વામનપુરાણ, સરોમાહાત્મ્ય · અધ્યાય 20

ઇતિ શ્રીવામનપુરાણે સરોમાહાત્મ્યે એકોનવિંશો ઽધ્યાયઃ
લોમહર્ષણ ઉવાચ ।
સમુદ્રાસ્તત્ર ચત્વારો દર્વિણા આહ-તાઃ પુરા ।
પ્રત્યેકં તુ નરઃ સ્નાતો ગોસહસ્રફલં લભેત્

યત્કિઞ્ચિત્ ક્રિયતે તસ્મિંસ્તપસ્તીર્થે દ્વિજોત્તમાઃ ।
પરિપૂર્ણં હિ તત્સર્વમપિ દુષ્કૃતકર્મણઃ

શતસાહસ્રિકં તીર્થં તથૈવ શતિકં દ્વિજાઃ ।
ઉભયોર્હિ નરઃ સ્નાતો ગોસહસ્રફલં લભેત્

સોમતીર્થં ચ તત્રાપિ સરસ્વત્યાસ્તટે સ્થિતમ્ ।
યસ્મિન્ સ્નાતસ્તુ પુરુષો રાજસૂયફલં લભેત્

રેણુકાશ્રમમાસાદ્ય શ્રદ્દધાનો જિતેન્દ્રિયઃ ।
માતૃભક્ત્યા ચ યત્પુણ્યં તત્ફલં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ

ઋણૈર્મુક્તો ભવેન્નિત્યં દેવર્ષિપિતૃસંભવૈઃ ।
કુમારસ્યાભિષેકં ચ ઓજસં નામ વિશ્રુતમ્

તસ્મિન્ સ્નાતસ્તુ પુરુષો યશસા ચ સમન્વિતઃ ।
કુમારપુરમાપ્નોતિ કૃત્વા શ્રાદ્ધં તુ માનવઃ

ચૈત્રષષ્ઠ્યાં સિતે પક્ષે યસ્તુ શ્રાદ્ધં કરિષ્યતિ ।
ગયાશ્રાદ્ધે ચ યત્પુણ્યં તત્પુણ્યં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ

સંનિહિત્યાં યથા શ્રાદ્ધં રાહુગ્રસ્તે દિવાકરે ।
તથા શ્રાદ્ધં તત્ર કૃતં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ઓજસે હ્યક્ષયં શ્રાદ્ધં વાયુના કથિતં પુરા ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન શ્રાદ્ધં તત્ર સમાચરેત્

યસ્તુ સ્નાનં શ્રદ્દધાનશ્ચૈત્રષષ્ઠ્યાં કરિષ્યતિ ।
અક્ષય્યમુદકં તસ્ય પિતૄણામુપજાયતે

તત્ર પઞ્ચવટં નામ તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
મહાદેવઃ સ્થિતો યત્ર યોગમૂર્તિધરઃ સ્વયમ્

તત્ર સ્નાત્વાર્ઽચયિત્વા વ દેવદેવં મહેશ્વરમ્ ।
ગાણપત્યમવાપ્નોતિ દૈવતૈઃ સહ મોદતે

કુરુતીર્થં ચ વિખ્યાતં કુરુણા યત્ર વૈ તપઃ ।
તપ્તં સુઘોરં ક્ષેત્રસ્ય કર્ષણાર્થં દ્વિજોત્તમાઃ

તસ્ય ઘોરેણ તપસા તુષ્ટ ઇન્દ્રોબ્રવીદ્ વચઃ ।
રાજર્ષે પરિતુષ્ટો ઽસ્મિ તપસાનેન સુવ્રતઃ

યજ્ઞં યે ચ કુરુક્ષેત્રે કરિષ્યન્તિ શતક્રતોઃ ।
તે ગમિષ્યન્તિ સુકૃતાંલ્લોકાન્ પાપવિવર્જિતાન્

