સુમાગધાવદાન · શ્લોક 21-40

પુનર્ અપરં, ભગવાન્ દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમન્વાગતો ઽસીત્યનુવ્યઞ્જનૈર્ વિરાજિતગાત્રો વ્યામપ્રભાલંકૃતઃ, સૂર્યસહસ્રાતિરેકપ્રભઃ, જઙ્ગમ ઇવ રત્નપર્વતઃ સમન્તતો ભદ્રકો ઽભિરૂપકો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકઃ.

જ્ઞાત્વા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા, સનિદાનં શ્રાવકાનાં ધર્મં દેશયતિ નાનિદાનં, સનિઃસરણં નાનિઃસરણં, સપરિક્રમં નાપરિક્રમં, સપ્રતિસરણં નાપ્રતિસરણં, સપરાક્રમં નાપરાક્રમં, સપ્રાતિહાર્યં નાપ્રાતિહાર્યમ્.

પ્રજ્ઞાવન્ સ ભગવાન્ મહાપ્રાજ્ઞઃ, અલમ્ ઉત્પન્નાનાં પરવાદિનાં સહ ધર્મેણ નિર્ગૃહીતા, અલં સ્વકસ્ય વાદસ્ય પ્રતિષ્ઠાપયિતા, કર્મવાદી સ ભગવાન્ ક્રિયાવાદી.

પૂર્વાભિલાપી સ ભગવાન્ પ્રિયભાષી, ઉત્તાનમુખવર્ણો વિગતભૃકુટિઃ સ્મિતપૂર્વંગમઃ. એહીતિ સ્વાગતવાદી, કલ્યાણવાક્યઃ સ ભગવાન્ બાહ્યકરણોપેતશ્, ચિત્રકથઃ સ ભગવાન્ મધુરકથઃ, કલ્યાણપ્રણિધાનો બહુહિતાનુકમ્પી બહ્વનેકજનતાવિનીત.

આર્યધર્મતયા ન્યાયધર્મતયા વિરજધર્મતયા અતુલધર્મતયા લબ્ધસહાયઃ સ ભગવાન્, બહવો ઽસ્ય સહાયકાઃ શીલસંપન્નાઃ સમાધિસંપન્નાઃ પ્રજ્ઞાસંપન્ના વિમુક્તિસંપન્ના વિમુક્તિજ્ઞાનસંપન્નાઃ.

પુનર્ અપરં; સ ભગવાન્ યં ગ્રામક્ષેત્રમ્ ઉપનિશ્રિત્ય વિહરતિ, ન તત્ર મનુષ્યા અમનુષ્યા વા વિહેઠયન્તિ, કાલેન કાલં દિવ્યાનિ રૂપાણિ દૃશ્યન્તે, દિવ્યાઃ શબ્દાઃ શ્રૂયન્તે, ઉદારાશ્ ચાવભાસાઃ પ્રજ્ઞાયન્તે, દેવઃ કાલેન કાલં સમ્યગ્ વારિધારામ્ અનુપ્રયચ્છતીતિ.

તસ્યાઃ સહશ્રવણાદ્ એવ ભગવતો ઽન્તિકે ચિત્તમ્ અભિપ્રસન્નં, સા પ્રસન્નચિત્તા કથયતિ: દારિકે, શક્યસિ ત્વં તં ભગવન્તમ્ અસ્માકમ્ ઉપદર્શયિતુમ્.

સા કથયતિ: આર્યે, તેન હિ ત્વં ભક્તં સજ્જીકુરુ, શ્વો ઽહં ભગવન્તમ્ આનયિસ્યામીતિ. મૂષિલપત્ની કથયતિ: સાધુ, સર્વં સજ્જિતમ્ ઇતિ.

તતઃ સુમાગધા ભવનપૃષ્ઠમ્ અભિરુહ્ય મણ્ડલકમ્ ઉપલિપ્ય પુષ્પાણ્ય્ અવકીર્ય ભગવન્તમ્ અભિનમસ્ય યસ્યાં દિશિ પ્રતિવસતિ તસ્યાં દિશિ પુષ્પાણિ ક્ષિપતિ, ધૂપં ચ દદાતિ, ભૃઙ્ગારોદકં ચ ભગવતો નિમન્ત્રણકં પ્રેષયતિ. એવમ્ આહ:

સર્વજ્ઞ કારુણિક ભો ખલુ સાંપ્રતં મે સંદર્શનં સ્વયમ્ ઇહાગમનં કુરુસ્વ ।
સંઘેન સાગરસમેન સમં જિતારે આગામિનીં પ્રતિવસસ્વ નિશામ્ અતુલ્યમ્ ॥
અનુગ્રહાર્થં ભગવન્ મમાદ્ય કર્તું નરાણાં મનસઃ પ્રસાદં ।
રૂપસ્ય તે દર્શનમાત્રકેન લોકૈકનાથ ક્રિયતાં પ્રસાદઃ ॥

તતસ્ તાનિ પુષ્પાણિ બુદ્ધાનાં બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં ચ દેવતાનુભાવેન હંસપઙ્ક્તિર્ ઇવાકાશે જેતવનાભિમુખાનિ સંપ્રસ્થિતાનિ, ધૂપો ઽભ્રકૂટવદ્ વૈડૂર્યશલાકોવેદકં ભગવતો ઽગ્રતઃ સ્થિતમ્.

