વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 33

શ્રીવરાહ ઉવાચ ।
અથાપરાં રુદ્રસંભૂતિમાદ્યાં શ્રૃણુષ્વ રાજન્નિતિ સોઽભ્યુવાચ ।
મહાતપાઃ પ્રીતિતો ધર્મ્મદક્ષઃ ક્ષમાસ્ત્રધારી ઋષિરુગ્રતેજાઃ

જાતઃ પ્રજાનાં પતિરુગ્રતેજા જ્ઞાનં પરં તત્ત્વભાવં વિદિત્વા ।
સૃષ્ટિં સિસૃક્ષુઃ ક્ષુભિતોઽતિકોપાદ વૃદ્ધિકાલે જગતઃ પ્રકામમ્

તપસ્યતોઽતઃ સ્થિરકીર્તિઃ પુરાણો રજસ્તમોધ્વસ્તગતિર્બભૂવ ।
વરો વરેણ્યો વરદઃ પ્રતાપી કૃષ્ણારુણઃ પુરુષઃ પિઙ્ગનેત્રઃ

રુદન્નુક્તો બ્રહ્મણા મા રુદ ત્વં રુદ્રસ્તતોઽસાવભવત્ પુરાણઃ ।
નયસ્વ સૃષ્ટિં વિતતસ્વરૂપાં ભવાન્ સમર્થોઽસિ મહાનુભાવ

ઇત્યુક્તમાત્રઃ સલિલે મમજ્જમગ્ને સસર્જાત્મભવાય દક્ષઃ ।
કસ્થે તદા દેવવરે વિતેનુઃ સૃષ્ટિં તુ તે માનસા બ્રહ્મજાતાઃ

તસ્યાં તતાયાં તુ સુરાધિપે તુ પૈતામહં યજ્ઞવરં પ્રકામમ્ ।
મગ્નઃ પુરા યત્સલિલે સ રુદ્રઃ ઉત્સૃજ્ય વિશ્વં તુ સુરાન્ સિસૃક્ષુઃ

સુસ્ત્રાવ યજ્ઞં સુરસિદ્ધયક્ષાનુપાગતાન્ ક્રોધવશં જગામ ।
મન્યું પ્રદીપ્તં પરિભાવ્ય કેન સૃષ્ટં જગન્માં વ્યતિરિચ્ય મોહાત્

હા હેતિ ચોક્તે જ્વલનાર્ચિષસ્તુ તત્રાભવન્ ક્ષુદ્રપિશાચસઙ્ઘા વેતાલભૂતાનિ ચ યોગિસઙ્ઘાઃ

ઘનં યદા તૈર્વિતતં વિયચ્ચ ભૂમિશ્ચ સર્વાશ્ચ દિશશ્ચ લોકાઃ ।
તદા સ સર્વજ્ઞતયા ચકાર ધનુશ્ચતુર્વિંશતિહસ્તમાત્રમ્

ગુણં ત્રિવૃત્તં ચ ચકાર રોષાદાદત્ત દિવ્યે ચ ધનુર્ગુણં ચ ।
તતશ્ચ પૂષ્ણો દશનાનવિધ્યદ્ ભગસ્ય નેત્રે વૃષણૌ ક્રતોશ્ચ

સ વિદ્ધબીજો વ્યપયાત્ક્રતુશ્ચ માર્ગં વાયુર્ધારધન્ યજ્ઞવાટાત્ ।
દેવાશ્ચ સર્વે પશુપતિમુપેયુર્જગ્મુશ્ચ સર્વે પ્રણતિં ભવસ્ય

આગમ્ય તત્રૈવ પિતામહસ્તુ ભવં પ્રતીતઃ સંપરિષ્વજ્ય દેવાન્ ।
ભક્ત્યોપેતાન્ વીક્ષયદ્ દેવદેવાન્ વિજ્ઞાનમન્તઃ કુરુ વીરબાહો

રુદ્ર ઉવાચ ।
સૃષ્ટઃ પૂર્વં ભવતાઽહં ન ચેમે કસ્માન્ન ભાગં પરિકલ્પયન્તિ ।
યજ્ઞોદ્ભવં તેન રુષા મયેમે હૃતજ્ઞાના વિકૃતા દેવદેવ

