વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 97.98

અથ પર્વાધ્યાયઃ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
યોઽસૌ સત્યતપા નામ લુબ્ધો ભૂત્વા દ્વિજો બભૌ ॥
યેનારુણિર્વ્યાઘ્રભયાદ્રક્ષિતો યઃ સ્વશક્તિતઃ

દુર્વાસાઃ સંશ્રુતાર્થશ્ચ હિમવન્તં નગં યયૌ ॥
તસ્યોપરિ મહચ્ચિત્રં ભવતીતિ ત્વયેરિતમ્

કીદૃશં તન્મમાચક્ષ્વ મહત્કૌતૂહલં વિભો ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
સ હિ સત્યતપા પૂર્વં ભૃગુવંશોદ્ભવો દ્વિજઃ

દસ્યુસંસર્ગસમ્ભૂતો દસ્યુવત્સમજાયત ॥
તતઃ કાલેન મહતા ઋષિસઙ્ગાત્પુનર્દ્વિજઃ

બભૌ દુર્વાસસા સમ્યગ્બોધિતશ્ચ વિશેષતઃ ॥
હિમાદ્રેરુત્તરે પાદે પુષ્યભદ્રા નદી શુભા

તસ્યાસ્તીરે શિલા દિવ્યા નામ્ના ચિત્રશિલા ધરે ॥
ન્યગ્રોધશ્ચ મહાંસ્તત્ર નામ્ના ભદ્રો મહાવટઃ

તત્ર સત્યતપાઃ સ્થિત્વા તપઃ કુર્વન્મહાતપાઃ ॥
સ કદાચિત્કુઠારેણ ચકર્ત્ત સમિધઃ કિલ

ચિચ્છેદ ચાંગુલીમેકાં વામતર્જનિકાં મુનિઃ ॥
છિન્નાયામંગુલૌ તસ્ય ભસ્મચૂર્ણં ભવત્કિલ

ન લોહિતં ન માંસં તુ ન મજ્જા તત્ર દૃશ્યતે ॥
અંગુલી સન્ધિતા તેન પૂર્વવચ્ચાભવત્કૃતે

તસ્મિન્ ભદ્રવટે ચૈકં મિથુનં કિન્નરં સ્થિતમ્ ॥
રાત્રૌ સુપ્તમૃષેસ્તસ્ય દૃષ્ટ્વા તન્મહદદ્ભુતમ્

પ્રભાતે વિમલે પ્રાપ્તમિન્દ્રલોકમિતિ સ્મૃતિઃ ॥
અથેન્દ્રેણ સુરાઃ સર્વે યક્ષગન્ધર્વકિન્નરૈઃ

પૃષ્ટાઃ કિંચિદિહાશ્ચર્યમપૂર્વં કથ્યતામિતિ ॥
તત્ર રુદ્રસરસ્તીરે યદેતન્મિથુનં શુભમ્

સ્થિતં કિન્નરયોસ્તચ્ચ વાક્યં ચેદમુવાચ હ॥
દૃષ્ટં તુ મહ દાશ્ચર્યં પુષ્યભદ્રાતટે શુભે

યદેતત્સત્યતપસઃ સમવોચત્તતઃ શુભે ॥
દૃષ્ટં કિંચિદિહાશ્ચર્યં દૃષ્ટિસ્તુ હિમવદ્ગિરૌ

પુષ્યભદ્રાનદી તીરે મહદાશ્ચર્યમુત્તમમ્ ॥
યદેતત્સત્યતપસઃ સમવોચસ્તતઃ શુભે

સ્રવણં ભસ્મનશ્ચૈવ શ્રુતં સર્વં શશંસ હ ॥
તચ્છુત્વા સહસા શક્રો વિસ્મિતો વિષ્ણુમબ્રવીત્

આગચ્છ વિષ્ણો ગચ્છામો હિમવત્પાર્શ્વમુત્તમમ્ ॥
તત્રાશ્ચર્યમપૂર્વં મે કથિતં કિન્નરેણ હ

એવમુક્તસ્તતો વિષ્ણુર્વારાહં રૂપમગ્રહીત્ ॥
મૃગયુશ્ચ તથૈવેન્દ્રો જગ્મતુસ્તમૃષિં પ્રતિ

વિષ્ણુર્વારાહરૂપેણ ઋષિદૃષ્ટિપથે સ્થિતઃ ॥
ભૂત્વા દૃશ્યોઽપ્યદૃશ્યોઽભૂત્પુનરેવ ચ દૃશ્યતે

