદા દત્તં શુશ્રૂષયા નૃપ॥
તેન દત્તવરશ્ચક્રે સરાજ્યં હતકણ્ટકમ્

આર્યાવર્તેષુ નિર્મ્લેચ્છા કૃતા તેન વસુન્ધરા ॥
તસ્મિન્રાજનિ ધર્મજ્ઞે દૈત્યૈર્દેવનિપાતિતૈઃ

સંપ્રાપ્તૈર્ભૂમિપાલત્વં વસુધા ભારપીડિતા ॥
નાકપૃષ્ઠં યયૌ શીઘ્રં શક્રદર્શનલાલસા

વજ્ર ઉવાચ ॥
આસાદ્યલોકં ત્રિદિવેશ્વરસ્ય ભારેણ ખિન્ના વસુધા નરેન્દ્રૈઃ ॥
કિં તત્ર ચક્રે વદ તન્મમાદ્ય દૃષ્ટ્વા ક્ષિતિં યચ્ચ ચકાર શક્રઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે દત્તાત્રેયોપાખ્યાનંનામ પઞ્ચવિંશત્તમોઽધ્યાયઃ