સ્વયંભુપુરાણ · અધ્યાય 2

મૈત્રેયાદિ સમાલોકાઃ સર્વે ઽપિ સંપ્રસેદિરે ।
ઇતિ સ્વયમ્ભૂધર્મધાતુ સમુત્પત્તિ નિદાનકથા પ્રથમો ઽધ્યાયઃ સમાપ્તઃ ।
દ્વિતીય અધ્યાય પૂજાફલવર્ણનો નામ
અથ ધીમાન્ મહાસત્ત્વો મૈત્રેયઃ સ જિનાત્મજઃ ।
ભગવન્તં પુનર્નત્વા સાઞ્જલિરેવમબ્રવીત્

ભગવચ્છ્રોતુમિચ્છામિ સ્વયમ્ભૂત્પત્તિ સત્કથાં ।
તદ્ભવાન્સમુપાખ્યાતું લોકાનાં સંપ્રવોધને

ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન મૈત્રેયેણ સુધીમતા ।
ભગવાન્સ્તાન્ સભાલોકાન્ સમ્પશ્યન્નેવમાદિશત્

સાધુ મૈત્રેય સર્વે ઽપિ સભાલોકાઃ સમાદરાત્ ।
શૃણુધ્વં સંપ્રવક્ષામિ સ્વયમ્ભૂત્પત્તિસત્કથાં

તદ્યથા નિર્વૃતિં યાતે વિપશ્વિનિ મુનીશ્વરે ।
ચિરકાલાન્તરેણાત્ર જગચ્છાસ્તાભવત્ પુનઃ

શિખિ નામ મુનીન્દ્રો ઽર્હન્ ધર્મરાજસ્તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ સર્વવિદ્યાધિપો વિનાયકઃ

તદા સપ્તતિવર્ષાણાં સહસ્રાર્યુનૃણામભૂત્ ।
અહં ક્ષેમંકરો નામ બોધિસત્ત્વો ભવં કિલ

યદા સ ભગવાઞ્છાસ્તા શિખિધર્માધિપો જિનઃ ।
અરુણાખ્યપુરોપાન્તે વ્યહરત્ સૌગતાશ્રમે

તદા સર્વે મહાસત્ત્વા બોધિસત્ત્વા જિનાત્મજાઃ ।
શિખિનસ્તસ્ય શાસ્તુઃ સંપ્રાભજન્ સમુપસ્થિતાઃ ।
અહમપિ તથા તસ્ય શિખિનસ્ત્રિજગદ્ગુરોઃ

શરણે સમુપસ્થાય પ્રાભજં સર્વદા મુદા ।
તત્રૈક સમયે સો ઽર્હન્ ભગવાન્ સર્વવિચ્છિખી

સદ્ધર્મ સમુપાદેષ્ટું સભાસને સમાશ્રયેત્ ।
તદ્વીક્ષ્ય ભિક્ષવઃ સર્વે શ્રાવકા બ્રહ્મચારિણઃ

ભિક્ષુણ્યો વ્રતિનઃ સર્વે ઉપાસકા ઉપાસિકાઃ ।
તત્સદ્ધર્મામૃતં પાતું સમુપાગત્ય તં મુનિં

નત્વા સાઞ્જલયસ્તત્ર પરિવૃત્ય સમાશ્રયેત્ ।
તદા બ્રહ્મામરેન્દ્રાદિ ત્રિદશાઃ સર્વે આગતાઃ

સર્વે લોકાધિપાશ્ચાપિ ધર્મ શ્રોતું સમાગતાઃ ।
સિદ્ધા વિદ્યાધરા સાધ્યા યક્ષગન્ધર્વકિન્નરાઃ

ગરુડા રાક્ષસેન્દ્રાશ્ચ દૈત્યા નાગાધિપા અપિ ।
ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ચાપિ તીર્થિકાશ્ચાપિ તપસ્વિનઃ

યતયો યોગિનશ્ચાપિ નિર્ગ્રન્થાશ્ચ દિગમ્બરાઃ ।
રાજાનો ક્ષત્રિયા વૈશ્યા અમાત્યા મન્ત્રિણો જનાઃ

શિલ્પિનો વણિજઃ સાર્થવાહાદયો મહાજનાઃ ।
પૌરા જાનપદા ગ્રામ્યાસ્તથાન્યદેશવાસિનઃ

તત્સદ્ધર્મામૃતં પાતું સંહર્ષિતાઃ સમાગતાઃ ।
તત્ર તે સમુપાગત્ય સમીક્ષ્ય તં મુનીશ્વરં

યથાક્રમં સમભ્યર્ચ્ય કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણાં ।
કૃત્વાઞ્જલિ પુટો નત્વા પરિવૃત્ય સમન્તતઃ

પુરસ્કૃત્ય સમુદ્વીક્ષ્ય સમાદરાદુપાશ્રયન્ ।
તાન્ સર્વાન્ સમુપાસીનાં દૃષ્ટ્વા સ ભગવાઞ્છિખી

આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં સદ્ધર્મ સમુપાદિશત્ ।
તત્સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રવોધિતાઃ

સદ્ધર્મસાધનોદ્યુક્તા વભૂવુ બોધિભાગિનઃ ।
તસ્મિન્નેવ સમયે તત્ર પુણ્યજલાશ્રયે હ્રદે

મણિનાલં મહદ્દીપ્તિહીરકેશરમુત્તમ ।
પઞ્ચરત્નમયં દિવ્યસરોજરાજકર્ણ્ણિકં

પ્રાદુર્ભૂતં મહાપદ્મં સહસ્રદલકાશિતં ।
તસ્ય રત્નસરોજસ્ય કર્ણ્ણિકામધ્યમણ્ડલે

સ્વયમ્ભૂત્સમુત્પન્નો ધર્મ્મધાતુર્જિનાલયઃ ।
એકહસ્તપ્રમાણાંશુઃ શુભ્રરત્નમયોજ્જ્વલઃ

સમ્બોધિશ્રીગુણાધારઃ સર્વલક્ષણમણ્ડિતઃ ।
જ્યોતિરૂપો જગજ્જેષ્ઠ પઞ્ચતથાગતાશ્રયઃ

જગદીશો જગત્ વન્દ્યો જગત્પૂજ્યો જગત્પ્રભુઃ ।
અનાદિનિધનો ઽજીર્ણ્ણો માન્યઃ સર્વશુભાર્થભૃત્

સમન્તભદ્રરૂપો ઽગ્રઃ શ્રેષ્ઠઃ સદ્ધર્મરત્નભૃત્ ।
ત્રૈલોક્યસદ્ગુણાધીશશ્ચતુર્વર્ગ્ગફલપ્રદઃ

તસ્મિંશ્ચૈત્યે સમુત્પન્ને સાવ્ધિનગા રસાચલત્

દિવ્યસુગન્ધિપુષ્પાણિ સંનિપેતુઃ સુરાલયાત્ ।
સુરદુન્દુભયો નેદુઃ દિશઃ સર્વાઃ પ્રસેદિરે

વહ્નયો દક્ષિણાવર્ત્તા ભદ્રાભાઃ સંપ્રજહ્વલઃ ।
સુશીતલાઃ સુગન્ધ્યાદ્યા ધીરં વવુઃ સમીરણાઃ

વવર્ષુઃ સુરસામ્બૂનિ મેઘા ગમ્ભીરનિસ્વનાઃ ।
ગ્રહ તારેન્દુચન્દ્રાભાઃ સભાસિતા વિરેજિરે

સ્તુતિમઙ્ગલસંગીતિશબ્દા વ્યોમ્નિ પ્રચેરિરે ।
સર્વત્રાપિ સુમાઙ્ગલ્યમહોત્સાહં નિરન્તરં

સુભિક્ષં શ્રીગુણોર્ભાવં સદ્ધર્મ ભદ્રસાધનં ।
નિરુત્પાતં શુભાચારં પ્રાવર્ત્તત સમન્તતઃ

તમેવં સ્વયમ્ભૂત્પન્નં ધર્મ્મધાતું જિનાલયં ।
સમીક્ષ્યેશાદયઃ સર્વે આરુપ્ય ભુવનાશ્રિતાઃ

યોગધ્યાન મહાનન્દ સૌખ્યે ઽપિ વિરતોત્સવાઃ ।
સ્વયમ્ભુવં તમીશાનં વન્દિતું સમુપાચરન્

તથા બ્રહ્માદયઃ સર્વે મુનયો બ્રહ્મચારિણઃ ।
એવં સ્વયમ્ભુવં દ્રષ્ટું મુદિતા સમુપાચરન્

એવં શક્રાદયઃ સર્વે ત્રિદશાઃ સાપ્સરો ગણાઃ ।
પૂજાઙ્ગાનિ સમાદાય દ્રષ્ટુમેનં મુદા યયુઃ

તથાગ્નિધર્મરાજો ઽપિ નૈઋતો વરુણો મરુત્ ।
શ્રીદો ભૂતાધિપશ્ચૈવં સર્વે લોકાધિપા અપિ

સ્વસ્વપરિજનૈઃ સાર્દ્ધ મહોત્સાહૈઃ પ્રમોદિતાઃ ।
એવં સ્વયમ્ભુવં ચૈત્યં સંદ્રષ્ટું સમુપાયયુઃ

ધૃતરાષ્ટ્રો મહારાજો ગન્ધર્વૈઃ સહ મોદિતઃ ।
સંગીતિવાદનોત્સાહૈઃ સહૈનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

વિરુઢકો મહારાજઃ કુમ્ભાણ્ડસહિતા મુદા ।
સ્વયમ્ભુવં તમાલોક્ય મુદા વન્દિતુમાયયુઃ

વિરુપાક્ષો ઽપિ નાગેન્દ્રૈઃ સર્વૈ નાગાધિપૈઃ સહ ।
રત્નપૂજોપહારાણિ ધૃત્વૈનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

