વૈશેષિકસૂત્ર · અધ્યાય 10

આત્મસમવાયઃ સુખદુઃખયોઃ પઞ્ચભ્યો ઽર્થાન્તરત્વે હેતુસ્ તદાશ્રયિભ્યશ્ ચ ગુણેભ્યઃ

ઇષ્ટાનિષ્ટકારણવિશેષાદ્ વિરોધાચ્ ચ મિથઃ સુખદુઃખયોર્ અર્થાન્તરભાવઃ

સંશયનિર્ણયયોર્ અર્થાન્તરભાવશ્ ચ જ્ઞાનાન્તરત્વે હેતુઃ

તયોર્ નિષ્પત્તિઃ પ્રત્યક્ષલૈઙ્ગિકાભ્યાં જ્ઞાનાન્તરત્વે હેતુઃ

ભૂતમ્ ઇતિ પ્રત્યક્ષં વ્યાખ્યાતમ્

ભવિષ્યતીતિ કાર્યાન્તરે દૃષ્ટત્વાત્

તથા ભવતીતિ સાપેક્ષેભ્યો ઽનપેક્ષેભ્યશ્ ચ

અભૂદ્ ઇત્ય્ અભૂતાત્

સતિ ચ કાર્યાસમવાયાત્

એકાર્થસમવાયિષુ કારણાન્તરેષુ દર્શનાદ્ એકદેશ ઇત્ય્ એકસ્મિન્

શિરઃ પૃષ્ઠમ્ ઉદરં પાણિર્ ઇતિ તદ્વિશેષેભ્યઃ

કારણમ્ ઇતિ દ્રવ્યે કાર્યસમવાયાત્

સંયોગાત્ વા

કારણસમવાયાત્ કર્મણિ

તથા રૂપે કારણકારણસમવાયાચ્ ચ

કારણસમવાયાત્ સંયોગે

તથા કારણાકારણસમવાયાચ્ ચ

સંયુક્તસમવાયાદ્ અગ્નેર્ વૈશેષિકમ્

લૈઙ્ગિકં પ્રમાણં વ્યાખ્યાતમ્

દૃષ્ટાનાં દૃષ્ટપ્રયોજનાનાં દૃષ્ટાભાવે પ્રયોગો ઽભ્યુદયાય (સ્ ઓમિત્સ્ દૃષ્ટપ્રયોજનાનાં)

તદ્વચનાદ્ આમ્નાયપ્રામાણ્યમ્ ઇતિ (ઉ,સ્ આમ્નાયસ્ય પ્રામાણ્યમ્)