વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.153

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ગત્વાશ્રમપદે રાજા ત્યક્તાહારપરિચ્છદઃ ॥
ક્રીડાવિહારૈર્ગન્ધર્વૈઃ પશ્યત્યપ્સરસસ્સહ

કૃત્વા પુષ્પોચ્ચયં ભૂરિ ગ્રથયિત્વા તથા સ્રજઃ ॥
અગ્રે નિવેદ્ય દેવાય ગન્ધર્વેભ્યસ્તથા દદૌ

પુષ્પોચ્ચયપ્રસક્તાનાં ક્રીડન્તીનાં યથાસુખમ્ ॥
ચેષ્ટા નાનાવિધાકારાઃ પશ્યન્નપિ ન પશ્યતિ

કાશ્ચિત્પુષ્પોચ્ચયે સક્તા લતાજાલેન વેષ્ટિતાઃ ॥
સખીજનેન સન્ત્યક્તાઃ કાન્તેન પરમોક્ષિતાઃ

મકરન્દસમાક્રાન્તનયનાઃ કાશ્ચિદઙ્ગનાઃ ॥
કાન્તનિઃશ્વાસવાતેન નીરજસ્કીકૃતેક્ષણાઃ

કાચિદુચ્ચિત્ય પુષ્પાણિ દદૌ કાન્તસ્ય ભામિની ॥
કાન્તસડ્ગ્રથિતૈસ્તૈશ્ચ રરાજ કૃતશેખરા

સ્વયમુચ્ચિત્ય સઙ્ગ્રન્થ્ય રમણકૃતશેખરા ॥
કૃતકૃત્યમિવાઽઽત્માનં મેને મન્મથવર્ધિની

અન્યસ્મિન્ગહને કુઞ્જે વિશેષકુસુમા લતા ॥
કાચિદેવં રહો નીતા રમણેન રિરંસુના

કાન્તસન્નામિતલતાકુસુમાનિ વિચિન્વતી ॥
સર્વાભ્યઃ કાચિદાત્માનં મેને સર્વગુણાધિકમ્

ક્વચિત્પશ્યતિ ભૂપાલો નલિનીષુ પૃથક્પૃથક્ ॥
ક્રીડ્યમાનાસ્તુ ગન્ધર્વૈદૈવરામા મનોરમાઃ

કાચિચ્ચાતાડયત્કાન્તમુદકેન શુચિસ્મિતા ॥
તાડ્યમાના તથૈવાન્યા કાન્તેન રતિમાયયૌ

કાન્તા તુ તાડયામાસ જાતખેદા વરાઙ્ગના ॥
અદૃશ્યત વરારોહા શ્વાસનૃત્યત્પયોધરા

કાન્તામ્બુતાડન ભ્રષ્ટકેશપાશનિબન્ધના ॥
શ્વાસાકુલમુખી ભાતિ મધુપૈરિવ પદ્મિની

સ્વવક્ત્રસદૃશૈઃ પુષ્પૈઃ સંછન્નનલિનીવને ॥
છન્ના કાચિચ્ચિરાત્પ્રાપ્તા કાન્તેનાન્વિષ્ય યત્નતઃ

સ્નાતા શીતાપદેશેન કાચિત્પ્રૌઢાઙ્ગના ભૃશમ્ ॥
રમણાલિઙ્ગનં ચક્રે મનોભિઽલષિતં ચિરમ્

જલાર્દ્રં વસનં સૂક્ષ્મમઙ્ગલીનં શુચિસ્મિતા ॥
ધારયન્તી જનં ચક્રે કાચિત્તત્ર સમન્મથમ્

ગન્ધમાલ્યગુણૈઃ કાચિત્કાન્ત્તેનાકૃષ્ય ચામ્ભસિ ॥
ત્રુટ્યત્સ્રગ્દામપતિતં રમણં પ્રાહસચ્ચિરમ્

કાચિન્મગ્નસખીદત્તજાનુદેશનખક્ષતા ॥
સમ્ભ્રમાત્કાન્તરમણમગ્ના સાપિ ન્યમજ્જત

કાચિત્પૃષ્ઠીકૃતાદિત્યા કેશનિસ્તોયકારિણી ॥
શિલાતલગતા ભર્ત્રા દૃષ્ટા કામાર્તચક્ષુષા

હૃતમાલ્યં સુલલિતં સંક્રાન્તકુચકુઙ્કુમમ્ ॥
રતાન્તક્લાન્તકાન્તાભમભવત્તત્સરોદકમ્

સુસ્નાતદેવગન્ધર્વદેવરામાગણેન ચ ॥
પૂજ્યમાનં સ દદૃશે દેવદેવં જનાર્દનમ્

ક્વચિચ્ચ દદૃશે રાજા લતાગૃહગતાઃ સ્ત્રિયઃ ॥
મણ્ડયન્ત્યઃ સ્વગાત્રાણિ કાન્તસન્યસ્તમાનસાઃ

કાચિદાદર્શસુવ્યગ્રકરા દૂતીમુખોદ્ગતમ્ ॥
શૃણ્વતી કાન્તવચનમતિક્લાન્તમુખા બભૌ

કાચિત્સત્વરિતા દૂત્યા ભૂષણાનાં વિપર્યયમ્ ॥
કુર્વાણા નૈવ બુબુધે મન્મથાવિષ્ટચેતના

વાયુનુન્નાંતસુરભિ કુસુમોત્કરમણ્ડિતે ॥
ક્વચિત્પિબન્ત્યો દદૃશે પ્રદેશે નીલશાદ્વલે ॥૨૯।
પાયયામાસ રમણં સ્વયં કાચિદ્વરાઙ્ગના ॥
કાચિત્પપૌ વરારોહા કાન્તપાણિ સમર્પિતમ્

કાચિત્સ્વનેત્રસંક્રાન્તનીલોત્પલયુતં વધૂઃ॥
પીત્વા પપ્રચ્છ રમણં ક્વ ગતે તે મહોત્પલે

ત્વયૈવ પીતે તે નૂનમિત્યુક્તા રમણેન સા ॥
સત્યં વિદિત્વા મુગ્ધત્વાદ્બભૂવ વ્રીડિતા ચિરમ્

કાચિત્કાન્તાર્પિતં સુભ્રૂઃ કાન્તપીતાવશેષિતમ્ ॥
સવિશેષરસં પાનં પપૌ મન્મથવર્ધનમ્

આપાનગોષ્ઠીષુ તદા તાસાં સ નરપુઙ્ગવઃ ॥
શુશ્રાવ વિવિધં ગીતં તન્ત્રીસ્વરવિમિશ્રિતમ્

પ્રદોષસમયે તાશ્ચ દેવદેવં જનાર્દનમ્ ॥
રાજન્સદોપનૃત્યન્તિ નાનાવાદ્યપુરઃસરાઃ

યામમાત્રે ગતે રાત્રૌ વિનિર્ગત્ય ગુહામુખાત્ ॥
આયાન્તિ સંયુતાઃ કાન્તૈઃ સ્વઋદ્ધિરચિતાન્ગૃહાન્

નાનાગન્ધાર્ચિતતલાન્નાનાગન્ધસુગન્ધિનઃ ॥
નાનાવિચિત્રશયનાન્કુસુમોત્કરમણ્ડિતાન્

એવમપ્સરસાં પશ્યન્ક્રીડિતાનિ સ પર્વતે ॥
તપસ્તેપે મહારાજઃ કેશવાર્પિતમાનસઃ

તમૂચુર્નૃપતિં ગત્વા ગન્ધર્વાપ્સરણાં ગણાઃ ॥
રાજન્સ્વર્ગોપમં દેશં પ્રાપ્તસ્ત્વમરિમર્દન

વયં હિ તે પ્રદાસ્યામો મનસઃ કાઙ્ક્ષિતાન્વરાન્ ॥
તાનાદાય ગૃહં ગચ્છ તિષ્ઠેહ યદિ વા પુનઃ

પુરૂરવા ઉવાચ॥
અમોઘદર્શનાઃ સર્વે ભવન્તસ્ત્વમિતૌજસઃ ॥
વરં વિતરાદ્યૈવ પ્રસાદં મધુસૂદનાત્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમસ્ત્વિત્યથોક્તસ્તૈઃ સ તુ રાજા પુરૂરવાઃ ॥
તત્રોવાસ સુખી માસં પૂજયાનો જનાર્દનમ્

પ્રિય એવ સદૈવાસીદ્ગન્ધર્વાપ્સરસાં નૃપ ॥
તુતોષ સ જનો રાજ્ઞસ્તસ્યાલૌલ્યેન કર્મણા

મઘસ્ય મધ્યે સ નૃપઃ પ્રવિષ્ટસ્તદાશ્રમં રત્નસહસ્રચિત્રમ્॥
તોયાશનસ્તત્ર ઉવાસ માસં યાવત્સિતાન્તં નૃપ ફાલ્ગુનસ્ય

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસમ્વાદે જલક્રીડાવર્ણનં નામ ત્રિપઞ્ચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