વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 5.17
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમાહપુરાણે પઞ્ચમાંશે ષોટશો ઽધ્યાયઃ (16)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
અક્રૂરો ઽપિ વિનિષ્ક્રમ્ય સ્યન્દનેનાશુગામિના ।
કૃષ્ણસંદર્શનાકાઙ્ક્ષી પ્રયયૌ નન્દગોકુલમ્
ચિન્તયામાસ ચાક્રૂરો નાસ્તિ ધન્યતરો મયા ।
યો ઽહમ્ અંશાવતીર્ણસ્ય મુખં દ્રક્ષ્યામિ ચક્રિણઃ
અદ્ય મે સફલં જન્મ સુપ્રભાતાભવન્નિશા ।
યદુન્નિદ્રાભપત્રાક્ષં વિષ્ણોર્દ્રક્ષ્યામ્યહં મુખમ્
પાપં હરતિ યત્પુંસાં સ્મૃતં સંકલ્પનામયમ્ ।
તત્પુણ્ડરીકનયનં વિષ્ણોર્દ્રક્ષ્યામ્યહં મુખમ્
વિનિર્જગ્મુર્યતો વેદા વેદાઙ્ગાન્યખિલાનિ ચ ।
દ્રક્ષ્યામિ તત્પરં ધામ ધામ્રાં ભગવતો મુખમ્
યજ્ઞેષુ યજ્ઞપુરુષઃ પુરુષૈઃ પુરુષોત્તમઃ ।
ઇજ્યતે યો ઽખિલાધારસ્તં દ્રક્ષ્યામિ જગત્પતિમ્
ઇષ્ટ્વા યમિન્દ્રો યજ્ઞાનાં શતેનામરરાજતામ્ ।
અવાપ તમનન્તાદિમહં દ્રક્ષ્યામિ કેશવમ્
ન બ્રહ્મ નેન્દ્રરુદ્રાશ્વિવસ્વાદિત્યમરુદ્ગણાઃ ।
યસ્ય સ્વરૂપં જાનન્તિ પ્રત્યક્ષં યાતિ મે હરિઃ
સર્વાત્મા સર્વવિત્ સર્વઃ સર્વભૂતેષ્વ્ અવસ્થિતઃ ।
યોહ્યઽચિન્ત્યો ઽવ્યયો વ્યાપી સ વક્ષ્યતિ મયા સહ
મત્સ્ય કૂર્મવરાહાશ્વસિંહરૂપાદિભિઃ સ્થિતિમ્ ।
ચકાર જગતો યો ઽજઃ જગતો યો ઽજઃ સો ઽદ્ય માં પ્રલપિષ્યતિ
સાંપ્રતં ચ જગત્સ્વામી કાર્યમાત્મહૃદિ સ્થિતમ્ ।
કર્તું મનુષ્યતાં પ્રાપ્તઃસ્વેચ્છાદેહધૃદવ્યયઃ
યોનન્તઃ પૃથિવીં ધત્તે શેખરસ્થિતિસંસ્થિતામ્ ।
સો ઽવતીર્ણો જગત્યર્થે મામ ક્રૂરેતિ વક્ષ્યતિ
પિતૃપુત્રસુહૃદ્ભ્રાતૃમાતૃબન્ધુમયીમિમામ્ ।
યન્માયાં નાલમુત્તર્તું જગત્તસ્મૈ નમોનમઃ
તરત્યવિદ્યાં વિતતાં હૃદિ યસ્મિન્નિવેશિતે ।
યોગમાયામમેયાય તસ્મૈ વિદ્યાત્મને નમઃ
યજ્વભિર્ યજ્ઞપુરુષો વાસુદેવશ્ ચ સાત્ત્વતૈઃ ।
વેદાન્તવેદિભિર્ વિષ્ણુઃ પ્રોચ્યતે યો નતોસ્મિ તમ્
યથા યત્ર જગદ્ધામ્નિ ધાતર્યેતત્પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
સદસત્તેન સત્યેન મય્યસૌ યાતુ સૌમ્યાતામ્
