વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 5.16
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમહાપુરાણે પઞ્ચમાસે પઞ્ચદશો ઽધ્યાયઃ (15)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
કેશી ચાપિ બલોદગ્રઃ કંસદૂતઃ પ્રચોદિતઃ ।
કૃષ્ણસ્ય નિધનાકાઙ્ક્ષી વૃન્દાવનમુપાગમત્
સ ખુરક્ષતભૂપૃષ્ઠઃસટાક્ષેપધુતાંબુદઃ ।
દ્રુતવિક્રાન્તચન્દ્રાર્કમાર્ગો ગોપાનુપાદ્રવત્
તસ્ય દેષિતશબ્દેન ગોપાલા દૈત્યવાજિનઃ ।
ગોપ્યશ્ ચ ભયસંવિગ્ના ગોવિન્દં શરણં યયુઃ
ત્રાહિત્રાહિતિ ગોવિન્દઃશ્રુત્વાતેષાં તતો વચઃ ।
સતોયજલદધ્વાનગંભીરમિદમુક્તવાન્
અલં ત્રાસેન ગોપાલાઃ કેશિનઃ કિં ભયાતુરૈઃ ।
ભવિદ્ભિર્ ગોપજાતી યૈર્ વીરવીર્યં વિલોપ્યતે
કિમનોનાલ્પસારેણ હષિતાટોપકારિણા ।
દૈતેયબલવાહ્યેન વલ્ગતા દુષ્ટવાજિના
એહ્યેહિ દુષ્ટ કૃષ્ણો ઽહં પૂષ્ણસ્ત્વિવ પિનાકધૃત્ ।
પાતયિષ્યામિ દશનાન્વદનાદખિલાંસ્તવ
ઇત્યુક્ત્વાસ્ફોટ્ય ગોવિન્દઃ કેશિનઃસંમુખં યયૌ ।
વિવૃતાસ્યશ્ ચ સો ઽપ્ય્ એનં દૈતેયાશ્વ ઉપાદ્રવત્
બાહુમાભોગિતં કૃત્વા મખે તસ્ય જનાર્દનઃ ।
પ્રવેશયામાસ તદા કેશિનો દુષ્ટવાજિનઃ
કેશિનો વદનં તેન વિશતા કૃષ્ણબાહુના ।
શાતિતા દશનાઃ પેતુઃ સિતાબ્બ્રાવયવા ઇવ
કૃષ્ણસ્ય વવૃધે બાહુઃ કેશિદેહગતો દ્વિજ ।
વિનાશાય યથા વ્યાધિરાસંભૂતેરુપેક્ષિતઃ
વિપાટિતોષ્ઠો બહુલં સફેનં રુધિરં વમન્ ।
સોક્ષિણી વિવૃતે ચક્રે વિશિષ્ટે મુક્તબન્ધને
જધાન ધરણીં પાદૈઃ શકૃન્મૂત્રં સમુત્સૃજન્ ।
સ્વેદાર્દ્રગાત્રસ્શાન્તશ્ ચ નિર્યત્નઃસો ઽભવત્તદા
વ્યાદિતાસ્યમહાંરન્ધ્રઃસો ઽસુરઃ કૃષ્ણબાહુના ।
નિપાતિતો દ્વિધા ભૂમૌ વૈદ્યુતેન યથા દ્રુમઃ
દ્વિપાદે પૃષ્ઠપુચ્છાર્ધ શ્રવણૈકાક્ષિનાસિકે ।
કેશિનસ્તે દ્વિધા ભૂતે શકલે દ્વે વિરેજતુઃ
હત્વા તુ કેશિનં કૃષ્ણો ગોપાલૈર્ મુદિતૈર્ વૃતઃ ।
અનાયસ્તતનુઃસ્વસ્થો હસંસ્તત્રૈવ તસ્થિવાન્
તતો ગોપ્યશ્ ચ ગોપાશ્ ચ હતે કેશિનિ વિસ્મિતાઃ ।
તુષ્ટુવુઃ પુણ્ડરીકાક્ષમનુરાગમનોરમમ્
અથાહાન્તર્હિતો વિપ્ર નારદો જલદે સ્થિતઃ ।
કેશિનં નિહતં દૃષ્ટ્વા હર્ષનિર્ભરમાનસઃ
સાધુસાધુ જગન્નાથ લીલયૈવ યદચ્યુત ।
નિહતો ઽયં ત્વયા કેશી ક્લેશદસ્ત્રિદિવૌકાસામ્
યુદ્ધોત્સુકોહમત્યર્થં નરવાજિમહાહવમ્ ।
અભૂતપૂર્વમન્યત્ર દ્રષ્ટું સ્વર્ગાદિહાગતઃ
કર્માણ્યઽત્રાવતારે તે કૃતાનિ મધુસૂદન ।
યાનિ તૈર્ વિસ્મિતં ચેતસ્તોષમેતેન મે ગતમ્
તુરઙ્ગસ્યાસ્ય શક્રોપિ કૃષ્ણ દેવાશ્ ચ બિભ્યતિ ।
ધુતકેસારજાલસ્ય હ્રેષતો ઽભ્રાવલોકિનઃ
યસ્માત્ત્વયૈષ દુષ્ટાત્મા હતઃ કેશી જનાર્દન ।
તસ્માત્કેશવનામ્ના ત્વં લોકે ખ્યાતો ભવિષ્યસિ
સ્વસ્ત્યસ્તુ તે ગમિષ્યામિ કંસયુદ્ધે ઽધુના પુનઃ ।
પરશ્વો ઽહ સમેષ્યામિ ત્વયા કેશિનિષૂદન
ઉગ્રસેનસુતે કંસે સાનુગે વિનિપાતિતે ।
ભારાવતારકર્તા ત્વં પૃથિવ્યા પૃથિવીધર
તત્રાનેક પ્રકારાણિ યુદ્ધાનિ પૃથિવીક્ષિતામ્ ।
દ્રષ્ટવ્યાનિ મયા યુષ્મત્પ્રણીતાનિ જનાર્દન
સો ઽહં યાસ્યામિ ગોવિન્દ દેવકાર્યં મહત્કૃતમ્ ।
ત્વયૈવ વિદિતં સર્વં સ્વસ્તિ તે ઽસ્તુ વ્રજામ્યહમ્
નારદે તુ ગતે કૃષ્ણઃ સહ ગોપૈઃ સભાજિતઃ ।
વિવેશ ગોકુલં ગોપીનેત્રપાનૈકભાજનમ્
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0