વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 4.10

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમાહાપુરાણે ચતુર્થાંશે નવમો ઽધ્યાયઃ (9)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
યતિયયાતિસંયાત્યાયાતિવિયાતિકૃતિસંજ્ઞા નહુષસ્ય ષટ્ પુત્રા મહાબલપરાક્રમા બભૂવુઃ

યતિસ્તુ રાજ્યં નૈચ્છત્

યયાતિસ્તુ ભૂભૃદભવત્

ઉશનસશ્ ચ દુહિતરં દેવયાનીં વાર્ષપર્વણીં શર્મિષ્ઠામુપયેમે

અત્રાનુવંશશ્લોકો ભવતિ

યદું ચ દુર્વસું ચૈવ દેવયાની વ્યજાયત ।
દ્રુહ્યું ચાનું ચ પૂરું ચ શર્મિષ્ઠા વાર્ષપર્વણી

કાવ્યશાપાચ્ચ કાલેનૈવ યયાતિર્જરામવાપ

પ્રસન્નશુક્રવચનાચ્ચ સ્વજરાં સંક્રામયિતું જ્યેષ્ઠં પુત્રં યદુમુવાચ

વત્સ ત્વન્માતામહશાપાદિયમકાલેનૈવ જરા મમોપસ્થિતા તામહં તસ્યૈ વાનુગ્રહાદ્ભવતઃસંચારયામિ

એકં વર્ષસહસ્રમતૃપ્તો ઽસ્મિ વિષયેષુ ત્વદ્વયસા વિષયાનહં ભોક્તુમિચ્છમિ

નાત્ર ભવતા પ્રત્યાખ્યાનં કર્તવ્યમિત્યુક્તઃસ યદુર્નૈચ્છત્તાં જરામાદાતુમ્

તં ચ પિતા શશાપ ત્વત્પ્રસૂતિર્ન રાજ્યાર્હા ભવિષ્યતીતિ

અનન્તરં ચ દુર્વસું દ્રુહ્યમનું ચ પૃતિવીપતિર્જરાગ્રહણાર્થં સ્વયૌવનપ્રદાનાય ચાભ્યર્થયામાસ

તૈર્ અપ્યેકૈકેન પ્રત્યાખ્યાતસ્તાઞ્છશાપ

અથ શર્મિષ્ઠાતનયમશેષકનીયાંસં પુરું તથૈવાહ

સ ચાતિપ્રવણમતિઃ સબહુમાનં પિતરં પ્રણમ્ય મહાપ્રસાદોયમસ્માકમિત્યુદારમભિધાયજરાં જગ્રાહ

સ્વકીયં ચ યૌવનં સ્વપિત્રે દદૌ

સો ઽપિ પૌરવં યૌવનમાસાદ્ય ધર્માવિરોધેન યથાકામં યથાકાલોપપન્નં યથોત્સાહં વિષયાંશ્ચચાર

સમ્યક્ ચ પ્રજાપાલનમકરોત્

વિશ્વાચ્યા દેવયાન્યા ચ સહોપભોગં ભુક્ત્વા કામાનામન્તં પ્રાપ્સ્યામીત્યનુદિનં તન્મનસ્કો બભૂવ

અનુદિનં ચોપભોગતઃ કામાનતિરમ્યાન્મેને

તતશ્ચૈનમગાયત

શ્લો-
ન જાતુ કામઃ કામાનામુપભોગેન શામ્યતિ ।
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ ભૂય એવાભિવર્ધતે

યત્પૃથિવ્યાં વ્રીહિયવં હિરણ્યં પશવઃ સ્ત્રિયઃ ।
એકસ્યાપિ ન પર્યાપ્તં તસ્માત્તૃષ્ણાં પરિત્યજેત્

યદા ન કુરુતે ભાવં સર્વભૂતેષુ પાપકમ્ ।
સમદૃષ્ટોસ્તદા પુંસઃ સર્વાઃસુખમયા દિશઃ

યા દુસ્ત્યજા દુર્મતિભિર્ યા ન જીર્યતિ જીર્યતઃ ।
તાં તૃષ્ણાં સંત્યજેત્પ્રાજ્ઞઃસુખેનૈવાભિપૂર્યતે

જીર્યન્તિ જીર્યતઃ કેશા દન્તા જીર્યન્તિ જીર્યતઃ ।
ધનાશા જીવિતાશા ચ જીર્યતો ઽપિ ન જીર્યતઃ

પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં મે વિષયાસક્તચેતસઃ ।
તથા પ્યનુદિનં તૃષ્ણા મમ દેષૂપજાયતે

તસ્માદેતામહં ત્યક્ત્વા બ્રહ્મણ્યાધાય માનસમ્ ।
નિર્દ્વન્દ્વો નિર્મમો ભૂત્વા ચરિષ્યામિ મૃગૈઃ સહ

શ્રીપરાશર ઉવાચ
પુરોઃસકાશાદાદાય જરાં દત્ત્વા ચ યોવનમ્ ।
રાજ્યેભિષિચ્ચ પૂરું ચ પ્રયયૌ તપસે વનમ્

દિશિદક્ષિણપૂર્વસ્યાં દુર્વસું ચ સમાદિશત્ ।
પ્રતીચ્યાં ચ તથા દ્રુહ્યું દક્ષિણાયાં તતો યદુમ્

ઉદીચ્યાં ચ તથૈવાનું કૃત્વા મણ્ડલિનો નૃપાન્ ।
સર્વપૃથ્વીપતિં પુરું સોભિષિચ્ય વનં યયૌ