કુવેરો યક્ષરાજો ઽપિ યક્ષણીભિઃ સમન્વિતઃ ।
નાનાદ્રવ્યોપહારાણિ ધૃત્વૈનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

વજ્રપાણિશ્ચ ગુહ્યેન્દ્રસર્વગુહ્યકસંયુતઃ ।
દિવ્યભોગ્યાપહારાણિ ધૃત્વૈનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

દ્રુમઃ કિન્નરરાજો ઽપિ સર્વૈઃ સહ હ્યાનનૈઃ ।
તૂર્યસંઘોષણોત્સાહૈઃ સહિનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

તથા સર્વાર્થસિદ્ધાખ્યઃ સર્વવિદ્યાધરાધિપઃ ।
દિવ્યપૂજોપહારાણિ ધૃત્વૈનં દ્રષ્ટુમાયયુઃ

ગરુડઃ પક્ષિરાજો ઽપિ સર્વૈઃ પક્ષિગણૈઃ સહ ।
સ્વસ્વર્દ્ધિશ્રીમહોત્સાહૈરેનં સંદ્રષ્ટુમાયયુઃ

એવં સિદ્ધાશ્ચ સાધ્યાશ્ચ વસવશ્ચ ગ્રહા અપિ ।
સર્વાસ્તારાગનાશ્ચાપિ સર્વાશ્ચાપ્યપ્સરોગણાઃ

એવં દૈત્યાધિપાઃ સર્વે સ્વસ્વપરિજનૈઃ સહ ।
મહાસમૃદ્ધિપ્રાત્સાહૈઃ સહસા સમુપાચરન્

એવં લોકાધિપાઃ સર્વે દશદિક્ષુ વ્યવસ્થિતાઃ ।
દૃષ્ટ્વા તં સ્વયમ્ભૂત્પન્નં વન્દિતું સહસાચરન્

સર્વે ઽપિ તે સમાગત્ય દૃષ્ટ્વા તં જગદીશ્વરં ।
સંહર્ષિતાશયા દૂરાત્ પ્રણત્વા સમુપાચરન્

તતસ્તે જગન્નાથ સર્વે ઽભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
અષ્ટાંગૈઃ પ્રણતિં કૃત્વા પ્રાભજન્ત સમાદરાત્

કેચિદ્દવ્યસુગન્ધૈસ્તં પ્રાભિલિપ્યાભજન્ મુદા ।
કેચિન્નાનાવિધૈઃ પુષ્પૈઃ કેચિદ્ધૂપૈર્મનોહરૈઃ

કેચિચ્ચ પુષ્પમાલાભિઃ કેચિચ્ચ દિવ્યચીવરૈઃ ।
કેચિચ્ચ દીપમાલાભિઃ કેચિદારતિદીપનૈઃ

કેચિદ્દિવ્યામૃતૈઃ ભોગ્યૈઃ કેચિદ્દિવ્યૌષધૈરપિ ।
કેચિન્નાનાવિધૈર્દિવ્યરત્નાલંકારાભૂષણૈઃ

કેચિચ્છત્રધ્વજૈવલિવ્યજનૈશ્ચ વિતાનકૈઃ ।
કેચિત્ સંગીતિસંવાદ્યૈર્મૃદઙ્ગમુરજાદિભિઃ

કેચિત્ તૌર્યત્રિકૈ વંશૈઃ શંખૈઃ શૃગૈશ્ચ કેચન ।
કાહારૈશ્ચ તથા કેચિત્ વીણાદીતતવાદનૈઃ

તાલાદિઘનવાદ્યૈશ્ચ ભેર્યાનકમર્દલૈઃ ।
તથા નાનાવિધૈર્મડ્ડુર્ડિણ્ડિમઝર્ઝરાદિભિઃ

કેચિત્નૃત્યૈશ્ચ ગીતૈશ્ચ હાહાકારૈશ્ચ કેચન ।
એવં નાનાવિધોત્સાહૈઃ પ્રાભજન્સ્તં જિનાલયં

કેચિત્ પ્રદક્ષિણાન્યેવ કૃત્વા ભજન્ સહસ્રશઃ ।
કેચિચ્ચ ધારણીવિદ્યાજપસ્તોત્રાદિભિર્મુદા

એવં નાનાપ્રકારૈસ્તે સર્વે લોકા દ્વિજાદયઃ ।
શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય પ્રાભજન્સ્તં સ્વયમ્ભુવં

એતદ્દિવ્યમહોત્સાહૈઃ સંપ્રવૃત્તિં પ્રસારિતાં ।
શ્રુત્વા સર્વે સભાલોકા વિસ્મયં સમુપાયયુઃ

તત્ સમીક્ષ્ય મહાસત્ત્વા રત્નપાણિઃ પુરોગતઃ ।
શિખિનં તં મુનિં નત્વા સાઞ્જલિરેવમબ્રવીત્

ભગવન્ યત્મહી સર્વા કમ્પિતા દિવ્યમુત્સવં ।
પ્રસારિતં ચ કસ્યેદં હેતુ તત્ સમુપાદિશ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન સુધિયા રત્નપાણિના ।
સ શિખિ ભગવાન્ પશ્યન્ રત્નપાણિં તમબ્રવીત્