અવહસ્ય તતઃ શક્રો જગામ ત્રિદિવં પ્રભુઃ ।
આગમ્યાગમ્ય ચૈવૈનં ભૂયો ભૂયો ઽવહસ્ય ચ

શતક્રતુરનિર્વિણ્ણઃ પૃષ્ટ્વા પૃષ્ટ્વા જગામ હ ।
યદા તુ તપસોગ્રેણ ચકર્ષ દેહમાત્મનઃ ।
તતઃ શક્રો ઽબ્રવીત્ પ્રીત્ય બ્રૂહિ યત્તે ચિકીર્ષિતમ્

કુરુરુવાચ
યે શ્રદ્દધાનાસ્તીર્થે ઽસ્મિન્ માનવા નિવસન્તિ હ ।
તે પ્રાપ્નુવન્તુ સદનં બ્રહ્મણઃ પરમાત્મનઃ

અન્યત્ર કૃતપાપા યે પઞ્ચપાતકદૂષિતાઃ ।
અસ્મિસ્તીર્થે નરાઃ સ્નાત્વા મુક્તા યાન્તુ પરાં ગતિમ્

કુરુક્ષેત્રે પુણ્યતમં કુરુતીર્થં દ્વિજોત્તમાઃ ।
તે દૃષ્ટ્વા પાપમુક્તસ્તુ પરં પદમવાપ્નુયાત્

કુરુતીર્થે નરઃ સ્નાતો મુક્તો ભવતિ કિલ્વિષૈઃ ।
કુરુણા સમનુજ્ઞાતઃ પ્રાપ્નોતિ પરમં પદમ્

સ્વર્ગદ્વારં તતો ગચ્છેત્ શિવદ્વારે વ્યવસ્થિતમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા શિવદ્વારે પ્રાપ્નોતિ પરમં પદમ્

તતો ગચ્છેદનરકં તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
યત્ર પૂર્વે સ્થિતો બ્રહ્મ દક્ષિણે તુ મહેશ્વરઃ

રુદ્રપત્ની પશ્ચિમતઃ પદ્મનાભોત્તરે સ્થિતઃ ।
મધ્યે અનરકં તીર્થં ત્રૈલોક્યસ્યાપિ દુર્લભમ્

યસ્મિન્ સ્નાતસ્તુ મુચ્યેત પાતકૈરુપપાતકૈઃ ।
વૈશાખે ચ યદા ષષ્ઠી મઙ્ગલસ્ય દિનં ભવેત્

તદા સ્નાનં તત્ર કૃત્વા મુક્તો ભવતિ પાતકૈઃ ।
યઃ પ્રયચ્છેત કરકાંશ્ચતુરો ભક્ષ્યસંયુતાન્

કલશં ચ તથા દદ્યાદપૂપૈઃ પરિશોભિતમ્ ।
દેવતાઃ પ્રીમયેત્ પૂર્વં કરકૈરન્નસંયુતૈઃ

તતસ્તુ કલશં દદ્યાત્ સર્વપાતકનાશનમ્ ।
અનેનૈવ વિધાનેન યસ્તુ સ્નાનં સમાચરેત્

સ મુક્તાઃ કલુષૈઃ સર્વૈઃ પ્રયાતિ પરમં પદમ્ ।
અન્યત્રાપિ યદા ષષ્ઠી મઙ્ગલેન ભવિષ્યતિ

તત્રાપિ મુક્તિફલદા ક્રિયા તસ્મિન્ ભવિષ્યતિ ।
તીર્થે ચ સર્વતીર્થાનાં યસ્મિન્ સ્નાતો દ્વિજોત્તમાઃ

સર્વદેવૈરનુજ્ઞાતઃ પરં પદમવાપ્નુયાત્ ।
કામ્યકં ચ વનં પુણ્યં સર્વપાતકનાશનમ્

યસ્મિન્ પ્રવિષ્ટમાત્રસ્તુ મુક્તો ભવતિ કિલ્બિષૈઃ ।
યમાશ્રિત્ય વનં પુણ્યં સવિતા પ્રકટઃ સ્થિતઃ

પૂષા નામ દ્વિજશ્રેષ્ઠ દર્શનાન્મુક્તિમાપ્નુયાત્ ।
આદિત્યસ્ય દિને પ્રાપ્તે તસ્મિન્ સ્નાતસ્તુ માનવઃ ।
વિશુદ્ધદેહો ભવતિ મનસા ચિન્તિતં લભેત્