વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 154

અથ યમુનાતીર્થપ્રભાવઃ ॥
વરાહ ઉવાચ ॥
એવંવિધાં ચ મથુરાં દૃષ્ટ્વા તૌ મુદમાપતુઃ ॥
એવં તુ વસતસ્તસ્ય રાજ્ઞસ્તત્ર વસુન્ધરે

પપ્રચ્છ ચ તદા ભાર્યા યદ્ગુહ્યં પૂર્વભાષિતમ્ ॥
પુરસ્થેન તદા રાજ્ઞા વક્ષ્યામિ મથુરાં પ્રતિ

॥
તન્મે વદ મહારાજ યદ્ગોપ્યં પૂર્વભાષિતમ્ ॥
રાજાપ્યુવાચ તાં રાજ્ઞીં ત્વયાપ્યુક્તં પુરા મમ

તદ્વદસ્વ સ્વકં ગુહ્યં પશ્ચાદ્વક્ષ્યામ્યહં તવ ॥
ઇત્યુક્ત્વા પીવરી જ્ઞાત્વા પ્રહસ્ય તુ ગુણાલયા

પ્રોવાચ ચૈવ રાજાનં મનસઃ પ્રીતિકારણમ્ ॥
અહં તુ પીવરી નામ ગંગાતીરનિવાસિની

આગતેમાં પુરીં દ્રષ્ટું કુમુદસ્ય તુ દ્વાદશીમ્ ॥
નાવમારુહ્ય યાન્તીહ પતિતા યમુનાજલે

સદ્યઃ પ્રાણૈર્વિયુક્તા ચ તત્તીર્થસ્ય પ્રભાવતઃ ॥
કાશીરાજપતેઃ કન્યા યાતાસ્મિ વસુધાધિપ

ત્વયા વિવાહિતા રાજન્ન ચ માં વિજહાત્સ્મૃતિઃ ॥
એતત્તીર્થપ્રભાવેણ ધર્મયુક્તા તથાઽનઘ

ધારાપતનકે તીર્થે ત્યક્ત્વા જીવિતમાત્મનઃ॥
એતચ્છ્રુત્વા તતો રાજા કથાં પ્રાગ્જન્મસમ્ભવામ્

સ્વાં ચાપ્યકથયત્તસ્યૈ યથા સંયમને મૃતઃ ॥
એવં તૌ મથુરાં પ્રાપ્ય સ્નાત્વા યામુનતીર્થકે

માં પશ્યન્તૌ નિયમતસ્તત્રૈવ નિધનં ગતૌ ॥
મૃતૌ સર્વપરિત્યક્તૌ ગતૌ મમ સલોકતામ્

એતત્તે કથિતં દેવિ આશ્ચર્યં યદભૂન્મહત્ ॥
ત્યક્ત્વા ચાત્મતનું તીર્થે ધારાપતનસંજ્ઞકે

નાકલોકમવાપ્નોતિ ત્યક્તપાપો ન સંશયઃ ॥
યમુનેશ્વરમાસાદ્ય ત્યક્ત્વા જીવિતમાત્મનઃ

વિષ્ણુલોકમવાપ્નોતિ દિવ્યમૂર્તિશ્ચતુર્ભુજઃ ॥
ધારાપતનકે સ્નાત્વા નાકલોકે સ મોદતે

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ ॥
અતઃ પરં નાગતીર્થં તીર્થાનામુત્તમોત્તમમ્

યત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ યે મૃતાસ્તેઽપુનર્ભવાઃ ॥
ઘણ્ટાભરણકં તીર્થં સર્વપાપપ્રમોચનમ્

।
યસ્મિન્સ્નાતો નરો યાતિ સૂર્યલોકં ન સંશયઃ ॥
અથાઽત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

પુનરન્યત્ પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે ॥
તીર્થાનામુત્તમં તીર્થં બ્રહ્મલોકેષુ વિશ્રુતમ્

તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ નિયતો નિયતાશનઃ ॥
બ્રહ્મણા સમનુજ્ઞાતો મમ લોકં સ ગચ્છતિ

સોમતીર્થે તુ વસુધે પવિત્રે યમુનામ્ભસિ ॥
યત્ર પશ્યતિ માં સોમો દ્વાપરે યુગસંસ્થિતે

તત્રાભિષેકં કુર્વીત સ્વકર્મપરિનિષ્ઠિતઃ ॥
મોદતે સોમલોકે તુ એવમેવ ન સંશયઃ

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ ॥
સરસ્વત્યાશ્ચ પતનં સર્વપાપહરં શુભમ્

તત્ર સ્નાતો નરો દેવિ અવર્ણોઽપિ યતિર્ભવેત્ ॥
પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ માથુરે મમ મણ્ડલે

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ॥
સ્નાનમાત્રેણ મનુજો મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ ॥
દશાશ્વમેધમૃષિભિઃ પૂજિતં સર્વદા મુદા

તત્ર યે સ્નાન્તિ નિયતાસ્તેષાં સ્વર્ગો ન દુર્લભઃ ॥
મથુરાપશ્ચિમે પાર્શ્વે સતતં ત્વૃષિપૂજિતમ્

બ્રહ્મણા સૃષ્ટિકાલે તુ મનસા નિર્મિતં પુરા ॥
માનસં નામ તીર્થં તુ ઋષિભિઃ પૂજિતં પુરા

તત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ યે મૃતાસ્તેઽપુનર્ભવાઃ ॥
તીર્થં તુ વિઘ્નરાજસ્ય પુણ્યં પાપહરં શુભમ્

યત્ર સ્નાતાન્મનુષ્યાંશ્ચ વિઘ્નરાજો ન પીડયેત્ ॥
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં ચતુર્થ્યાં તુ વિશેષતઃ

તસ્મિંસ્તીર્થવરે સ્નાતં ન પીડયતિ વિઘ્નરાટ્ ॥
વિદ્યારમ્ભેષુ સર્વેષુ યજ્ઞદાનક્રિયાસુ ચ

અવિઘ્નં કુરુતે તસ્ય સતતં પાર્વતીસુતઃ ॥
તત્રાથ મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

તતઃ પરે કોટિતીર્થે પવિત્રં પરમં સ્મૃતમ્ ॥
તત્ર વૈ સ્નાનમાત્રેણ ગવાં કોટિફલં લભેત્

તથાત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાઁલ્લોભમોહવિવર્જિતઃ ॥
સોમલોકમતિક્રમ્ય મમ લોકં ચ ગચ્છતિ

અતઃ પરં શિવક્ષેત્રમર્દ્ધક્રોશં તુ દુષ્કરમ્ ॥
તત્ર સ્થિતો હરો દેવો મથુરાં રક્ષતે સદા

તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ માથુરં લભતે ફલમ્ ॥
અથાઽત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે યમુનાતીર્થપ્રભાવો નામ ચતુષ્પઞ્ચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