સાધુ શૃણુ મહાસત્ત્વ યત્ સર્વા ચલિતા મહી ।
દિવ્યોત્સાહૈઃ પ્રવૃત્તં ચ તદ્ધેતું સંનિગદ્યતે

તદ્યથાત્રાસ્તિ ભૂલોક ઉત્તરસ્યાં હિમાલયે ।
અષ્ટાઙ્ગગુણસમ્પન્નપુણ્યજલાશ્રયો હ્રદઃ

તત્ર રત્નમયે પદ્મે સરોજરાજકર્ણ્ણિકે ।
સ્વયમેવ સમુત્પન્નો ધર્મધાતુજિનાલયઃ

તદુત્પન્ને મહી સર્વા રચિતા સંપ્રમોદિતાઃ ।
સર્વત્રાપિ શુભોત્સાહં પ્રાવ્રર્ત્તતે ભવાલય

તં સમીક્ષ્ય મહેશાનબ્રહ્માશક્રાદયો ઽમરાઃ ।
ગ્રહાસ્તારાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચ સાધ્યા વિદ્યાધરા અપિ

મહર્ષશ્ચ સર્વે ઽપિ સવિસ્મયપ્રમોદિતાઃ ।
સર્વે લોકાધિપાશ્ચાપિ દૈત્યા નાગાઃ ખગેશ્વરાઃ

યક્ષકિન્નરગન્ધર્વ્વગુહ્યકરાક્ષસા અપિઃ ।
એતત્પ્રભૃતયઃ સર્વે સમીક્ષ્ય તં સ્વયંભુવં

સંહર્ષિતાઃ સમાગત્ય પ્રભજન્તે મહોત્સવૈઃ ।
એતત્પૂજામહોત્સાહસંપ્રવૃત્તિઃ પ્રસારિત

એતસ્યેદં મહદ્ભનિમિત્તં સંપ્રજાયતે ।
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શિખિના સંનિસંમ્ય સઃ

રત્નપાણિમહાસત્ત્વાઃ સવિસ્મયપ્રમોદિતઃ ।
સુપ્રબુદ્ધમુખામ્ભોજા મહાસંહર્ષિતાશયઃ

ભૂયસ્તં શિખિનં નત્વા સાઞ્જલિરેવબ્રવીત્ ।
ભગવન્ તદ્ધિજાનીયાદ્યન્મનો મે સમીચ્છતે

તદનુજ્ઞાં પ્રદત્વાત્ર સંપ્રસાદયતુમર્હતિ ॥
અહમપિ જગચ્છાસ્તઃ સ્વયમ્ભુવં તમીશ્વરં

શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય પ્રભજામિ મહોત્સવૈઃ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન શ્રુત્વા સ ભગવાઞ્છિખિ

રત્નપાણિં મહાસત્ત્વં સંપશ્યન્નેવમાદિશત્ ॥
કુલપુત્ર પ્રયાહિ ત્વં યદ્યાશુ બોધિમિચ્છસિ

શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય પ્રભજ તં જિનાલયં ।
યે તત્ર સમુપાશ્રિત્ય ભજેયુઃ શ્રદ્ધયા મુદા

તેઆશુ પ્રાપ્ય સંબોધિં સમ્બુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ।
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ રત્નપાણિ નિશમ્ય સઃ

સાઞ્જલિસ્તં મુનિં નત્વા મુદિતઃ પ્રાચરત્ તતઃ ।
તતસ્તેન સહાનેકે બોધિસત્ત્વા જિનાત્મજાઃ

શ્રાવકા ભિક્ષવશ્ચાપિ ભિક્ષુણ્યશ્ચાપ્યુપાસિકાઃ ।
ઉપાસકા ભક્તિમન્તો વ્રતિનઃ પુણ્યલાલસાઃ

ઋષયો બ્રાહ્મણાશ્ચાપિ યતયો યોગિનો ઽપિ ચ ।
તીર્થિકાસ્તાપસાશ્ચાપિ નિર્ગ્રન્થા બ્રહ્મચારિણઃ

રાજાનઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યા અમાત્યા મન્ત્રિણો જનાઃ ।
શિલ્પિનો વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ચાપિ મહાજનાઃ

પૌરા જાનપદા ગ્રામ્યસ્તથાન્યદેશવાસિનઃ ।
એવમન્યેપિ લોકાશ્ચ સદ્ધર્મગુણવાઞ્છિનઃ

સર્વે તત્ર મહોત્સાહૈસ્તેન સાર્દ્ધ મુદા ચરત્ ।
એવં સ રત્નપાણિસ્તૈઃ સર્વૈઃ લોકૈ સમન્વિતઃ

પૂજાઙ્ગાનિ સમાદાય મહોત્સાહૈ મુદાચરત્ ।
એવં સ પ્રવરઞ્છ્રીમાન્ સર્વાંલ્લોકાન્ વિનોદયન્

