વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 5.3
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમહાપુરાણે પઞ્ચમાંશે દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ (2)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
એવં સંસ્તૂયમાના સા દેવૈર્ દેવમધારયત્ ।
ગર્ભેણ પુણ્ડરીકાક્ષં જગતસ્ત્રાણકારણમ્
તતો ઽખિલજગત્પદ્મબોધાયાચ્યુતભાનુના ।
દેવકીપૂર્વસંધ્યાયામાવિર્ભૂતં મહાત્મના
તજ્જન્મદિનમત્યર્થમાહ્લાદ્યમલદિઙ્મુખમ્ ।
બભૂવ કર્વલોકસ્ય કૌમુદી શશિનો યથા
સંતઃસંતોષમધકં પ્રશમં ચઞ્જમારુતાઃ ।
પ્રસાદં નિમ્નગા યાતા જાયમાને જનાર્દને
સિંધવો નિજશબ્દેન વાદ્યં ચક્રુર્મનોહરમ્ ।
જગુર્ગન્ધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
સસૃજુઃ પુષ્પવર્ષાણિ દેવા ભુવ્યન્તરિક્ષગાઃ ।
જજ્વલુશ્ચાગ્નયઃ શાન્તા જાયમાને જનાર્દને
મદં જગુર્જુર્જલદાઃ પુષ્પવૃષ્ટિમુચો દ્વિજ ।
અર્ધરાત્રે ઽખિલાધારે જાયમાને જનાર્દને
ફુલ્લેન્દીવરપત્રાભં ચતુર્બાહુમુદીક્ષ્ય તમ્ ।
શ્રીવત્સવક્ષસં જાતં તુષ્ટાવાનકદુન્દુભિઃ
અભિષ્ટ્રય ચ તં વાગ્ભિઃ પ્રસન્નાભિર્ મહામતિઃ ।
વિજ્ઞાપયામાસ તદા કંસાદ્ભીતો દ્વિજોત્તમ
વસુદેવ ઉવાચ
જાતોસિ દેવદેવેશ શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ ।
દિવ્યરૂપમિદં દેવ પ્રસાદેનોપસંહર
અદ્યૈવ દેવ કંસોયં કુરુતે મમ ઘાતનમ્ ।
અવતીર્મ ઇતિ જ્ઞાત્વા ત્વમસ્મિન્મમમન્દિરે
દેવક્યુવાચ
યો ઽનન્તરૂપો ઽખિલવિશ્વરૂપો ગર્ભેપિ લોકાન્વપુષા બિભર્તિ ।
પ્રસીતદામેષ સ દેવદેવો યો માયયાવિષ્કૃતબાલરૂપઃ
ઉપસંહર સર્વાત્મન્રૂપમેતચ્ચતુર્ભુજમ્ ।
જાનાતુ માવતારં તે કંસોયં દિતિજન્મજઃ
શ્રીભગવાનુવાચ
સ્તુતો ઽહં ય ત્ત્વયા પૂર્વં પુત્રાર્થિન્યા તદદ્ય તે ।
સફલં દેવિ સંજાતં જાતો ઽહં યત્તવોદરાત્
શ્રીપરાશર ઉવાચ
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાંસ્તૂષ્ણીં બભૂવ મુનિસત્તમ ।
વસુદેવોપિ તં રાત્રાવાદાય પ્રયયૌ બહિઃ
મોહિતાશ્ચાભવેસ્તત્ર રક્ષિણો યોગનિદ્રયા ।
મથુરાદ્વારપાલાશ્ ચ વ્રજત્યાનકદુન્દુભૌ
વર્ષતાં જલદાનાં ચ તોયમાત્યુલ્બણં નિશિ ।
સંવૃત્યાનુયયૌ શેષઃ ફણૈર્ આનકદુન્દુભિમ્
યમુનાં ચાતિગંભીરાં નાનાવર્તશતાકુલામ્ ।
વસુદેવો વહન્વિષ્ણું જાનુમાત્રવહાં યયૌ
કંસસ્ય કરદાનાય તત્રૈવાબ્યાગતાસ્તટે ।
નન્દાદીન્ગોપવુદ્ધાંશ્ ચ યમુનાયા દદર્શ સઃ
તસ્મિન્કાલે યશોદાપિ મોહિતા યોગનિદ્રયા ।
તામેવ કન્યાં મૈત્રેય પ્રસૂતા મોહિતે જને
વસુદેવોપિ વિન્યસ્ય બાલમાદાય દારિકામ્ ।
યશોદાશયનાત્તૂર્ણમાજગામામિતદ્યુતિઃ
દદૃશે ચ પ્રબુદ્ધા સા યશોદા જાતમાત્મજમ્ ।
નીલોત્પલદલશ્યામં તતોત્યર્થં મુદં યયૌ
આદાય વસુદેવો ઽપિ દારિકાં નિજમન્દિરે ।
દેવકીશયને ન્યસ્ય યથાપૂર્વમતિષ્ઠત
તતો બાલધ્વનિં શ્રુત્વા રક્ષિણઃ સહસોત્થિતાઃ ।
કંસાયાવેદયામાસુર્દેવકીપ્રસવન્દ્વિજ
કંસસ્તૂર્ણમુપેત્યૈનાં તતો જગ્રહ બાલિકામ્ ।
મુઞ્ચમુઞ્ચેતિ દેવક્યા સન્નકણ્ઠ્યા નિવારિતઃ
ચિક્ષેપ ચ શિલાપૃષ્ઠે સા ક્ષિપ્તા વિયતિ સ્થિતા ।
અવાપ રૂપં સુમહત્સાયુધાષ્ટમહાભુજમ્
પ્રજહાસ તથૈવોચ્ચૈઃ કંસં ચ રુષિતાબ્રવીત્ ।
કિં મયા ક્ષિપ્તયા કંસ જાતા યસ્ત્વાં વધિષ્યતિ
સર્વસ્વભૂતો દેવાનામાસીન્મૃત્યુઃ પુરા સ તે ।
તદેતત્સંપ્રધાર્યાશુ ક્રિયતાં હિતમાત્મનઃ
ઇત્યુક્ત્વા પ્રયયૌ દેવી દિવ્યસ્રગ્ગન્ધભૂષણા ।
પશ્યતો ભોજરાજસ્ય સ્તુતા સિદ્ધૈર્ વિહાયસા
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0