બ્રહ્મા ઉવાચ ।
દેવાઃ શંભું સ્તુતિભિર્જ્ઞાનહેતોર્ યજધ્વમુચ્ચૈરસુરાશ્ચ સર્વે ।
યેન રુદ્રો ભગવાંસ્તોષમેતિ સર્વજ્ઞતા તોષમાત્રસ્ય ચ સ્યાત્

ઇત્યુક્તાસ્તેન તે દેવાઃ સ્તુતિં ચક્રુર્મહાત્મનઃ

દેવા ઊચુઃ ।
નમો દેવાતિદેવાય ત્રિનેત્રાય મહાત્મને ।
રક્તપિઙ્ગલનેત્રાય જટામુકુટધારિણે

ભૂતવેતાલજુષ્ટાય મહાભોગોપવીતિને ।
ભીમાટ્ટહાસવક્ત્રાય કપર્દિન્ સ્થાણવે નમઃ

પૂષ્ણો દન્તવિનાશાય ભગનેત્રહને નમઃ ।
ભવિષ્યવૃષચિહ્નાય મહાભૂતપતે નમઃ

ભવિષ્યત્રિપુરાન્તાય તથાન્ધકવિનાશિને ।
કૈલાસવરવાસાય કરિકૃત્તિનિવાસિને

વિકરાલોદ્ર્ધ્વકેશાય ભૈરવાય નમો નમઃ ।
અગ્નિજ્વાલાકરાલાય શશિમૌલિકૃતે નમઃ

ભવિષ્યકૃતકાપાલિવ્રતાય પરમેષ્ઠિને ।
તથા દારુવનધ્વંસકારિણે તિગ્મશૂલિને

કૃતકઙ્કણભોગીન્દ્ર નીલકણ્ઠ ત્રિશૂલિને ।
પ્રચણ્ડદણ્ડહસ્તાય વડવાગ્નિમુખાય ચ

વેદાન્તવેદ્યાય નમો યજ્ઞમૂર્તે નમો નમઃ ।
દક્ષયજ્ઞવિનાશાય જગદ્ભયકરાય ચ

વિશ્વેશ્વરાય દેવાય શિવશંભુભવાય ચ ।
કપર્દિને કરાલાય મહાદેવાય તે નમઃ

એવં દેવૈઃ સ્તુતઃ શંભુરુગ્રધન્વા સનાતનઃ ।
ઉવાચ દેવદેવોઽહં યત્કરોમિ તદુચ્યતામ્

દેવા ઊચુઃ ।
વેદશાસ્ત્રાણિ વિજ્ઞાનં દેહિ નો ભવ માચિરમ્ ।
યજ્ઞં સરહસ્યં નો યદિ તુષ્ટોઽસિ નઃ પ્રભો

મહાદેવ ઉવાચ ।
ભવન્તઃ પશવઃ સર્વે ભવન્તુ સહિતા ઇતિ ।
અહં પતિર્વો ભવતાં તતો મોક્ષમવાપ્સ્યથ ।
તથેતિ દેવાસ્તં પ્રાહુસ્તતઃ પશુપતિર્ભવત્

બ્રહ્મા પશુપતિં પ્રાહ પ્રસન્નેનાન્તરાત્મના ।
ચતુર્દ્દશી તે દેવેશ તિથિરસ્તુ ન સંશયઃ

તસ્યાં તિથૌ ભવન્તં યે યજન્તે શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ ।
ઉપોષ્ય પશ્ચાદ્ભુઞ્જીયાદ્ગોધૂમાન્નેન વૈ દ્વિજાન્ ॥
તસ્ય ત્વં તુષ્ટિમાપન્નો નય સ્થાનમનુત્તમમ્

એવમક્તસ્તદા રુદ્રો બ્રહ્મણાઽવ્યક્તજન્મના ।
દન્તાન્ નેત્રે ફલે પ્રાદાદ્ભગપૂષ્ણોઃ ક્રતોરપિ ।
પરિજ્ઞાનં ચ સકલં સ પ્રાદાચ્ચ સુરેષ્વપિ

એવં રુદ્રસ્ય સંભૂતિઃ સંભૂતા બ્રહ્મણઃ પુરા ।
અનેનૈવ પ્રયોગેન દેવાનાં પતિરુચ્યતે

યશ્ચૈનં શ્રૃણુયાન્નિત્યં પ્રાતરુત્થાય માનવઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો રુદ્રલોકમવાપ્નુયાત્

॥ ઇતિ શ્રીવરાહરપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ત્રયસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