સહસા તત્ર પ્રાગત્ય દદર્શેમં જિનાલયં ।
દૃષ્ટ્વૈનં સ મહાસત્ત્વઃ મુદિતઃ સમુપાસરન્

યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય પ્રણત્વા પ્રાભજન્મુદા ।
એવં સર્વે ઽપિ તે લોકાઃ સહાયાસ્તસ્યમહર્ષયઃ

યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય મહોત્સાહૈ મુદાભજન્ ।
એવં તે સકલા લોકા સ્તુત્વા જપ્ત્વા ચ ધારણી

પ્રદક્ષિણાનિ કૃત્વોષ્ટ પ્રણત્વા પ્રાભજન્ મુદાઃ ।
એવમન્યે મહાસત્ત્વા બોધિસત્ત્વા જિનાત્મજાઃ

દશદિગ્ભ્યઃ સમાગત્ય પ્રાભજન્નિમમીશ્વરં ।
અહમપિ તદા તેન સહેત્ય રત્નપાણિના

શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય પ્રાભજનિમમીશ્વરં ।
એતત્પુણ્યાનુભાવેન બોધિં પ્રાપ્ય કલાવપિ

જિત્વા મારગણાન્ સર્વાન્ ધર્માધિપો ભવામ્યહં ॥
યે યેસ્ય સમુપાશ્રિત્ય ભજેયુઃ શ્રદ્ધયા મુદા

તે તે સર્વે ઽપિ સંબોધિં પ્રાપ્ય સ્યુઃ સુગતા દ્રુતં ॥
એવં મહત્તરં પુણ્યસ્ય સેવાસમુદ્ભવં

ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાપન્નં સમ્બોધિજ્ઞાનસાધનં ।
ઇતિ સર્વૈ મુનીન્દ્રૈશ્ચ સમાખ્યાતં સમન્તતઃ

યૂયમપિ પરિજ્ઞાય ભજતાસ્ય સમાદરાત્ ।
મુનીન્દ્રા અપિ સર્વે ઽસ્ય ચતુઃસન્ધ્યં દિવાનિશં

દૃષ્ટ્વા ધ્યાત્વા સ્મૃતિં ધૃત્વા પ્રાભજન્તં સમાદરાત્ ।
ભજન્તિ સામ્પ્રતં સર્વે બુદ્ધાઃ સર્વે દિગાશ્રિતાઃ

અનાગતાશ્ચ સર્વે ઽપિ ભજિષ્યન્તિ તથા સદા ।
અસ્ય દર્શનમાત્રેણ પ્રદુષ્ટા અપિ પાપિનઃ

નિર્મુક્ત પાતકા હ્યાશુ ભવેયુ નિર્મલેન્દ્રિયાઃ ।
તતસ્તે નિર્મલાત્માનો નિઃક્લેશો બ્રહ્મચારિણઃ

દુર્ગતિ નૈવ ગચ્છેયુઃ કુત્રાપિ હિ કદાચન ॥
સઙ્ગતાવેવ સંજાતા ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ

બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુઃ સુગતાત્મજાઃ ।
તતસ્તે બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં

ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય નિર્વૃતિં પદમાપ્નુયુઃ ।
ઇતિ નત્વા સદાપ્યસ્ય કૃત્વા દર્શનમાદરાત્

અનુમોદ્યાભ્યનુસ્મૃત્વા ધ્યાત્વાનુભાવ્ય સર્વદા ।
નામાપિ ચ સમુચ્ચાર્ય શ્રદ્ધયા બોધિવાછિભિઃ

યથાશક્તિ પ્રકર્ત્તવ્યા ભક્તિસેવા સદાદરાત્ ।
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રીઘનેન નિશમ્યતે

મૈત્રેયપ્રમુખાઃ સર્વે સભાલોકાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
તથેત્યભ્યનુમોદન્તો ધર્મ્મધાતો સ્વયમ્ભુવઃ

શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિત્ય સંભજિતું સમીચ્છિરે ।
અથ સર્વ્વે સભાલોકા ધર્મ્મધાતોઃ સ્વયમ્ભુવઃ

પૂજાફલવિશેષાણિ સંશ્રોતું પુનરીચ્છિરેઃ ।
તન્મત્વા સ મહાસત્ત્વો મૈત્રેયઃ સુગતાત્મજ

ભગવન્તં મુનીન્દ્રન્તં પ્રાર્થયદેવમાનતઃ ।
ભગવન્નસ્ય પૂજાયા વિશેષફલવિસ્તરં

સર્વ્વે ઇમે સભાલોકાઃ શ્રોતુમિચ્છન્તિ સામ્પ્રતં ।
તદ્ભગવાન્ સમુપાદિશ્ય પૂજાફલવિશેષતાં

ઇમાં સર્વાન્ સભાસીનાં સંબોધયિતુમર્હતિ ।
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન મૈત્રેયેણ નિશમ્ય સઃ

