વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.181.185

1.181
॥ શામ્બરાયણ્યુવાચ ॥
ચાક્ષુષસ્ય મનોઃ પુત્રાન્ષષ્ઠસ્ય શૃણુ વાસવ ॥
ઊરુઃ પૂરુઃ શતદ્યુમ્નઃ તપસ્વી સત્યવાન્ધૃતિઃ

અગ્નિષ્ટુદતિરાત્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચ તથાનઘ ॥
હવિષ્માનુન્નતઃ શ્રીમાન્સુધામા વિજયસ્તથા

અભિમાનઃ સહિષ્ણુશ્ચ મધુશ્રીરૃષયઃ સ્મૃતાઃ ॥
આઢ્યાઃ પ્રસૂતા ભાવ્યાશ્ચ લેખાશ્ચ પૃથુકાસ્તથા

અષ્ટકાશ્ચ ગણાઃ પઞ્ચ તદા પ્રોક્તા દિવૌકસામ્ ॥
તેષાં મનોજવો નામ બભૂવેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્

આસંસ્તસ્યાસુરા ઘોરાસ્તદા દાયાદબાન્ધવાઃ ॥
યેષાં બભૂવ નૃપતિર્મહામાલો બલાધિકઃ

સ કદાચિદ્વનં યાતો મૃગયાં પાપનિશ્ચયઃ ॥
તત્ર ચન્દ્રાંશુસંકાશં દદર્શાશ્વં મનોહરમ્

તમારુરોહ દુર્બુદ્ધિર્મૃગાઘાતચિકીર્ષયા ॥
તમારૂઢં સમાદાય તદા વેગાત્તુરઙ્ગમઃ

ગત્વા પારે સમુદ્રસ્ય ચિક્ષેપોપરિ દુર્મતિમ્ ॥
ક્ષિપ્તમાત્રઃ સ દુર્બુદ્ધિઃ પવનેનાપવાહિતઃ

અનાસાદિતતોયશ્ચ પવનેન સ તૃહ્યતે ॥
અદ્યાપિ સુમહાતેજા લોકાલોકસ્ય બાહ્યતઃ

અમૃત્યુવરદાનેન સ તુ પાપઃ સ્વયમ્ભુવઃ ॥
વાયુમાર્ગં સમાશ્રિત્ય ન તુ પ્રાણૈર્વિયુજ્યતે

એવં સ ઘોરો વરદાનદર્પાદમૃત્યુરસ્તીતિ કૃતાપરાધઃ ॥
દેવદ્વિજાનાં હયરૂપધારી ચિક્ષેપ વિષ્ણુઃ પવનપ્રવાહે

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્ર સંવાદે પષ્ઠચાક્ષુષમન્વન્તરવર્ણનન્નામૈકાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

1.182
॥ શામ્બરાયણ્યુવાચ ॥
અથાન્યસ્ય ભવિષ્યસ્ય મનોવૈર્વસ્વતસ્ય ચ ॥
સપ્તમસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ તવ પુત્રાન્યશસ્વિનઃ

ઇક્ષ્વાકુરથ નાભાગો વિષ્ણુઃ શર્યાતિરેવ ચ ॥
અવૃધ્યતુસ્તથા પ્રાંશુર્મહાત્મા દિષ્ટ એવ ચ

કરૂષશ્ચ પૃથુધ્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચ મનોઃ સુતાઃ ॥
અત્રિર્વસિષ્ઠો ભગવાઞ્જમદગ્નિશ્ચ કશ્યપઃ

ગૌતમશ્ચ ભરદ્વાજો વિશ્વામિત્રોઽથ સપ્તમઃ ॥
દેવા હ્યેકોનપઞ્ચાશન્મરુતઃ પરિકીર્તિતાઃ

દ્વાવશ્વિનૌ વિનિર્દિષ્ટૌ વિશ્વેદેવાસ્તથા દશ ॥
દશૈવાઙ્ગિરસો દેવા હ્યેવં દેવગણા નવ

યેષાં શક્રસ્તુ મોજંબી નામ્ના શત્રુક્ષયઙ્કરઃ ॥
ઘોરાસ્તથાપિ યે ત્વાસન્દૈત્યા દાયાદબાન્ધવાઃ