તં દૃષ્ટ્વાયુષ્માન્ આનન્દો ભગવન્તં પપ્રછ: કુતો ભગવન્ન્ ઇદં નિમન્ત્રણકમ્ આયાતમ્.

પુણ્ડ્રવર્ધનાદ્, આનન્દ, ષષ્ટ્યુત્તરાદ્ યોજનશતાત્. ગચ્છાનન્દ, ભિક્ષૂણામ્ આરોચય: શ્વો યુષ્માભિઃ પુણ્ડ્રવર્ધનં નગરં ગન્તવ્યં, તિર્થ્યાવષ્ટબ્ધં તં નગરમ્ ઋદ્ધિવિકુર્વણં કર્તવ્યમ્, અપ્રસન્નાનાં પ્રસાદાય, પ્રસન્નાનાં ભૂયોભાવાય, દુર્મઙ્કૂનાં નિર્ગ્રહાય, લજ્જિનાં સ્પર્શવિહારાયેતિ.

એવં ભદન્તેત્ય્ આયુષ્માન્ આનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય ભિક્ષુસંઘં સંનિપાત્ય વૃદ્ધાન્તે સ્થિત્વા શલાકાં ચારયન્ન્ એવમ્ આહ: શૃણ્વન્તુ ભદન્તાહ્, સંઘં ભગવાન્ આજ્ઞાપયતિ.

શ્વો યુષ્માભિઃ પુણ્ડ્રવર્ધનં નગરં ગન્તવ્યં, તીર્થ્યાવષ્ટબ્ધં તં નગરમ્, ઋદ્ધિવિકુર્વણમ્ કર્તવ્યમ્, અપ્રસન્નાનાં પ્રસાદાય, પ્રસન્નાનાં ભૂયોભાવાય, દુર્મઙ્કૂનાં નિર્ગ્રહાય, લજ્જિનાં સ્પર્શવિહારયેતિ.

તતઃ સ્થવિરસ્થવિરાઃ શલાકાં ગ્રહીતુમ્ આરબ્ધાઃ. તત્ર પૂર્ણો નામ સુકુણ્ડોપધાનીયઃ સ્થવિરઃ, સો ઽપિ શલાકાં ગ્રહીતુમ્ આરબ્ધઃ. આયુષ્મતાનન્દેનોચ્યતે: સ્થવિર, નેદમ્ અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહં ગન્તવ્યમ્, અપિ તુ પુણ્ડ્રવર્ધનં નગરં ગન્તવ્યં ષષ્ટ્યુત્તરયોજનશતં યાવદ્ ઋદ્ધિવિકુર્વણં કર્તવ્યમ્.

તતઃ સસંભ્રમં સ્થવિરઃ શલાકાં છોરયિત્વા, યાવદ્ દ્વિતીયસ્ય ભિક્ષોઃ શલાકા ન દીયતે, તાવત્ ષડભિજ્ઞામ્ ઉત્પાદ્ય ગજભુજસદૃશં દક્ષિણં બાહુમ્ અભિપ્રસાર્ય શલાકાં ગૃહીત્વા કથયતિ:
ન હિ રૂપગુણૈર્ ન હિ સૌષ્ઠવૈર્ ન બલાત્કારગુણૈર્ ન ગૌરવાત્ ।
જરયા હિ નિપીડિતયૌવનાઃ ષડભિજ્ઞાસ્ તુ ભવન્તિ મદ્વિધાઃ ॥

તતઃ પ્રભતાયામ્ રજન્યાં સ્થવિરસ્થવિરાઃ સ્વકસ્વકેન ઋદ્ધ્યનુભાવેન સંપ્રસ્થિતાઃ.

અથ મૂષિલપત્ની ભગવતો ઽર્થે શુચિં પ્રણીતં ખાદનીયં ભોજનીયં સમુદાનીયાસનકાનિ પ્રજ્ઞપ્ય, ઉદકમણિં પ્રતિષ્ઠાપ્ય, ભવનપૃષ્ઠમ્ અભિરુહ્ય, સુમાગધાપિ સ્વામિના સાર્ધં શ્વશુરેણ બહિઃ સ્થિતા ચિન્તયતિ.

કિં ભગવાન્ આગમિષ્યતિ. અથ નાગમિસ્યતીતિ. અથવાન્યત્રોપનિમન્ત્રિતો ભવિષ્યતિ.