ભગવાન્સ્તાન્ સભાલોકાન્ સમ્પશ્યનૈવમાદિશત્ ।
શૃણુધ્વં સકલા લોકા અસ્ય પૂજાફલં મહત્

વિશેષેણ પ્રવક્ષ્યામિ સર્વે લોકાભિબોધને ।
પઞ્ચામૃતૈઃ સહામ્ભોભિઃ સંશોભિતસુનિર્મ્મલૈઃ

યે મુદા સ્નાપયન્તિમં ધર્મ્મધાતું જિનાલયં ।
મન્દાકિન્યાં સદા સ્નાત્વા તે વિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ

દિવ્યસુખાનિ ભુંજાનો પ્રાન્તે યાનિ જિનાલયં ।
સૌરભ્ય દ્રવ્યસંયુક્તિ યત્ર ચૈત્યૈ સ્વયમ્ભુવિ

મોદયન્તો જગચ્ચિત્તં ધૂપયન્તિ મુદા સદાઃ ।
તે સુગંધિતસૌમ્યાઙ્ગા માન્યા દેવા સુરૈરપિ

શ્રીમન્તઃ સુસ્વસંપન્ના ભવન્તિ રત્નસન્નિભાઃ ।
પઞ્ચગન્ધૈર્મુદા યત્ર ધર્મ્મધાતો જિનાલયે

લિપ્તારાધ્ય સમાશ્રિત્ય પ્રભજન્તિ સદાદરાત્ ।
સપ્તરત્નસમેતાસ્તે ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ

સર્વ્વે લોકા હિતોદ્યુક્તા ભવન્તિ ક્ષિતિપાધિપાઃ ।
યે ચાત્ર મુનિરાજેન્દ્રા વિચિત્ર ચીવરામ્બરૈઃ

પ્રવાર્ય શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા સંભજન્તે સમાદરાત્ ॥
તે દિવ્યદૃષ્ય કૌશેય રત્નાભરણભૂષિતાઃ

સુજ્ઞા ધર્માધિપાઃ સન્તો ભવન્તિ ભદ્રચારિણઃ ।
યે ચૈમં કુસુમૈઃ સર્વ્વૈ જલજૈ સ્થલજૈરપિ

અર્ચ્ચયિત્વા સમાશ્રિત્ય સંભજન્તે પ્રમોદિતાઃ ।
મહીન્દ્રશ્રીસમૃદ્ધાસ્તે શક્રાધિકપ્રભાન્વિતાઃ

ભદ્રશ્રીસુખસંપન્ના ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ।
યચૈનં પુષ્પમાલાભિ રચિતાભિર્મનોહરૈઃ

સર્વ્વપુષ્પૈઃ પ્રલમ્બાભિઃ શોભયિત્વા ભજન્તિ ચ ।
ભવન્તિ શ્રીસમૃદ્ધાસ્તે ધર્મ્મકામાઃ સુરધિપાઃ

સત્કીર્ત્તિર્ગુણસંરક્તાઃ શુભગા બોધિચારિણઃ ।
યે ચ પુષ્પાણિ સર્વાણિ મુદાત્ર સુગતાલયે

અવકીર્ય સમારાધ્ય ભજન્તિ શરણાશ્રિતાઃ ।
તે ઽપિ દેવાધિપા સ્વર્ગે ગતા મહ્યાં નૃપાધિપાઃ

મહચ્છ્રીગુણસમ્પન્ના ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ।
ધૃતસુગન્ધિતૈલાદિસંપ્રદીપ્તાં તમોપહાં

જ્વાલયન્તિ મુદા યે ઽસ્મિં ધર્મ્મધાતૌ જિનાલયે ।
સુદુષ્ટયઃ સુરુપાસ્તે જ્ઞાનદીપતમોપહાઃ

ભૂપાર્ચિતપદામ્ભોજા ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ।
પ્રણીતં સુરસંભોજ્યં વલ્ભગન્ધસમન્વિતં

યે ચાસ્મિન્નુપઢૌકિત્વા પ્રભજન્તિ સમાદરાત્ ।
ઋદ્ધિમન્તો નૃપેંદ્રાસ્તે સપ્તરત્નસમન્વિતા

સ્વર્ગ્ગે દેવાધિપાશ્ચાપિ ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ।
યે ચાસ્મિં સુરસંપાનં સુવર્ણ્ણગન્ધસંયુતં

ઉપઢૌક્ય સમારાધ્ય પ્રભજન્તે સમાહિતાઃ ।
તે વલિષ્ઠા મહીપેન્દ્રાઃ શ્રીસમૃદ્ધા નિરોગિણઃ

સ્વર્ગે ગતાશ્ચ દેવેન્દ્રા ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ।
યે ચાસ્મિં સ્કન્દમૂલાનિ બીજપત્રફલાનિ ચ

શ્રદ્ધયા સમુપસ્થાપ્ય સંભજન્તે સમાશ્રિતાઃ ।
તે પ્રભુક્ત્વા યથાકામં ભોગ્યાનિ વિવિધાન્યપિ

