વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 3.16
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમહાપુરાણે તૃતીયાંસે પઞ્ચદશો ઽધ્યાયઃ (15)
ઔર્વ ઉવાચ
હવિષ્યમત્સ્યમાસૈસ્ તુ શશસ્ય નકુલસ્ય ચ ।
સોકરચ્છાકલૈણેયરૌરવૈર્ ગવયેન ચ
ઔરભ્રગવ્યૈશ્ ચ તથા માસવૃદ્ધ્યા પિતામહાઃ ।
પ્રયાન્તિ તૃપ્તિં માંસૈસ્ તુ નિત્યં વાર્ધ્રોણસામિષૈઃ
ખડ્ગમાંસમતીવાત્ર કાલશાકં તથા મધુ ।
શસ્તાનિ કર્મણ્યત્યન્તતૃપ્તિદાનિ નરેશ્વર
ગયામુપેત્ય યઃ શ્રાદ્ધં કરોતિ પૃથિવીપતે ।
સફલં તસ્ય તજ્જન્મ જાયતે પિતૃતીષ્ટિદમ્
પ્રશાન્તિકાઃસમીવારાઃ શ્યામાકા દ્વિવિધાસ્ તથા ।
વન્યૈષધીપ્રધાનાસ્તુ શ્રાદ્ધાર્હાઃ પુરુષર્ષભ
યવાઃ પ્રિયઙ્ગવો મુદ્ગા ગોધૂમા વ્રીહયસ્તિલાઃ ।
નિષ્પાવાઃ કોવિદારાશ્ ચ સર્ષપાશ્ચાત્ર સોભનાઃ
અકૃતાગ્રયણં યચ્ચ ધાન્યજાતં નરેશ્વર ।
રાજમાષાનણુંશ્ચૈવ મસૂરાંશ્ ચ વિસર્જયેત્
અલાબું ગૃઞ્જનં ચૈવ પલાણ્ડું પિણ્ડમૂલકમ્ ।
ગાન્ધારકકરંવાદિલવાણાન્યૌષરાણિ ચ
આરક્તાશ્ચૈવ નિર્યાસાઃ પ્રત્યક્ષલવણાનિ ચ ।
વર્જ્યાન્યેતાનિ વૈ શ્રાદ્ધે યચ્ચ વાચા ન શસ્યતે
નક્તાહૃતમનુચ્છિન્નં તૃપ્યતે ન ચ યત્ર ગૌઃ ।
દુર્ઘધિફેનિલં ચાંબુ શ્રાદ્ધયોગ્યં ન પાર્થિવ
ક્ષિરમેકસફાનાં યદૌષ્ટ્રમાવિકમેવ ચ ।
માર્ગં ચ માહિષં ચૈવ વર્જયેચ્છ્રાદ્ધકમેણિ
ષણ્ડાપવિદ્ધચણ્ડાલપાપિપાષણ્ડરોગિભિઃ ।
કૃકવાકુશ્વાનનગ્ન-વાનરગ્રામસૂકરૈઃ
ઉદક્યાસૂતિકાશૌચમૃતહારૈશ્ ચ વીક્ષિતે ।
શ્રાદ્ધે સુરા ન પિતરો ભુઞ્જન્તે પુરુષર્ષભ
તસ્માત્પરીશ્રિતે કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ।
ઉર્વ્યાં ચ તિલવિક્ષેપાદ્યાતુધાનાન્નિવારયેત્
નખાદિના ચોપપન્નં કેશકીટાદિભિર્ નૃપ ।
ન ચૈવાભિષવૈર્ મિશ્રમ્ અન્નં પર્યુષિતં તથા
શ્રદ્ધાસમન્વિતૈર્ દત્તં પિતૃભ્યો નામગોત્રતઃ ।
યદાહારાસ્તુ તે જાતાસ્તદાહારત્વમેતિ તત્
શ્રૂયતે ચાપિ પિતૃર્ભિગીતા ગાથા મહીપતે ।
ઇક્ષ્વાકોર્મનુપુત્રસ્ય કલાપોપવને પુરા
અપિ નસ્તે ભવિષ્યન્તિ કુલે સન્માર્ગશીલિનઃ ।
ગયામુપેત્ય યે પિણ્ડાન્દાસ્યન્ત્યસ્માકમાદરાત્
અપિ નઃસ કુલે જાયાદ્યો નો દદ્યાત્ત્રયોદશીમ્ ।
પાયસં મધુસર્પિર્ભ્યાં વર્ષાસુ ચ મઘાસુ ચ
ગૌરીં વાપ્યુદ્વહેત્કન્યાં નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્ ।
યજેત વાશ્વમેધેન વિધિવદ્દક્ષિણાવતા
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0