વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 5.32

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમહાપુરાણે પઞ્ચમાંશ એકત્રિંશો ઽધ્યાયઃ (31)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
પ્રદ્યુમ્નાદ્યા હરેઃ પુત્રા રુક્મિણ્યાં ક્વથિતાસ્તવ ।
ભાનુભૌમેરિકાદ્યંશ્ ચ સત્યભામા વ્યજાયત

દીપ્તિમત્તામ્રપક્ષાદ્ય રોહિણ્યાં કથિતા હરેઃ ।
બભૂવુર્જામ્બવત્યાં ચ સાંબાદ્યા બાહુશાલિનઃ

તનયા ભદ્રવિન્દાદ્યા નાગ્નજિત્યાં મહાબલાઃ ।
સંગ્રામજિત્પ્રધાનાસ્તુ શૈબ્યાયાં ચ હરેઃસુતાઃ

વૃકાદ્યાશ્ ચ સુતા માદ્ર્યાં ગાત્રવત્પ્રમુખાન્ સુતાન્ ।
અવાપ લક્ષ્માણા પુત્રાન્કાલિન્દ્યાશ્ ચ શ્રુતાદયઃ

અન્યાસાં ચૈવ ભાર્યાણાં સમુત્પન્નાનિ ચક્રિણઃ ।
અષ્ટાયુતાનિ પુત્રાણાં સહસ્રાણી શતં તથા

પ્રદ્યુમ્નઃ પ્રથમસ્તેષાં સર્વેષાં રુક્મિણીસુતઃ ।
પ્રદ્યુમ્નાદનિરુદ્ધો ઽભૂદ્વજ્રસ્તસ્માદજાયત

અનિરુદ્ધો રણે ઽરુદ્ધો બલેઃ પૌત્રીં મહાબલઃ ।
ઉષાંબાણસ્ય તનયામુપયેમે દ્વિજોત્તમ

યત્ર યુદ્ધમભૂદ્ધોરં હરિશઙ્કરયોર્મહત્ ।
છિન્નં સહસ્રં બાહૂનાં યત્ર બાણસ્ય ચાક્રિણા

મૈત્રેય ઉવાચ
કથં યુદ્દમભૂદ્બ્રહ્યન્નુષાર્થે હરકૃષ્ણયોઃ ।
કથં ક્ષયં ચ બાણસ્ય બાહૂનાં કૃતવાન્હરિઃ

એતત્સર્વં મહાભાગ મમાખ્યાતું ત્વમર્હસિ ।
મહત્કૌતૂહલં જાતં કથાં શ્રોતુમિમાં હરેઃ

શ્રીપરાશર ઉવાચ
ઉષા બાણસુતા વિપ્ર પાર્વતીં સહ શંભુના ।
ક્રીડન્તીમુપલક્ષ્યોચ્ચૈઃ સ્પૃહાં ચક્રે તદાશ્રયામ્

તતઃસકલચિત્તજ્ઞા ગૌરી તામાહ ભામિનીમ્ ।
અલમત્યર્થતાપેન ભર્ત્રા ત્વમપિ રંસ્યસે

ઇત્યુક્તા સા તયા ચક્રે કદેતિ મતિમાત્મનઃ ।
કો વા ભર્તા મમેત્યાહ પુનસ્તામાહ પાર્વતી

પાર્વત્યુવાચ
વૈશાખશુક્લદ્વાદશ્યાં સ્વપ્ને યોભિભવં તવ ।
કરિષ્યતિ સ તે ભર્તા રાજપુત્રિ ભવિષ્યતિ

શ્રીપરાશર ઉવાચ
તસ્યાં તિથાબુષાસ્વપ્ને યથા દેવ્યા સમીરિતમ્ ।
તથૈવા ભિભવં ચક્રે કશ્ચિદ્રાગં ચ તત્ર સા

તતઃ પ્રબુદ્ધા પુરુષમપશ્યન્તી સમુત્મુકા ।
ક્વ ગતેસીતિ નિર્લજ્જા મૈત્રેયોક્તવતી સખિમ્

બાણસ્ય મન્ત્રી કુંભાણ્ડં ચિત્રરેખા ચ તત્સુતા ।
તસ્યાઃસખ્યભવત્સા ચ પ્રાહ કોયં ત્વયોચ્યતે

યદા લજ્જાકુલા નાસ્યૈ કથયામાસ સા સખી ।
તદા વિશ્વાસમાનીય સર્વમેવાભ્યવાદયત્

વિદિતાર્થાં તુ તામાહ પુનશ્ચોષા યથોદિતમ્ ।
દેવ્યા તથૈવ તત્પ્રાપ્તૌ યો હ્યુપાયઃ કુરુષ્વ તમ્

ચિત્રલેખોવાચ
દુર્વિજ્ઞેયમિદં વક્તું પ્રાપ્તું વાપિ ન સક્યતે ।
તથાપિ કિઞ્ચત્કર્તવ્યમુપકારં પ્રિયે તવ

સપ્તાષ્ટદિનપર્યન્તં તાવત્કાલઃ પ્રતીક્ષ્યતામ્ ।
ઇત્યુક્ત્વાભ્યન્તરં ગત્વા ઉપાયં તમથાકરોત્

શ્રીપરાશર ઉવાચ
તતઃ પદે સુરાન્દૈત્યન્ગન્ધર્વાંશ્ ચ પ્રધાનતઃ ।
મનુષ્યાંશ્ ચ વિલિખ્યાસ્યૈ ચિત્રલેખા વ્યદર્શયત્

અપાસ્ય સા તુ ગન્ધર્વાંસ્ તથોરગસુરાસુરાન્ ।
મનુષ્યેષુ દદૌ દૃષ્ટિં તેષ્વ્ અપ્ય્ અન્ધકવૃષ્ણિષુ

કૃષ્ણરામૌ વિલોક્યાસીત્ સુભ્રૂર્ લજ્જાજડેવ સા ।
પ્રદ્યુમ્નદર્શને વ્રીડેદૃષ્ટિં નિન્યેન્યતો દ્વિજ

દૃષ્ટમાત્રે તતઃ કાન્તે પ્રદ્યુમ્નતનયે દ્વિજ ।
દૃષ્ટત્યર્થવિલાસિન્યા લજ્જા ક્વાપિ નિરાકૃતા

સોયંસોયમિતીત્યુક્તે તયા સા યોગગામિની ।
ચિત્રલેખાબ્રજીદેનામુષાં બાણસુરાં તદા

ચિત્રલેખોવાચ
અયં કૃષ્ણસ્ય પૌત્રસ્તે ભર્તા દેવ્યા પ્રસાદિતઃ ।
અનિરુદ્ધ ઇતિ ખ્યાતઃ પ્રખ્યાતઃ પ્રિયદર્શનઃ

પ્રાપ્નોષિ યદિ ભર્તારમિમં પ્રાપ્તં ત્વયાખિલમ્ ।
દુષ્પ્રવેશા પુરી પૂર્વં દ્વારકા કૃષ્ણપાલિતા

તથાપિ યત્નાદ્ભર્તારમાનયિષ્યામિ તે સખિ ।
રહસ્યમેતદ્વક્તવ્યં ન કસ્યચિદપિ ત્વયા

અચિરાદાગમિષ્યામિ સહસ્વ વિરહં મમ ।
યયૌ દ્વારવતીં ચોષાં સમાશ્વાસ્ય તતઃ સખીમ્