સદ્ધર્મ્મસાધના રક્તાઃ સંયાન્ત્યન્તે જિનાલયં ।
યે ચાસ્મિં સુગતાધારે પથ્યૌષધગણાન્યપિ

સમર્પ્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પ્રસેવ્યન્તે સમાદરાત્ ।
તે વલિષ્ઠા સુપુષ્ટાઙ્ગાઃ સૌમ્યેન્દ્રિયા નિરામયાઃ

રાજ્યશ્રીસુખમાભુજ્ય સંયાત્યન્તે સુખાવતી ।
યે ચાપ્યત્ર જિનાધારે ધર્મ્મધાતૌ સ્વયમ્ભુવિ

વિતત્યોચ્ચૈ વિતાનં ચ સસેવ્યન્તે સમાદરાત્ ॥
ધન્યાસ્તે ગુણિનો વંદ્યાઃ શુદ્ધવંશા વિચક્ષણાઃ

સર્વ્વાર્થસિદ્ધિસમ્પન્નાઃ પ્રયાન્ત્યન્તે જિનાલયં ।
યે ચાસ્મિન્ સુગતાવાસે વિચિત્રાનુચ્છ્રિતાન્ધ્વજાન્

અવરોપ્ય મહોત્સાહૈઃ સંભજન્તે ઽભિનન્દિતા ।
શ્રીસદ્ગુણસુખધારા ભૂત્વા ભૂપાધિપા ભુવિ

સ્વર્ગે દેવાધિપાશ્ચાન્તે સંપ્રયાન્તિ જિનાલયં ।
સૌવર્ણ્ણરત્નપુષ્પાદિ છત્રાણિ વિવિધાનિ યે

આરોપ્યત્ર મહોત્સાહૈઃ સંભજન્તે પ્રમોદિતાઃ ।
તે નરેન્દ્રાઃ સુરેન્દ્રાશ્ચ છત્રોપમાઃ સદા ભવે

મહત્સુખાનિ ભુક્ત્વાન્તે સંપ્રયાન્તિ જિનાલયં ।
યે ચાસ્મિં સુગતાવાસે પતાકાઃ પઞ્ચરઙ્ગિકાઃ

સમાવલંવયિત્વાપિ સંભદ્રન્તે મહોત્સવૈઃ ।
તે ભૂત્વાત્ર મહીપાલાઃ સદા દેવાધિપા અપિ

ભદ્રશ્રીસત્સુખં ભુક્ત્વા સંયાત્યન્તે જિનાલયં ।
યે ચાસ્મિન્ વિવિધૈર્વાદ્યૈઃ સંગીતિમુરુજાદિભિઃ

તૌર્યૈ વંશાદિભિશ્ચાપિ સંસેવ્યન્તે મહોત્સવૈઃ ।
તે મનોજ્ઞસ્વનાદિવ્યશ્રીશ્રીશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ

સદ્ધર્મ્મસાધનં કૃત્વા વ્રજન્તિ સુગતાલયં ।
સલાજાક્ષતપુષ્પાણિ યે ચાસ્મિં સુગતાલયે

પ્રક્ષિપ્ય શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા સંભજન્તે સમાદરાત્ ।
દુર્ગતિન્તે ન ગચ્છન્તિ સંજાતાઃ સઙ્ગતૌ સદા

સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા સંપ્રયાન્તિ જિનાલયં ।
સધાતુદ્રવ્યરત્નાદિ દક્ષિણાન્યત્ર યે મુદા

શ્રદ્ધયા પરિઢૌકિત્વા સંભજન્તે સદાદરં ।
દિવ્યશ્રીસુખભુંજાના ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાશ્રયાઃ

સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા સંપ્રયાન્તિ જિનાલયે ।
યે ચાપિ સ્તુતિભિસ્તથ્યૈરેનં બુદ્ધાલયં મુદા

પદ્યૈર્ગદ્યમયૈશ્ચાપિ સ્તુત્વા ભજન્તિ સાદરં ।
બહુરત્નસમૃદ્ધાસ્તે સર્વ્વવિદ્યાવિચક્ષણાઃ

ભૂપાઃ સ્વર્ગાધિપાશ્ચાપિ ભૂત્વાન્તે યાન્તિ સૌગતં ।
શ્રદ્ધયૈનં જગન્નાથં સમાશ્રયં સ્વયમ્ભૂવં

નત્વાષ્ટાંગૈઃ પ્રસન્ના યે સંભજન્તે સમાદરં ।
સપ્તરત્નસમેતાસ્તે નૃપાધિપા મહર્ધિકાઃ

સદ્ધર્મ્મસાધનારક્તા ભવન્તિ બોધિચારિણઃ ।
યે ચૈનં ચૈત્યરાજેન્દ્રમનેકશઃ પ્રદક્ષિણાં

કૃત્વા ધ્યાત્વાપ્યનુસ્મૃત્વા નામોચ્ચાર્ય ભજન્ત્યપિ ।
જાતિસ્મરાશ્ચિરાયુષ્કા મતિમન્તઃ સુવર્ણ્ણિનઃ

