વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.24

વજ્ર ઉવાચ ॥
દેવકાર્યં વિના વિષ્ણુર્નોત્પત્સ્યતિ મહીતલે ॥
કસ્મિન્કાર્યે બભૂવાસૌ દત્તાત્રેય ઇતિ શ્રુતઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
શક્રેણ ચ યદા વૃત્રો હતો વીર્યોપબૃંહિતઃ

તસ્મિન્હતેઽસુરે ત્વષ્ટા વિશ્વરૂપમવાસૃજત્ ॥
તપસ્યન્તં ચ તં ગત્વા જઘાન ચ શચીપતિઃ

તસ્મિન્હતે બ્રહ્મહત્યા જગામ બલસૂદનમ્ ॥
બ્રહ્મહત્યાભિભૂતસ્તુ રાજ્યં ત્યક્ત્વા ત્રિવિષ્ટપે

માનસે બિસતન્તુસ્થો બભૂવ સ પુરન્દરઃ ॥
રાજા કૃતઃ શક્રહીનૈર્દેવૈસ્તુ નહુષસ્તદા

સોઽકામયત પૌલોમીં શક્રસ્ય મહિષીં પ્રિયામ્ ॥
કાલાલાભપરા પ્રાહ શક્રં દેવી તથા શચી

અપૂર્વેણ હિ યાનેન સમીપં મે સુરેશ્વર ॥
ઋષિભિઃ શિબિકાં યુક્ત્વા સ જગામ તદન્તિકમ્

શિબિકાં વહમાનં તુ મન્દંમન્દં દ્વિજોત્તમમ્ ॥
પાદેન તાડયામાસ સોઽગસ્ત્યં પાપનિશ્ચયઃ

અગસ્ત્યેન તથા શપ્તો ભવ સર્પો મહીપતે ॥
યુધિષ્ઠિરેણ સંગમ્ય શાપમોક્ષમવાપ્સ્યસિ

એવમુક્તે તુ મુનિના સર્પત્વં સ જગામ વૈ ॥
નષ્ટે શક્રે ચ પતિતે નહુષે પાપનિશ્ચયે

રજસ્તમોભ્યામાક્રાન્તા બભૂવુસ્ત્રિદશાલયાઃ ॥
તતઃ પ્રવૃત્તા લોકેઽસ્મિન્નનાવૃષ્ટિઃ સુદારુણા

દુર્ભિક્ષમરકૌ ચોભૌ વિષણ્ણાસ્ત્રિદશાલયાઃ ॥
નષ્ટોત્સવમહાયજ્ઞં નિર્વષટ્કારમઙ્ગલમ્

અનાવૃષ્ટિહતં સર્વં બભૂવ વસુધાતલમ્ ॥
ક્ષુત્ક્ષામમાનુષપ્રાયં વિનષ્ટપશુસઞ્ચયમ્

કપાલાસ્થિસમાકીર્ણં કેશશૈવાલસંકુલમ્ ॥
સ્નાયુભગ્નદ્વિજગણૈઃ ક્રવ્યાદૈરતિસંકુલમ્

નિર્ગન્ધિકુણપાકીર્ણં શૂન્યપ્રાયં વિભીષણમ્ ॥
ક્ષુત્ક્ષામભૂતસઙ્ઘાભ્યાં વિનિવૃત્તવણિક્પથમ્

પ્રનષ્ટકૃષિવાર્તં ચ દાતૃભિશ્ચ વિવર્જિતમ્ ॥
નરકેઽપિ મહાઘોરે નિરાક્રન્દૈર્જનૈયુતૈઃ

દુર્લભાન્નં નિરાનન્દં સ્કન્ધાસક્તકુમારકૈઃ ॥
ઇતશ્ચેતશ્ચ યાસ્યદ્ભિર્દાનવૈરતિસંકુલમ્

શુષ્કતોયાશયં ભીમં નામશેષમહાપગમ્ ॥
તસ્મિન્કાલે મહાઘોરે ચોત્સૃષ્ટનિયમા દ્વિજાઃ

આર્યાવર્તં પરિત્યજ્ય મ્લેચ્છદેશમુપાશ્રિતાઃ ॥
ભક્ષ્યાભક્ષ્યં પરિત્યજ્ય કુર્વાણાઃ પ્રાણધારણમ્

પ્રાણધારણસક્તાનાં ક્ષુધાવ્યાકુલચેતસામ્ ॥
તેષાં બ્રહ્મ તદા નષ્ટં ધાવતાં ચ ઇતસ્તતઃ

તદા નષ્ટેષુ દેવેષુ મ્લેચ્છીભૂતમિદં જગત્ ॥
મ્લેચ્છીભૂતે જગત્યસ્મિન્સ્વધાસ્વાહાવિવર્જિતાઃ

યથા મર્ત્યાસ્તથા જાતાઃ સર્વે તે દેવતાગણાઃ ॥
ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠૈસ્ત્રિદશૈઃ પ્રાર્થિતશ્ચ જનાર્દનઃ

શક્રાર્થં ત્રિદશા ગત્વા ત્રૈલોક્યહિતકામ્યયા

તાનુવાચ હરિર્દેવઃ સર્વે ગચ્છન્તુ માનસમ્ ॥
બિસતંતુગતં શક્રં તસ્માલ્લપ્સ્યથ મા ચિરમ્

યજતાં સોઽશ્વમેધેન મામેવ સુરસત્તમાઃ! ॥
અહમેવ કરિષ્યામિ વિપાપ્માનં બિડૌજસમ્

તત્કૃતા બ્રહ્મહત્યાં તુ ચતુર્ધા સ કરિષ્યતિ

અમેધ્યક્ષેપકે વહ્નૌ પાદેનૈકેન યાસ્યતિ ॥
તથા ચૈકેન પાદેન હ્યશુચિક્ષેપકે જલે

પાદેનૈકેન ચ તથા સર્વકાલે દ્રુમચ્છિદમ્ ॥
રજસ્વલાંગં પાદેન તથા ચૈકેન યાસ્યતિ

અહમંશેન યાસ્યામિ ભૂતલં સુરકારણાત્ ॥
નષ્ટે ચ ભૂતલે ધર્મં સ્થાપયિષ્યામ્યહં પુનઃ

એતત્સર્વં યથોદ્દિષ્ટં દેવદેવેન શાર્ઙ્ગિણા ॥
ચક્રુસ્સુરગણાઃ સર્વે રાજ્યં ચાવાપ વૃત્રહા

શક્રેણ નિત્યં બિસતન્તુગેન ધ્યાતો મહાત્મા હરિરપ્રમેયઃ ॥
હત્વાપિ કામેન સ વિપ્રમુખ્યં લેભે ત્રિલોકીં પુનરેવ તસ્માત્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે વૃત્રવધોપાખ્યાનં નામ ચતુર્વિંશતિતમોઽધ્યાયઃ