તાવદિન્દ્રો ધનુષ્પાણિસ્તીક્ષ્ણસાયકધૃગ્વને ॥
આગત્ય સત્યતપતમૃષિમેનમુવાચ હ

ભગવન્નિહ દૃષ્ટસ્તે વરાહઃ પૃથુલો મહાન્ ॥
યેન તં હન્મિ ભૃત્યાનાં પોષણાય મહામુને

એવમુક્તો મુનિસ્તેન ચિન્તયામાસ તત્ક્ષણાત્ ॥
યદિ તં દર્શયામ્યસ્મૈ વરાહં હન્યતે તદા

નો ચેત્કુટુંબઃ ક્ષુધયા સીદત્યસ્ય ન સંશયઃ ॥
જાયાપુત્રસમાયુક્તો લુબ્ધકોઽયં ક્ષુધા ન્વિતઃ

સશલ્યશ્ચ વરાહોઽયં મમાશ્રમમુપાગતઃ ॥
એવં ગતે તુ કિં કાર્યમથાસૌ ચિન્તયન્ પ્રભુઃ

નાધ્યગચ્છત બુદ્ધિશ્ચ ક્ષણાત્તસ્ય વ્યજાયત

દૃષ્ટં ચક્ષુર્નિહિતં જઙ્ગમેષુ જિહ્વા વક્તું મૃગયૌ તદ્વિસૃષ્ટમ્ ॥
દ્રષ્ટું ચક્ષુર્નાસ્તિ જિહ્વેહ વક્તું જિહ્વાયાઃ સ્યાત્તત્ત્વતોઽસ્તીહ ચક્ષુઃ

એવં શ્રુત્વા દ્વાવપિ તસ્ય તુષ્ટૌ ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ દર્શયન્તૌ સ્વમૂર્તિમ્ ॥
વાક્યં ચેદમૂચતુર્બ્રૂહિ નૌ તે તુષ્ટૌ ધન્યં વરમેકં વદસ્વ ॥
તચ્છ્રુત્વાઽસૌ સત્યતપા ઉવાચ ૧

ન ચાતિરિક્તોઽસ્તિ વરઃ પૃથિવ્યાં યદ્દૃષ્ટો મે પુરતો દેવદેવાઃ ॥
બલં વરેણાપિ કૃતાર્થતાસીત્ તથાપીદં યે સદા પર્વકાલે

વિપ્રા વિપ્રાશ્ચાર્ચયન્તીહ ભક્ત્યા તેષાં પાપં નશ્યતાં માસમેકમ્ ॥
યત્સઞ્ચિતં ત્વેષ એકો વરોઽસ્તુ હ્યભીષ્ટો મે સાંપ્રતં દેહિ મહ્યમ્

મુક્તિં ચાહં વ્રજામીતિ દ્વિતીયોઽસ્તુ વરો મમ॥
તથેત્યુક્ત્વા તુ તૌ દેવૌ દત્ત્વા તસ્ય વરં શુભમ્

।
અદર્શનં ગતૌ દેવો સોઽપિ તત્ર વ્યવસ્થિતઃ ॥
લબ્ધ્વા વરં સત્યતપા બ્રહ્મભૂતોઽભવદ્ધૃદિ

યાવદાસ્તે શુભે દેશે કૃતકૃત્યો મહામુનિઃ ॥
તાવત્તસ્ય ગુરુસ્તત્ર ત્વારુણિઃ સમદૃશ્યત

પૃથ્વીં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તીર્થહેતોર્વિચક્ષણ ॥
તેન ચાસૌ મહાભક્ત્યા પૂજિતો મુનિ પુઙ્ગવઃ

પાદ્યાચમનગોદાનેઃ કૃતાસનપરિગ્રહઃ ॥
જ્ઞાત્વા સ શિષ્યં સિદ્ધં તુ તપસા દગ્ધકિલ્બિષમ્

ઉવાચ વિનયાપન્નં પ્રાઞ્જલિં પુરતઃ સ્થિતમ્ ॥
આરુણિરુવાચ ॥
પુત્ર સિદ્ધોઽસિ તપસા બ્રહ્મભૂતોઽસિ સુવ્રત

ઇદાનીમાત્મના સાર્દ્ધં મુક્તિકાલો મતોઽસ્તિ તે ॥
ઉત્તિષ્ઠ ગમ્યતાં પુત્ર મયા સાર્દ્ધં પરં પદમ્

યદ્ગત્વા ન પુનર્જન્મ ભવતીતિ ન સંશયઃ ॥
એવમુક્ત્વા તુ તૌ સિદ્ધૌ ઉભૌ સત્યતપારુણી

ધ્યાત્વા નારાયણં દેવં તદ્દેહે તૌ લયં ગતૌ ॥
યશ્ચાપિ શૃણુયાત્પાદં પર્વાધ્યાયં સવિસ્તરમ્

શ્રાવયેદ્વાપિ સ નરો ગતિમિષ્ટામવાપ્નુયાત્ ॥
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે પર્વાધ્યાયો નામ અષ્ટનવતિતમોઽધ્યાયઃ