સ્મૃતે સકલકલ્યાણભાજનં યત્ર જાયતે ।
પુરુષસ્તમજં નિત્યં વ્રજામિ શરણં હરિમ્
શ્રીપરાશર ઉવાચ
ઇત્થં સંચિન્તયન્વિષ્ણું ભક્તિનમ્રાત્મમાનસઃ ।
અક્રૂરો ગોકુલં પ્રાપ્તઃ કિઞ્ચિત્સૂર્યે વિરાજતિ
સ દદર્શ તદા કૃષ્ણમાદાવાદોહને ગવામ્ ।
વત્સમધ્યાગતં ફુલ્લની લોત્પલદલચ્છવિમ્
પ્રફુલ્લપદ્મપત્રાક્ષં શ્રીવત્સાંકિતવક્ષસમ્ ।
પ્રલંબબાહુમાયામતુઙ્ગોરસ્થલમુન્નસમ્
સવિલાસસ્મિતાધારં બિભ્રાણં મુખપઙ્કજમ્ ।
જુઙ્ગરક્તનખં પદ્ય્ભાં ધરણ્યાં સુપ્રતિઃષિતમ્
બિભ્રાણં વાસસી પીતે વન્યપુષ્પવિભૂષિતમ્ ।
સેંદુનીલાચલાભં તં સિતાંભોજાવતંસકમ્
હંસકુન્દેન્દુધવલં નીલાંબરધરં દ્વિજ ।
તસ્યાનુ બલભદ્રં ચ દદર્શ યદુનન્દનમ્
પ્રાંશુમુત્તુઙ્ગબાહ્વંસં વિકાસિ મુખપઙ્કજમ્ ।
મેઘમાલાપરિવૃતં કૈલાસાદ્રિમિવાપરમ્
તૌ દૃષ્ટ્વા વિકસદ્વક્ત્રસરોજઃ સ મહામતિઃ ।
પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગસ્તદાક્રૂરો ઽજગદ્ધાતરિ ભવન્મુને
તદેતત્પરમં ધામ તદેતત્પરમં પદમ્ ।
ભગવદ્વાસુદેવાંશો દ્વિધા યો ઽયં વ્યવસ્થિતઃ
સાફલ્યમક્ષ્ણોર્યુગમેતદત્ર દૃષ્ટે જગદ્ધાતરિ યાતમુચ્ચૈઃ ।
અપ્યઙ્ગમેતદ્ભગવત્પ્રસાદાત્તદઙ્ગસંગે ફલવન્મમ સ્યાત્
અપ્યેષ પૃષ્ઠે મમ હસ્તપદ્મં કરિષ્યતિ શ્રીમદનન્તમૂર્તિઃ ।
યસ્યાઙ્ગુલિસ્પર્શહતાખિલાઘૈર્ અવાપ્યતે સિદ્ધિરપાસ્તદોષા
યેનાગ્નિવિદ્યુદ્રવિરશ્મિમાલાકરાલમત્યુગ્રમપેત ચક્ત્રમ્ ।
ચક્રં ઘ્નતા દૈત્યપતેર્હૃતાનિ દૈત્યાઙ્ગનાનાં નયનાઞ્જનાનિ
યત્રાંબુ વિન્યસ્ય બલિર્મનોજ્ઞાનવાપ ભોગાન્વસુધાતવલસ્થઃ ।
તથામરત્વં ત્રિદશાધિપત્વં મન્વન્તરં પૂર્ણમપેતશત્રુમ્
અપ્યેષ માં કંસપરિગ્રહેણ દોષાસ્પદીભૂતમદોષદુષ્ટમ્ ।
કર્તામાનોપહતં ધિગસ્તુ તજ્જન્મ યત્સાધુબહિષ્કૃતસ્ય
જ્ઞાનાત્મકસ્યામલસત્ત્વરાશેરપેતદોષસ્ય સદા સ્ફુટસ્ય ।
કિં વા જગત્યત્ર સમસ્તપુંસામજ્ઞાતમસ્યાસ્તિ હૃદિ સ્થિતસ્ય
તસ્માદહં ભક્તિવિનમ્રચેતા વ્રજામિ સર્વેશ્વમીશ્વરાણામ્ ।
અંશાવતારં પુરુષોત્તમસ્ય હ્યનાદિમધ્યાન્તમજસ્ય વિષ્ણોઃ
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0