વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.168
વજ્ર ઉવાચ ॥
ઉપવાસાસમર્થાનાં હીનાનાં દ્રવિણેન ચ ॥
કર્મણા કેન ધર્મજ્ઞ તોષમાયાતિ શઙ્કરઃ
માર્કણ્ડેય ઉવાચ॥
સન્તિ પુષ્પાણ્યરણ્યેષુ મૂલાનિ ચ ફલાનિ ચ ॥
સ્વયં ગ્રાહ્યાણિ રાજેન્દ્ર યૈસ્તુષ્યતિ જનાર્દનઃ
ચન્દ્રઃ સામાન્યદીપોઽયં વિભવૈઃ કિમ્પ્રયોજનમ્ ॥
યથાલભ્યેન રાજેન્દ્ર યૈસ્તુષ્યતિ જનાર્દનઃ
ફલમૂલાશનોઽરણ્યે કુસુમૈર્મધુસૂદનમ્ ॥
સમ્પૂજ્ય સતતં કામાનભીષ્ટાન્પ્રતિપદ્યતે
અકામસ્તદવાપ્નોતિ યદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ ॥
અરણ્યેષુ નરઃ કૃત્વા દેવદેવસ્ય ચાર્ચનમ્
અતીતમુદ્ધરેદ્રાજન્ફલેન સ શતં નૃણામ્ ॥
ભવિષ્યાણાં શતં ચૈવ નરાણાં યદુનન્દન
નગરેઽપિ વસન્યસ્તુ ભૈક્ષ્યાશી સંશિતવ્રતઃ ॥
અરણ્યાદાહૃતૈઃ પુષ્પૈર્મૂલપત્રફલાઙ્કુરૈઃ
યથોપપન્નૈઃ સતતમભ્યર્ચયતિ કેશવમ્ ॥
સર્વકામપ્રદો દેવસ્તસ્ય સ્યાન્મધુસૂદનઃ
તસ્યાપ્યકામકામસ્ય પરં સ્થાનં પ્રકીર્તિતમ્ ॥
યત્ર ગત્વા ન શોચન્તિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ॥॥॥
સ્વયમાહૃત્ય પુષ્પાદ્યૈભૈક્ષ્યાશી કેશવાર્ચનમ્ ॥
કૃતં યેન સ રાજેન્દ્ર વંશાનુદ્ધરતે શતમ્
વંશાનતીતાન્પઞ્ચાશત્તાવતશ્ચાપ્યનાગતાન્ ॥
ઉદ્ધરેદાત્મનો રાજન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા
(ગૃહસ્થોઽપિ નરો રાજન્ધર્માગતધનાગમઃ ॥
અરણ્યાદાહૃતૈઃ પુષ્પૈર્યઃ કુર્યાત્કેશવાર્ચનમ્
એતદેવ સમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
ધર્માર્જિતધનઃ ક્રીત્વા યઃ કુર્વન્કેશવાર્ચનમ્
)
સ્વયમુપ્તૈશ્ચ કુસુમૈર્યઃ કુર્યાત્કેશવાર્ચનમ્ ॥
ઉદ્ધરિષ્યત્યસન્દેહં સપ્તપૂર્વાપરાન્નરાન્
યથાકથઞ્ચિદાહૃત્ય કથઞ્ચિત્પૂજયેદ્ધરિમ્ ॥
નાકપૃષ્ઠમવાપ્નોતિ ન મેઽત્રાસ્તિ વિચારણા
માનુષ્યે ચ પરાં રાજઞ્છ્રિયમાપ્નોત્યસંશયમ્ ॥
વનાદાહત્ય કુસુમૈઃ કર્તવ્યં દેવતાર્ચનમ્
પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં દૂર્વાઙ્કુરમથાપિ વા ॥
નિવેદયિત્વા કૃષ્ણાય ભોક્તા નાકમવાપ્નુયાત ॥
અક્ષમૈસ્તૂપવાસાનાં તથા ધનવિવર્જિતૈઃ
વનાદાહૃત્ય કુસુમૈઃ કર્તવ્યં દેવતાર્ચનમ્ ॥
અરણ્યાદાહૃતૈઃ પુષ્પૈઃ સમ્પૂજ્ય મધુસૂદનમ્
પૂર્વજન્મનિ સમ્પ્રાપ્તં રાજ્યં શૃણુ નરાધિપ ॥
નૃગો યયાતિર્નહુષો વિષ્વગશ્વઃ કરન્ધમઃ
દિલીપો યવનાશ્વશ્ચ ઋતુપર્ણો ભગીરથઃ ॥
સોમકઃ સહદેવશ્ચ મહામાલો મહાહનુઃ
રેવકઃ કાલકાખ્યશ્ચ કૃતવીર્યો ગુણાકરઃ ॥
દેવરાતઃ કકુત્સ્થશ્ચ વિનીતો વિક્રમે રઘુઃ
મહોત્સાહો વીતભયો નિરમિત્રઃ પ્રભાકરઃ ॥
કપોતરોમા પર્જન્યશ્ચન્દ્રસેનઃ પરાન્તકઃ
ભીમસેનો દૃઢરથઃ કુશનાભઃ પ્રભદ્રકઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવઃ પૂર્વજન્મનિ કેશવમ્
પૂજયિત્વા ક્ષિતાવસ્યાં પ્રાપૂ રાજ્યમકણ્ટકમ્ ॥
યક્ષત્વમથ દેવત્વં ગન્ધર્વત્વં તથૈવ ચ
વિદ્યાધરત્વં નાગત્વં યે ગતા મનુજોત્તમ ॥
બહુત્વાત્તે કથં શક્યા મયા વક્તું તવાનઘ
તસ્માદ્યત્નઃ સદા કાર્યઃ પુરુષૈઃ કુસુમાર્ચને
અરણ્યજાતૈઃ કુસુમૈઃ સદૈવ સંપૂજયિત્વા સ્વયમાહૃતૈસ્તુ ॥
સર્વેશ્વરત્વં ફલમાપ્નુવન્તિ રાજેન્દ્ર તદ્વર્ણયિતું ન શક્યમ્
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે પુષ્પાહરણફલવર્ણનં નામાષ્ટષષ્ટ્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0