તેષાં બભૂવ નૃપતિર્હિરણ્યાક્ષો મહાબલઃ ॥
નૃવરાહેણ વપુષા તં જઘાન હરિઃ પુરા

દૈત્યેશ્વરં તં સુરસંઘભીમં મહાબલં પર્વતમાત્રકાયમ્ ॥
જઘાન ચક્રેણ હરિઃ પ્રસહ્ય રૂપં સમાસ્થાય વરાહશીર્ષમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સપ્તમવૈવસ્વતમન્વન્તરવર્ણનન્નામ દ્વ્યશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ ॥

1.183
શક્ર ઉવાચ ॥
અસ્મિન્કલ્પે મહાભાગે ભવિષ્યા મનવસ્તુ યે ॥
તેષાં પુત્રાન્નૃષીન્દેવાઞ્છક્ર દાયાદબાન્ધવાન્

તસ્ય ઘાતં તથા કૃષ્ણાત્સર્વમેતત્પ્રકીર્તય ॥
સર્વજ્ઞકલ્પા ભવતી દિવ્યજ્ઞાના મતા મમ

શામ્બરાયણ્યુવાચ ॥
અષ્ટમસ્ય ભવિષ્યસ્ય સાવર્ણસ્ય મનોઃ સુતાન્ ॥
કથયિષ્યામિ તે શક્ર મહાબલપરાક્રમાન્

વિજયશ્ચાવરીવાંશ્ચ નિર્દોહસ્સત્યવાક્કૃતિઃ ॥
ચરિષ્ણુશ્ચાપ્યધૃષ્ણુશ્ચ વાચઃ સમતિરેવ ચ

સાવર્ણસ્ય મનોઃ પુત્રાનૃષીંશ્ચૈવ નિબોધ મે ॥
અશ્વત્થામા કૃપો વ્યાસો ગાલવો દીપ્તિમાનથ

ઋષ્યશૃઙ્ગસ્તથા રામ ઋષયઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
સુતપા અમૃતાભાશ્ચ આત્રેયાશ્ચ ગણાસ્ત્રયઃ

સર્વે વિંશતિભિર્દેવગણૈર્યુક્તા મહાત્મનામ્ ॥
યેષામિન્દ્રો ભવિષ્યસ્તુ બલિર્દાનવસત્તમઃ

ત્વત્કૃતે દેવદેવેન બદ્ધો યસ્ત્રિદશેશ્વરઃ ॥
દાયાદા બાન્ધવાસ્તસ્ય ન ભવિષ્યન્તિ વાસવ

શક્રત્વં તેન કર્તવ્યં મન્વન્તરમકણ્ટકમ્ ॥
દેવદેવકરન્યસ્તં દાનમેત ન્મહાસુરઃ

ત્રૈલોક્યરાજા ભવતિ સાવર્ણસ્યાન્તરે મનોઃ ॥ ॥
તસ્મિન્મન્વન્તરે પ્રાપ્તે હિમશૈલાલયો બલી

ભવિષ્યતિ દુરાચારો નાનોલો નામ રાક્ષસઃ ॥
બ્રહ્મલબ્ધવરો રૌદ્રસ્ત્રૈલોક્યોત્સાદને રતઃ

તં વધિષ્યતિ ધર્માત્મા વિષ્ણુર્ગરુડવાહનઃ ॥
ચક્રેણ શતધારેણ જગતાં હિતકામ્યયા

દંષ્ટ્રાકરાલં વિકટોગ્રવેષં નીલાઞ્જનાભં ભયદં ત્રિલોકે ॥
ચક્રેણ દેવઃ પ્રવિદાર્ય કર્તા લોકં સમગ્રં ભયવિપ્રયુક્તમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે શક્રશામ્બરાયણીસંવાદેઽષ્ટમસાવર્ણિમન્વન્તરવર્ણનન્નામ ત્ર્યશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