વન્દ્યાઃ પૂજ્યાશ્ચ માન્યાસ્તે ભવેયુર્બોધિચારિણઃ ।
શુદ્ધાશ્ચ ભસ્મસંક્ષાલૈઃ સમાલિપ્ય સમન્તતઃ

સમભ્યર્ચ્યમહોત્સાહૈ યે ભજન્ત્યેનમીશ્વરં ।
શોકક્લેશાગ્નિસંતાપવિવર્જિતાશ્ચિરાયુષઃ

નીરોગાઃ સુખિનો દેવા ભવેયુ ભૂમિપાશ્ચ તે ।
યે ચ નિર્માલ્યમાકૃષ્ય શોધયિત્વાત્ર સર્વતઃ

શ્રમુપાશ્રિત્ય સેવ્યન્તે સમ્બુદ્ધભક્તિમાનસાઃ ।
નિર્મુક્તિક્લેશશોકાસ્તે દર્શનીયાઃ શુભેન્દ્રિયાઃ

શ્રીમન્તઃ પુણ્ડરીકાસ્યા ભવેયુર્બોધિચારિણઃ ।
જીર્ણે શીર્ણે વિભગ્ને ઽસ્મિન્ પ્રતિસંસ્કૃત્ય યે મુદા

પ્રતિષ્ઠાપ્ય મહોત્સાહૈઃ સંભજન્તે સમાદરાત્ ।
સર્વસમ્પત્સમૃદ્ધાસ્તે પુષ્ટેન્દ્રિયા નિરામયાઃ

ધર્મકામાઃ શુભાચારા ભવેયુર્બોધિચારિણઃ ।
જલ્પિત્વા યસ્ય મન્ત્રાણિ ધારણીશ્ચ સમાહિતાઃ

ધ્યાત્વા સ્મૃત્વા સમુચ્ચાર્ય નામાપિ પ્રભજન્તિ ચ ।
તે ઽપિ સર્વે મહાસત્ત્વાઃ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ

ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાધારા ભવેયુર્બોધિચારિણઃ ।
એવં મહત્તરં પુણ્યમસ્મિં ધર્મ્માધિપાલયે

શ્રદ્ધાભજનસંભૂતમિત્યાદિષ્ટં મુનીશ્વરૈઃ ।
મયૈતત્પુણ્યસંક્ષિપ્તમાત્રં તુ કથ્યતે ઽધુના

સમગ્રં વિસ્તરેનાત્ર સમાખ્યાતું ન શક્યતે ।
એવં મત્વાસ્ય સત્કારપૂજાફલં મહત્તરં

શ્રદ્ધયા શરણં ગત્વા કર્તવ્યં ભજનં સદા ।
યેપ્યસ્મિંઞ્છરણં ગત્વા શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિતાઃ

સુપ્રસન્નાશયા ભક્ત્યા ભજન્તિ બોધિમાનસાઃ ।
ન તે ગચ્છન્તિ કુત્રાપિ દુર્ગતિં ચ કદાચન

સંજાતાઃ સદ્ગતિષ્વેવ ભવેયુર્બોધિચારિણઃ ।
સદા તે સુકુલે જાતા બોધિસત્ત્વા વિચક્ષણાઃ

સર્વસત્ત્વ હિતા ધાનં ચરેયુર્વ્રતમાભવં ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં

ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય નિર્વૃતિપદમાપ્નુયુઃ ।
ન હિચિત્ત પ્રસાદસ્પ સ્વલ્પાભવતિ દક્ષિણા

તથાગતેષુ સદ્ધર્મ્મ સંબુદ્ધ શ્રાવકેષ્વપિ ॥
એવં હ્યચિન્ત્યાઃ સંબુદ્ધાઃ બુદ્ધ ધર્માશ્ચ નિર્મલાઃ

અચિન્ત્યોહિ પ્રસન્નાનાં વિપાકશ્ચ મહાફલ ।
એવં મત્વા ત્રિરત્નેષુ ભક્તિપૂજા ફલં મહત્

કાર્યાભક્તિષુ સદાત્રૈવ ધર્મ્મધાતૌ જિનાલયે ।
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેન શ્રુત્વા સર્વે સમાશ્રિતાઃ

લોકાસ્તથેતિ વિજ્ઞપ્ય પ્રાત્યનન્દ પ્રવોધિતાઃ ।
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતમયા તથોચ્યતે

ત્વમપ્યેવં સદા રાજન્ ભજ તત્ર જિનાલયે ।
તત્પુણ્યેન તે ભદ્રં નિરુત્પાતં સદાભવેત્

બોધિચિત્ત રસં ચ સંપ્રાપ્ય બોધિસત્ત્વો ભવેરપિ ।
તતઃ સમ્બોધિ સંભારં પૂરયિત્વા તથાક્રમં

મારાન્નિર્જ્જિત્ય સંબોધિ પ્રાપ્ય બુદ્ધપદં લભેઃ ।
ઇતિ શાસ્તાર્હતા દિષ્ટં સમ્યકનરાધિપઃ