વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.131

માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ઉર્વશી રમ્ભયા સાર્દ્ધં જગામ ત્વરિતં તદા ॥
કામાર્ત્તા સિદ્ધમાર્ગેણ સા દદર્શાથ નારદમ્

વ્રજન્તં સિદ્ધમાર્ગેણ દેવલોકાદુપાગતમ ॥
સમ્પૂજ્ય નારદં સુભ્રૂઃ પ્રયયાવેવ સત્વરા॥
વ્રજન્તં સિદ્ધમાર્ગેણ દેવલોકાદુપાગતમ્ ॥
સમ્પૂજ્ય નારદં સુભ્રૂઃ પ્રયયાવેવ સત્વરા

તામાહ નારદો રમ્ભે કેયં તે પ્રસ્થિતા સખી ॥
રમ્ભા શાપભયાત્તસ્યાઃ સર્વમેવ ન્યવેદયત્

તામાહ નારદો ભૂયઃ શૃણુષ્વ વચનં મમ ॥
ઉર્વશી ગતભાવેયં માનુષં તં નરેશ્વરમ્

શાપેન તુમ્બરોર્મોહાદુચિતં તત્ર વત્સ્યતિ ॥
યથા શુભં તથા કાર્યં ત્વયા મે વચનં શુભે

સમયેનોર્વશી તસ્ય વસત્વસિતલોચના ॥
સમયશ્ચાનયા કાર્યો યો રાજ્ઞસ્તં નિબોધ મે

મેષદ્વયં તુ પુત્રત્વે પુરા કૃતવતી શુભા ॥
તન્નિત્યં શયનાભ્યાશે સ્થાપનીયં સુલોચને

આહારં ઘૃતમાત્રં ચ કર્તવ્યમનયા તથા ॥
ન દ્રષ્ટવ્યસ્તથા નગ્નો રાજા રમ્ભે પુરૂરવાઃ

ન કર્તવ્યમકામાયાસ્તથા તેન ચ મૈથુનમ્ ॥
એકસ્મિન્નપ્યથો ભગ્ને સમયે ચારુલોચના

યદિ વત્સ્યતિ રાજાનં શિલાભૂતા ભવિષ્યતિ ॥
ઉર્વશી રમ્ભયા સાર્ધમેવમસ્ત્વિતિ નારદમ્

ઉક્ત્વા સંપૂજ્ય ચ મુનિં પ્રતસ્થે પુનરેવ ચ ॥
નારદો વ્યગમદ્વિપ્રઃ પુરં વૈશ્રવણસ્ય ચ

॥
દદર્શ ચ પ્રતિષ્ઠાનં ચોર્વશી રમ્ભયા સહ ॥
પ્રાકારેણાર્કવર્ણેન કાઞ્ચનેન વિરાજિતમ્

ચતુર્ભિર્ગોપુરૈશ્શુભ્રૈ રાજતૈશ્ચ વિરાજિતમ્ ॥
શોભનં ચ તથા રમ્યં વિદ્રુમસ્ય ચ તોરણૈઃ

સુવિભક્તમહારણ્યં મહારાજપથં શુભમ્ ॥
પરિખાભિર્વિચિત્રાભિઃ પદ્મિનીભિરલંકૃતમ્

ખમુલ્લિખદ્ભિઃ પ્રાસાદૈઃ પાણ્ડુરૈરુપશોભિતમ્ ॥
શૂરાઢ્યજનભૂયિષ્ઠં દિવ્યં પુરુષસંયુતમ્

વણિગ્ભિરુપસંકીર્ણ નાનાપણ્યવિભૂષિતમ્ ॥
ઐરાવતકુલોત્પન્નૈશ્ચલત્પર્વતસન્નિભૈઃ

કુઞ્જરૈર્બહુસાહસ્રૈસ્સંયુતં સુમનોહરૈઃ ॥
તુરગૈર્વહ્નિજાતૈશ્ચ પવનસ્ય સમૈર્જવે

પાનમત્તૈર્નરૈર્યુક્તમુદ્યાનેષુ તતસ્તતઃ ॥
શઙ્ખભેરીમૃદઙ્ગાનાં પટહાનાં ચ નિઃસ્વનૈઃ

વિવિધાનાં ચ વાદ્યાનાં વાદિત્રં સર્વવેશ્મગમ્ ॥
બ્રહ્મઘોષં મહાઘોષં વીણાવેણુનિનાદિતમ્

હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણં સર્વબાધાવિવર્જિતમ્ ॥
પદ્મકિઞ્જલ્કવર્ણાભિર્યુતં સ્ત્રીભિઃ સહસ્રશઃ

શ્યામાભિશ્ચ મહારાજ કાણ્ડગૌરીભિરેવ ચ ॥ ॥
નાનાવેષધરૈર્યુક્તં નાનાદેશોદ્ભવૈસ્તથા

નરૈરનેકરૂપૈશ્ચ શિલ્પજ્ઞૈશ્ચ હ્યનેકશઃ ॥
પુરસ્ય તસ્ય મધ્યે સા દદર્શ નૃપતેર્ગૃહમ્ ।૨૨ ॥
મધ્યે હિમાચલસ્યેવ કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્ ॥
શ્રીમદ્ભિઃ સંયુતં રમ્યૈર્ગૃહમેધૈઃ સહસ્રશઃ

સુધાવદાતૈર્વિપુલૈશ્ચન્દ્રરશ્મિસમપ્રભૈઃ ॥
ક્વચિદ્રાત્નૈઃ ક્વચિદ્રૌક્મૈઃ ક્વચિદ્ભૂપાલ રાજતૈઃ

મણિવિદ્રુમસોપાનૈર્મુક્તાજાલવિભૂષિતૈઃ ॥
ક્વચિચ્ચ પુષ્પદામાઢ્યૈર્વૈજયન્તીયુતૈઃ ક્વચિત્

તસ્યાવિદૂરે વિપુલં વનં ચૈત્રરથોપમમ્ ॥
રાજ્ઞઃ ક્રીડાવનં રમ્યં દદર્શ વિપુલેક્ષણા

દ્રુમૈર્બહુવિધૈર્યુક્તં પુષ્પપૂગફલોપગૈઃ ॥।
પદ્મિનીભિર્વિચિત્રાભિઃ ક્રીડાશૈલૈર્મનોહરૈઃ

પ્રાસાદૈશ્ચ તથા રમ્યૈ રમ્યૈર્મણિગણૈસ્તથા ॥
તત્તુ રમ્ભાવનં દૃષ્ટ્વા સખી વચનમબ્રવીત્

રાજ્ઞઃ ક્રીડાવને રમ્યે ગહનેઽસ્મિન્સુલોચને ॥
માયાચ્છન્ના નિવત્સ્યાવો યાવદસ્તમયં રવેઃ

તતો ગત્વા નરેન્દ્રં તં ચોક્ત્વા તવ ચિકીર્ષિતમ્॥
અહં ત્વાં તુ નયિષ્યામિ સવિધે તસ્ય ભૂપતેઃ ॥
એવમુક્ત્વા સખી વાક્યં નોદયામાસ ચોર્વશી

ક્રીડાવનં તે ચ તતોઽવતીર્ણે તદ્દેવરામે સુમનોભિરામમ્ ॥
ક્રીડાવને તત્ર તથોર્વશી સા સૂર્યાસ્તકાલં મનસા સમૈચ્છત્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ક્રીડાવનાવતરણો નામૈકત્રિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