વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.101

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ધુવસ્થાનનિવિષ્ટાનાં દેવતાનાં મહીપતે ॥
ઘૃતાક્તૈરક્ષતૈર્હોમઃ કાર્ય્યશ્ચ સતિલૈર્ભવેત્

અર્કઃ પલાશઃ ખદિરશ્ચાપામાર્ગો ઽથ પિપ્પલઃ ॥
ઉદુમ્બરશ્શમીદૂર્વાઃ કુશાશ્ચેતિ યથાક્રમમ્

સમિદર્થં પ્રશસ્યન્તે સૂર્યાદીનાં નરાધિપ ॥
હોતવ્યાસ્સમિધશ્ચૈવ ઘૃતાક્તા મનુજેશ્વર

તથા પ્રાદેશમાત્રાશ્ચ પ્રાગગ્રા નિત્યમેવ ચ ॥
ઊર્ધ્વશુષ્કાઃ સપત્રાશ્ચ વિત્વચશ્ચ વિવર્જયેત્

કૃત્તિકાનાં ઘૃતેનાક્તો હોમઃ પાર્થિવસત્તમ ॥
રોહિણીનાં તથા બીજૈરિલ્વિલાનાં ચ પાયસૈઃ

માક્ષિકૈશ્ચ તથાર્દ્રાયામાદિત્યસ્ય ચ તણ્ડુલૈઃ ॥
પુષ્યસ્ય પાયસેનાપિ સાર્પ સ્ય ચ તથૌષધૈઃ

તિલૈઃ સતણ્ડુલૈર્હોમઃ તથા પૈત્ર્યસ્ય કીર્તિતઃ ॥
પ્રિયઙ્ગુભિશ્ચ ભાગ્યસ્ય ચાર્ય્યમ્ણસ્ય તથાક્ષતૈઃ

સાવિત્રસ્ય તથા દધ્ના ચિત્રાયા પાયસેન ચ ॥
વાયવ્યસ્યાક્ષતૈઃ કાર્ય્યા સઘૃતૈર્મનુજેશ્વર

ઐન્દ્રાગ્નસ્ય સદા કાર્ય્યો યાવકેન તથૈવ ચ ॥
મસૂરૈશ્ચૈવ મૈત્રસ્ય શાક્રસ્ય ચણકેન તુ

મૂલસ્યૌષધિભિઃ કાર્ય્યસ્તથૈવાપ્યસ્ય શાલિભિઃ ॥
વૈશ્વદેવસ્ય પયસા તથા બ્રાહ્મસ્ય પાયસૈઃ

મણિભિસ્તણ્ડુલોપેતૈઃ શ્રવણસ્ય વિધીયતે ॥
ન્યગ્રોધોદુમ્બરફલૈર્વાસવસ્ય વિધીયતે

વારુણસ્યોદકૈઃ પુષ્પૈસ્તથા ચૈવાક્ષતૈશ્શુભૈઃ ॥
આજસ્યાજ્યેન મધુના દધ્ના ચ નૃપસત્તમ

વ્રીહીભિશ્ચ તથા કાર્ય્યાશ્ચાહિર્બુધ્ન્યસ્ય પાર્થિવ ॥
ફલૈશ્ચ સાક્ષતૈઃ કાર્ય્યસ્તથા પૌષ્ણસ્ય પાર્થિવ

ક્ષીરવૃક્ષસમિદ્ભિશ્ચ આશ્વિનસ્ય વિધીયતે ॥
યામ્યસ્ય મધુસંયુક્તૈસ્તિલૈઃ પાર્થિવસત્તમ

આજ્ય તિલાશ્ચ તૈલં ચ કૃશરં મધુ પાયસમ્ ॥
દધિ ક્ષીરં ઘૃતં ક્ષૌદ્રં પ્રાચ્યાદીનાં યથાક્રમમ્

સાગરાણાં ચ પયસા હોમઃ કાર્યઃ પૃથક્પૃથક્ ॥
ઉક્તાલાભે ચ સર્વેષાં હોમઃ કાર્ય્યસ્તિ લાક્ષતૈઃ

સઘૃતૈઃ પાર્થિવશ્રેષ્ઠ દ્રવ્યશાઠ્યં વિવર્જયેત્ ॥
પ્રભોઃ પ્રથમકલ્પસ્ય યોઽનુકલ્પેન વર્તતે

ન સામ્પરાયિકં તસ્ય ભવતીહ સુદુર્મતેઃ

યદ્યદગ્રહસ્યાભિહિતં મયાત્ર ઋક્ષસ્ય વા ભૂમિપતિપ્રધાન ॥
તદ્દેવતાયાશ્ચ તથૈવ દેયં દિશસ્તથા નાત્ર વિચારણાસ્તિ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે હોમદ્રવ્યવિભાગો નામૈકોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૦૧