1.184
શાંબરાયણ્યુવાચ ॥
બ્રહ્મપુત્રસ્ય તુ મનોર્નવમસ્ય સુતાઞ્છૃણુ ॥
ધૃતિકેતુર્દીપ્તિકેતુઃ પઞ્ચહસ્તો નિરાકૃતિઃ

પૃથુશ્રવા બૃહદ્દ્યુમ્ન ઋચીકો બૃહતાં ગણઃ ॥
બ્રહ્મપુત્રસ્ય તે પુત્રા ઋષયશ્ચ નિબોધ મે

મેધાતિથિર્દ્યુતિશ્ચૈવ સવનો વસુરેવ ચ ॥
જ્યોતિષ્માન્હવ્યસત્યૌ ચ ઋષયઃ પરિકીર્તિતાઃ

પારા મરીચિગર્ભાશ્ચ સ્વધર્માણશ્ચ તે ત્રયઃ ॥
ગણા દ્વાદશકાઃ પ્રોક્તા યેષામિન્દ્રો ભવિષ્યતિ

વિભુર્નામ મહાતેજાઃ સર્વદેવેશ્વરો વલી ॥
દાયાદા બાન્ધવાસ્તસ્ય યે ભવિષ્યન્તિ ધાર્મિકાઃ

કાલકક્ષ ઇતિ ખ્યાતાસ્તેષાં રાજા ભવિષ્યતિ ॥
તસ્મિન્મન્વન્તરે રાજા વસુનાભો ભવિષ્યતિ

પુત્રસ્તુ ભાવતા તસ્ય વાસુદેવો મહીપતિઃ ॥
ચક્રવર્તી મહાતેજાઃ પદ્મનાભ ઇતિ શ્રુતઃ

દેવાસુરે તુ સંગ્રામે કાલકાક્ષં રણોત્કટમ્ ॥
નરવધ્યં મહાતેજાઃ પદ્મનાભો વધિષ્યતિ

શરેણ જામ્બૂનદભૂષિતેન બ્રહ્માસ્ત્રયુક્તેન રણપ્રચણ્ડમ્॥
હત્વાસુરં કાલસમપ્રભાવં રાજા સ લોકસ્ય ભયં નિહન્તા

॥
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે શક્રશામ્બરાયણી સંવાદે નવમબ્રહ્મપુત્રમનન્વન્તરવર્ણનન્નામ ચતુરશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ ૧૮૪॥
1.185
શામ્બરાયણ્યુવાચ ॥
ધર્મપુત્રસ્ય તુ મનોર્દશમસ્ય સુતાઞ્છૃણુ ॥
સુક્ષેત્ર ઉત્તમૌજાશ્ચ ભૂરિશોણશ્ચ વીર્યવાન્

શતાનીકો નિમિર્મિત્રો વૃષસેનો જયદ્રથઃ ॥
ભૂરિદ્યુમ્નઃ સુવર્મા ચ ધર્મપુત્રમનોઃ સુતાઃ

આપોમૂર્તિર્હવિષ્માંશ્ચ સૃતિકિશ્ચાવ્યયસ્તથા ॥
નાભાગઃ પ્રમિતશ્ચૈવ સૌરભા ઋષયસ્તથા

પ્રાણાખ્યાઃ શતસંખ્યાશ્ચ દેવતાનાં ગણાસ્તથા ॥
ભવિતા તસ્ય ભવિતા શાન્તિરિન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્

દાયાદાબાન્ધવાસ્તસ્ય ભવિષ્યન્ત્યસુરાશ્ચ યે ॥
તેષાં ચ ભવિતા રાજા બાલી નામ મહાસુરઃ

દ્યોતયિષ્યતિ તં વિષ્ણુર્ગદયા ભીમવેગયા ॥
દેવાસુરે તુ સંગ્રામે દેવાનાં હિતકામ્યયા

ગદાનિપાતાભિહતે સુરેન્દ્રે મહાબલે દેવવરેણ તેન ॥
ત્રૈલોક્યમેતદ્ભવિતા સમગ્રં વિનષ્ટદોષં સુરવિપ્રજુષ્ટમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે શક્રશામ્બરાયણીસંવાદે દશમધર્મપુત્રમન્વન્ત્વવર્ણનં નામ પઞ્ચાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ ॥