વૈશેષિકસૂત્ર · અધ્યાય 9

ક્રિયાગુણવ્યપદેશાભાવાદ્ અસત્

સદ્ અસત્

અસતઃ સત્ ક્રિયાગુણવ્યપદેશાભાવાદ્ અર્થાન્તરમ્ (શભાવાદ્ ?)

સચ્ ચાસત્

યચ્ ચાન્યત્ સતસ્ તદ્ અપ્ય્ અસત્

અસદ્ ઇતિ ભૂતપ્રત્યક્ષાભાવાદ્ ભૂતસ્મૃતેર્ વિરોધિપ્રત્યક્ષત્વાચ્ ચ જ્ઞાનમ્

તથાબાવે ભાવપ્રત્યક્ષત્વાચ્ ચ

એતેનાઘટો ઽગૌર્ અધર્મશ્ ચ વ્યાખ્યાતઃ

અભૂતં નાસ્તીત્ય્ અનર્થાન્તરમ્

નાસ્તિ ઘટો ગેહ ઇતિ સતો ઘટસ્ય ગેહસંયોગપ્રતિષેધઃ

નાસ્ત્ય્ અન્યશ્ ચન્દ્રમા ઇતિ સામાન્યાચ્ ચન્દ્રમસઃ પ્રતિષેધઃ

સદ્ અસતોર્ વૈધર્મ્યાત્ કાર્યે સદ્ અસત્તા ન

આત્મન્ય્ આત્મમનસોઃ સંયોગવિશેષાદ્ આત્મપ્રત્યક્ષમ્

તથા દ્રવ્યાન્તરેષુ

આત્મેન્દ્રિયમનોઽર્થસન્નિકર્ષાચ્ ચ

તત્સમવાયાત્ કર્મગુણેષુ

આત્મસમવાયાદ્ આત્મગુણેષુ

અસ્યેદં કાર્યં કારણં સંબન્ધ્ય્ એકાર્હ્તસમવાયિ વિરોધિ ચેતિ લૈઙ્ગિકમ્

એતેન શાબ્દં વ્યાખ્યાતમ્

હેતુર્ અપદેશો લિઙ્ગં નિમિત્તં પ્રમાણં કારણમ્ ઇત્ય્ અનર્થાન્તરમ્

અસ્યેદમ્ ઇતિ બુદ્ધ્યપેક્ષત્વાત્

આત્મમનસોઃ સંયોગવિશેષાત્ સંસ્કારાચ્ ચ સ્મૃતિઃ

તથા સ્વપ્નઃ સ્વપ્નાન્તિકં ચ

ધર્માચ્ ચ

ઇન્દ્રિયદોષાત્ સંસ્કારાચ્ ચાવિદ્યા

તદ્ દુષ્ટં જ્ઞાનમ્

અદુષ્ટં વિદ્યા

આર્ષં સિદ્ધદર્શનં ચ ધર્મેભ્યઃ