વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.103

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ધ્રુવસ્થાનનિવિષ્ટાનાં દેવતાનાં પૃથક્પૃથક્ ॥
દક્ષિણાર્થે પ્રદાતવ્યં સર્વેષામેવ કાઞ્ચનમ્

રક્તાં વત્સયુતાં ધેનું દદ્યાદર્કાય પાર્થિવ ॥
શઙ્ખં દદ્યાન્નરેન્દ્રેણ દક્ષિણાર્થં નિશાભૃતઃ

રક્તવર્ણોહ્યનડ્વાઁશ્ચ દાતવ્યઃ ક્ષિતિજસ્ય તુ ॥
કાઞ્ચનીં સ્વાં પ્રતિકૃતિં બાલક્રીડનકાનિ ચ

બુધાય રાજન્દેયાનિ દક્ષિણાર્થે વિશેષતઃ ॥
ક્ષૌમં દુકૂલં કાર્પાસવાસાંસિ ગુરવે તથા

સિતવર્ણં ચ તુરગં ભાર્ગવાય પ્રદાપયેત્ ॥
કૃષ્ણાં ધેનું સવત્સાં ચ દદ્યાત્સૂર્યસુતાય વૈ

ઉષ્ણીષં લોહદણ્ડશ્ચ દાતવ્યો નૃપ રાહવે ॥
છાગશ્ચ કેતવે દેયં કુતપં ચ નરાધિપ

કૃત્તિકાનાં તુ કનકં દાતવ્યં ભૂતિમિચ્છતા ॥
સર્વબીજાનિ દેયાનિ રોહિણીનાં તથૈવ ચ

દોગ્ધ્રીં ધેનુઞ્ચેલ્વલાનામનડ્વાહં ચ રાહવે ॥
આદિત્યાય શુભં વસ્ત્રં પુણ્યાય કનકં ઘૃતમ્

સાર્પાય વૃષભં દદ્યાદ્રુક્મશૃઙ્ગં મહીપતે ॥
પિત્ર્યસ્ય ચ તિલાન્દદ્યાદ્વાયવ્યસ્ય ચ ચામરમ્

ભાગ્યસ્ય દેયા ગન્ધાશ્ચ આર્યમ્ણસ્ય ચ કાઞ્ચનમ્ ॥
હસ્તસ્ય કુઞ્જરં દદ્યાત્કનકં વા મહીપતે

ત્વાષ્ટ્રસ્ય વૃષભં દદ્યાદૈન્દ્રાગ્નસ્ય નરાધિપ॥
વસ્ત્રાણિ ચૈવ મૈત્રસ્ય શાક્રસ્ય કનકં તથા

દદ્યાન્મૂલસ્ય મૂલાનિ ફલાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
આપ્યસ્ય દધિપાત્રાણિ શકટં વાસવસ્ય ચ

તથા ચન્દનકાષ્ઠઞ્ચ વારુણસ્ય પ્રદાપયેત્ ॥
અજમાજસ્ય દાતવ્યમાહિર્બુધ્ન્યસ્ય ચૌદનમ્

ધેનું પૌષ્ણસ્ય તુરગમાશ્વિનસ્ય તથૈવ ચ ॥
તિલધેનુઞ્ચ યામ્યસ્ય દદ્યાત્પાપાપનુત્તયે

કુઞ્જરં ચ તથૈવોષ્ટ્રં રથં શકટમેવ ચ ॥
હયમશ્વતરં ચૈવ નરયાનં ચ પાર્થિવ

પ્રાચ્યાદીનાં ક્રમાદ્દદ્યાદ્દક્ષિણાશ્ચ નરાધિપ ॥
સાગરાણાં ચ દાતવ્યં કનકં ભૂરિદક્ષિણમ્

નક્ષત્રાણાં ગ્રહાણાઞ્ચ દિશાશ્ચ મનુજેશ્વર ॥
યદુક્તમત્ર તદ્દેયં દેવતાનાં પૃથક્પૃથક્

ઉક્તાભાવે ચ દાતવ્યા ધેનુઃ પાર્થિવસત્તમ ॥
પ્રત્યેકસ્ય મહાભાગ શુભા કાંસ્યોપદોહના

દોગ્ધ્રી સવત્સા શીલાઢ્યા વસ્ત્રરત્નોપશોભિતા ॥
રુક્મશૃઙ્ગૈઃ ખુરૈ રૌપ્યૈર્મુક્તાલાંગૂલભૂષિતા

તતો વિસર્જનં કાર્યં પૂર્વોક્તવિધિના નૃપ ॥
દધિક્ષીરઘૃતપ્રાયં તથા ત્રિમધુરાન્વિતમ્

ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાન્ભક્ત્યા પ્રત્યેકસ્ય નરાધિપ ॥
યથાશક્ત્યા મહારાજ તેષાં દદ્યાચ્ચ દક્ષિણામ્ ॥
પ્રયતસ્તાઁશ્ચ યાચેત પૂજિતાન્પ્રીણનં બુધઃ

એતાવદુક્તં તવ શાન્તિકર્મ સમસ્તપાપપ્રશમાય રાજન્ ॥
કર્ત્તવ્યમેતત્પ્રયતેન શક્ત્યા ન વિત્તશાઠ્યેન ન માયયા ચ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે દક્ષિણાધ્યાયો નામ ત્ર્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