વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.144

વજ્ર ઉવાચ ॥
કસ્મિન્બહુફલં શ્રાદ્ધં દેશે બ્રાહ્મણપુઙ્ગવ ॥
એતત્સર્વં સમાચક્ષ્ય ભવાન્બ્રહ્મ ઇવાપરઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ગયાશીર્ષવટે શ્રાદ્ધમક્ષય્યં પરિકીર્તિતમ્ ॥
યદર્થમેષા ચરતિ ગાથા લોકે પુરાતની

એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા યદ્યેકોપિ ગયાં વ્રજેત્ ॥
યજેત વાશ્વમેધેન નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્

પુષ્કરેષ્વક્ષયં શ્રાદ્ધં પ્રયાગે નૈમિષે તથા ॥
વારાણસ્યાં પ્રભાસે ચ કુરુક્ષેત્રે સમન્તતઃ

સન્નિહત્યાં વિશેષેણ રાહુગ્રસ્તે નિશાકરે ॥
(રાહુગ્રસ્તે દિનકરે સન્નીત્યાં પાર્થિવોત્તમ)

શ્રાદ્ધં કૃત્વા સમાપ્નોતિ રાજસૂયશતં નરઃ ॥
અશ્વમેધસહસ્રસ્ય સમ્યગિષ્ટસ્ય યત્ફલમ

સ્નાત એવ તદાપ્નોતિ કૃત્વા શ્રાદ્ધં સ માનવઃ॥
સર્વેષુ દેવલોકેષુ કામચારી વિરાજતે

પદ્મવર્ણેન યાનેન કિઙ્કિણીજાલમાલિના ॥
દેવરામાગણાઢ્યેન વીણામુરજનાદિના

દિવ્યશ્વેતાશ્વયુક્તેન કામગેન યથાસુખમ્ ॥
આભૂતસંપ્લવં યાવત્ક્રીડત્યપ્સરસાં ગણૈઃ

કૃતકૃત્યશ્ચ ભવતિ પિતૄણામનૃણસ્તથા ॥
શ્રાદ્ધં તથા પિતૄણાં ચ નોપયુજ્યેત વૈ પુનઃ

યત્ર ક્વચન ગઙ્ગાયાં શ્રાદ્ધસ્યાનન્ત્યમુચ્યતે ॥
યમસ્ય ભગિની દેવી યમુના પાપનાશિની

યત્ર ક્વચન તસ્યાં હિ શ્રાદ્ધસ્યાનન્ત્યમુચ્યતે॥
પિતૄણાં દુહિતા રાજન્નર્મદા સરિતાં વરા

તસ્યાસ્તીરે તથાનન્તં શ્રાદ્ધં સર્વત્ર પાર્થિવ ॥
અક્ષય્યં ચ તથા શ્રાદ્ધમમરાન્તિકપર્વતે

વરાહપર્વતે રાજઞ્છ્રાદ્ધસ્યાનન્ત્યમુચ્યતે ॥
હિમવાન્પર્વતશ્રેષ્ઠઃ શઙ્કરશ્વશુરો ગિરિઃ

આકરઃ સર્વરત્નાનાં સર્વસત્ત્વસમાશ્રયઃ ॥
તાપસાનામધીવાસઃ શ્રાદ્ધં તત્રાઽક્ષયં ભવેત્

એવમાદિષુ તીર્થેષુ પર્વતેષુ સરિત્સુ ચ ॥
સરોવરેષુ મુખ્યેષુ ઋષીણામાશ્રમેષુ ચ

નિર્ઝરેષુ તથારણ્યે નદીનાં પ્રભવેષુ ચ ॥
સઙ્ગમેષુ ચ મુખ્યેષુ પુલિનેષુ વિશેષતઃ

ઉદ્યાનેષુ વિચિત્રેષુ સૈકતેષુ સમેષુ ચ॥
શાદ્વલેષુ ચ રમ્યેષુ ગિરીણાં કન્દરાસુ ચ

ગહ્વરેષુ નિતમ્બેષુ ચ્છાયાયાં કુઞ્જરસ્ય ચ ॥
મહીગતાન્તરન્યસ્તગજચ્છાયાસુ પાર્થિવ

યઃ કુર્યાદપરાહ્ણે તુ સકૃચ્છ્રાદ્ધં પ્રયત્નતઃ ॥
અક્ષય્યમન્નપાનં તુ પિતૄણાં ચોપતિષ્ઠતે

ગોમયેનોપલિપ્તેષુ શ્રાદ્ધં કાર્યં ગૃહેષુ ચ॥
મનોજ્ઞેષુ વિચિત્રેષુ રુચિરેષૂત્તમેષુ ચ

દેવાયતનગોષ્ઠેષુ શ્રાદ્ધં બહુફલં ભવેત્

તીર્થાનિ યાનીહ નરેન્દ્રચન્દ્ર લોકે પુરાણૈઃ પરિકીર્તિતાનિ ॥
તીરેષુ તેષાં વિધિવત્પ્રદાય શ્રાદ્ધં ન શોચેન્મરણં જિતાત્મા

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે માર્કણ્ડેવજ્રસંવાદે શ્રાદ્ધદેશાનુકીર્તનો નામ ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