વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.15

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇક્ષ્વાકોરભવત્પુત્રો વિકુક્ષિર્ન્નામ ધાર્મિકઃ ॥
કકુત્સ્થસ્તનયસ્તસ્ય ચાનેનાસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

તસ્ય પુત્રઃ પૃથુઃ શ્રીમાન્ વિશ્વદાસસ્તદાત્મજઃ ॥
તસ્ય શ્રાવસ્તકો નામ શ્રાવસ્તી યેન નિર્મિતા

બૃહદશ્વઃ સુતસ્તસ્ય કુવલાશ્વસ્તદાત્મજઃ ॥
કુવલાશ્વો મહાતેજા ધુન્ધુમારત્વમાગતઃ ॥
ધુંધું હત્વા મહાકાયમુદકે જલરાક્ષસમ્

વજ્ર ઉવાચ ॥
કથં ધુંધુર્મહાતેજાઃ કુવલાશ્વેન ઘાતિતઃ ॥
કશ્ચાયં ધુંધુરિત્યેષ વિશ્રુતો જલરાક્ષસઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એકાર્ણવે પુરા લોકે નષ્ટસ્થાવરજઙ્ગમે

નષ્ટચન્દ્રાર્કપવને વિનષ્ટગ્રહતારકે ॥
શેષપર્યઙ્કમાસાદ્ય સુપ્તો દેવો જનાર્દનઃ

નાભૌ તસ્ય સમુત્પન્નં દેવસ્ય કમલં શુભમ્ ॥
તત્ર જજ્ઞે સ્વયં બ્રહ્મા દેવઃ શુભચતુર્મુખઃ

તત્રાસ્તે સોઽભ્યસન્વેદાન્સુપ્તે દેવે જનાર્દને ॥
ઉપાસાંચક્રિરે તસ્ય વેદા દેહભૃતસ્તથા

વેદાભ્યાસરતે તત્ર સ્વેદબિન્દુરજાયત ॥
સપદ્મપત્રમાસાદ્ય દ્વિધાભૂતોભવન્નૃપ

રજસ્તમોમયૌ તસ્માજ્જાતૌ દૈત્યૌ બલોત્કટૌ ॥
મધુકૈટભનામાનૌ મહાબલપરાક્રમૌ

તતસ્તૌ જહ્રતુર્વેદાન્બ્રહ્મણઃ પાપનિશ્ચયૌ ॥
સશરીરેષુ વેદેષુ હતેષ્વથ પિતામહઃ

બોધયામાસ દેવેશં પદ્મનાભં સ ચાનઘઃ ॥
સ વિબુદ્ધસ્તદા દેવઃ કૃત્વા હયશિરોધરમ્

શશાઙ્કશતસંકાશં નાનાભરણશોભિતમ્ ॥
દ્વિતીયેન શરીરેણ રસાતલતલં ગતઃ

તેનાશ્વશિરસા ગત્વા વેદાનાદાય શાશ્વતાન્ ॥
પિતામહાય પ્રદદૌ ભૂય એવ જગદ્ગુરુઃ

તતો હયશિરોધારી ગતોન્તર્ધાનમીશ્વરઃ ॥
આજગ્મતુસ્તતો દેશં દાનવૌ મધુકૈટભૌ

વિષ્ણુશ્ચકાર દેહૌ દ્વૌ વિષ્ણુર્જિષ્ણુ રિતિ સ્મૃતૌ ॥
મધુના યુયુધે જિષ્ણુર્વિષ્ણુર્વૈ કૈટભેન ચ

તતસ્તયોઃ સુયુદ્ધેન તુષ્ટો દેવો જનાર્દનઃ ॥
ઉવાચ તૌ મહાકાયૌ દાનવૌ મધુ કૈટભૌ

વરં વરયતાં શ્રેષ્ઠં ભવન્તાવપરાજિતૌ ॥
તાવબ્રૂતાં તતો દેવં વિષ્ણું કમલલોચનમ્

પુત્રોઽસ્માકં ભવેદ્દેવ મહાબલપરાક્રમઃ ॥
પુત્રે જાતે તુ યૌ તૌ દ્વૌ વિષ્ણુના જિષ્ણુના પુરા

નિહતૌ ચ તદા વીરૌ હ્યુદકં ચ સમાશ્રિતૌ ॥
મેદો મુમુચતુસ્તત્ર વ્યાપ્તા યેનાભવન્મહી ॥

મેદિનીતિ તતઃ ખ્યાતા લોકેઽસ્મિંસ્તત્ત્વચિન્તકૈઃ ॥
વરાહરૂપેણ તદા ચોદ્ધૃતા વસુધા તતઃ

તેનૈવ દેવદેવેન પૂર્વસ્થાને નિવે શિતા ॥
સર્ગં ચક્રે તતો બ્રહ્મા દેવદેવસ્ય શાસનાત્

એવં તદા દેવવરસ્ય યુદ્ધે નિપાતિતૌ તૌ મધુકૈટભાખ્યૌ ॥
દેવસ્ય વિષ્ણોઃ સદનં પ્રયાતૌ ક્ષીરાર્ણવે તસ્ય સમીપગૌ ચ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે મધુકૈટભવધોપાખ્યાનં નામ પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