વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.149

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
સ દદર્શ નદીં પુણ્યાં રમ્યાં હૈમવતીં શુભામ્ ॥
ગન્ધર્વગણસંકીર્ણાં નિત્યં શક્રેણ સેવિતામ્

સુરેભમદસિંદૂરૈર્યસ્યાં રાજિર્વિરાજતે ॥
મધ્યેન શક્રચાપાભા તસ્યાં મજ્જતિ સર્વદા

તપસ્વિશરણાયાતાં મુખ્યબ્રાહ્મણસેવિતામ્ ॥
દદર્શ શીતપાનીયાં મહારાજઃ પુરૂરવાઃ

પ્લુતહંસાવલીછન્નાં કાશચામરવીજિતામ્ ॥
સાભિષેકામિવ સ તાં પશ્યન્પ્રીતિં પરાં યયૌ

પુણ્યાં સુશીતલાં હૃદ્યાં મનસઃ પ્રીતિવર્ધિનીમ્ ॥
ક્ષયવૃદ્ધિયુતાં સૌમ્યાં સોમમૂર્તિમિવાપરામ્

સુશીતશીઘ્રપાનીયાં દ્વિજપુઞ્જનિષેવિતામ્ ॥
સુતાં હિમવતઃ શ્રેષ્ઠાં ચઞ્ચદ્વીચિવિરાજિતામ્

અમૃતસ્વાદુસલિલાં તાપસૈરુપશોભિતામ્ ॥
સ્વર્ગારોહણનિઃશ્રેણીં સર્વકલ્મષનાશિનીમ્

અગ્ર્યાં સમુદ્રમહિષીં મહિષીગણગાહિતામ્ ॥
હિતાં સર્વસ્ય લોકસ્ય કસ્ય નૌત્સુક્યકારિણીમ્

ગોકુલાકુલતીરાં તાં રમ્યાં શૈવાલવર્જિતામ્ ॥
હંસસારસસંઘુષ્ટૈર્જલજૈઃ સેવિતાં શુભૈઃ

આવર્તનાભિગમ્ભીરાં દ્વીપોરુજઘનસ્થલામ્ ॥
નીલનીરજનેત્રાં તામુત્ફુલ્લકમલાનનામ્

હિમાભફેનવસનાં ચક્રવાકાધરાં શુભામ્ ॥
બલાકાપઙ્ક્તિદશનાં ચલન્મત્સ્યાવલિભ્રુવમ્

સ્વજલોદ્ધતમાતઙ્ગરમ્યકુમ્ભપયોધરામ્ ॥
હંસનૂપુરસંઘુષ્ટાં મૃણાલવલયાવલીમ્

યસ્યાં રૂપમદોન્મત્તગન્ધર્વાનુગતઃ સદા ॥
મધ્યાહ્નસમયે રાજન્ક્રીડત્યપ્સરસાં ગણઃ

તામપ્સરોવિનિર્મુક્તાન્વહન્તી કુસુમાઞ્શુભાન્ ॥
સ્વતીરદ્રુમસંભૂતાન્નાનાવર્ણાન્સુગન્ધિનઃ

તરઙ્ગશતસંક્રાન્તસૂર્યમણ્ડલદુર્દશમ્ ॥
સુરેભજનિતાઘાતવપ્રદ્વયવિભૂષિતામ્

શક્રેભગણ્ડસલિલૈર્દેવસ્ત્રીકુચ ચન્દનૈઃ ॥
સંયુતં સલિલં યસ્યાઃ ષટ્પદૈરુપસેવ્યતે

યસ્યાસ્તીરભવા વૃક્ષાઃ સુગન્ધિકુસુમાન્વિતાઃ ॥
તથા પ્રકૃષ્ટભ્રમરા ભ્રમરૈસ્તે નિરાકુલાઃ

યસ્યાસ્તીરે રતિં યાન્તિ સદા કામવશાનુગાઃ ॥
તપોધનાશ્ચ ઋષયસ્તથા દેવાઃ સવાસવાઃ

લભન્તે યત્પ્લુતાઙ્ગાસ્તુ દેવેભ્યઃ પ્રતિમાનનાઃ ॥
સ્ત્રિયશ્ચ નાકે બહુલાઃ પદ્મેન્દુપ્રતિમાનનાઃ

યા બિભર્તિ સદા તોયં દેવસંઘૈરપીડિતમ્ ॥
પુલિન્દમૃગવૃન્દૈશ્ચ વ્યાધસંઘૈરપીડિતમ્

સતામરસપાનીયાં સતારાગગનામલામ્ ॥
સ તાં પશ્યન્યયૌ રાજા સતામીપ્સિતકામદામ્

યસ્યાસ્તીરરુહૈઃ કાશૈઃ ફુલ્લૈશ્ચન્દ્રાંશુસન્નિભૈઃ ॥
રાજદ્ભિર્વિવૃતાકાશૈ રમ્યૈસ્તત્ક્ષીરસંસ્થિતૈઃ

યા ચ સદા દિવિ સેવ્યતિ દેવૈર્યા ચ સદા ભુવિ સેવ્યતિ વિપ્રૈઃ ॥
યા ચ સદા સકલાઘવિનાશં ભક્તજનસ્ય કરોત્યચિરેણ

યા ચ ગતા સરિતાં હિ કદમ્બૈર્યા ચ નુતા સતતં હિ મહીનૈઃ ॥
યા ચ યુતા શતતોયકદમ્વૈર્યા ચ ગતા સતતં હિમહીનૈઃ

યુક્તાપિ કેસરિગણૈઃ કરિવૃન્દયાતા સન્નાગયુક્તસલિલાપિ સુવર્ણયુક્તા ॥
સૂર્યાંશુતાપપરિવૃદ્ધિવિવૃદ્ધિશીલા શીતાંશુતુલ્યયશસા દદૃશે નૃપેણ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ઇરાવતીવર્ણનો નામૈકો નપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાય