સુમાગધાવદાન · શ્લોક 201-220

અત્રાન્તરેણાયુષ્માન્ આનન્દઃ હંસક્રૌઞ્ચમયૂરશુકસારિકાકોકિલજીવંજીવકનાદોપકૂજિતમ્ આરામમ્ અભિનિર્માય તત્રોપવિષ્ટ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.

તં દૃષ્ટ્વા સુમાગધાયાઃ સ્વામી સુમાગધાં પપ્રચ્છ: સુમાગધે, ઽયં તે સ શાસ્તા યો ઽયં હંસક્રૌઞ્ચમયૂરશુકસારિકાકોકિલજીવંજીવકનાદોપકૂજિતમ્ આરામમ્ અભિનિર્માય તત્રોપવિષ્ટ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.

સા કથયતિ: નાયમ્ આર્ય આનન્દઃ, અયં ચ ભગવતા ઇન્દ્રિયગુપ્તદ્વારાણામ્ અગ્રો નિર્દિષ્ટઃ.

અયં ચ ભગવતશ્ ચતુર્ભિર્ અઙ્ગુલૈર્ ઊનઃ સુવર્ણવર્ણો દ્વાત્રિંશન્મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતઃ.

અનેન કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સ્તૂપે મધ્યમં છત્ત્રમ્ આરોપિતમ્. તસ્ય કર્મણો વિપાકેનાર્ધતૃતીયાનિ ચક્રવર્તિરાજ્યસહસ્રાણિ; યદ્ય્ એતર્હિ ન પ્રવ્રજિતો ઽભવિષ્યદ્ એતર્હિ અપ્ય્ અનેન બલચક્રવર્તિરાજ્યમ્ અકરિષ્યત્.

અયં ચ ભગવતા બલાત્ પ્રવ્રજિતઃ. અયં ચ ભગવતો માતૃસ્વસાપુત્રો ભ્રાતા ભવતિ. સ એષાગચ્છતિ. (18)

અત્રાન્તરેનાયુષ્માન્ રાહુલશ્ ચક્રવર્તિવેશમ્ અભિનિર્માય સપ્તરત્નસમન્વાગતશ્ ચતુરશીત્યા ભટબલાગ્રકોટિભિઃ સમનુગમ્યમાનશ્ ચતુરશીત્યા નાગસહસ્રૈર્ ઉપોષધનાગરાજપ્રમુખૈશ્ ચતુરશીત્યાશ્વસહસ્રૈર્ બાલાહકાશ્વરાજપ્રમુખૈર્ ચતુરશીત્યા રથસહસ્રૈર્ નન્દીઘોષરથપ્રમુખૈર્ અનેકૈશ્ ચ પૌરજાનપદસહસ્રૈર્ નાનાપટહશઙ્ખભેરીનિનાદૈર્ ઉચ્છ્રિતધ્વજપતાકોપશોભિતમ્ અભિનિર્માય તત્રોપવિષ્ટ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.

તં દૃસ્ટ્વા સુમાગધાયાઃ સ્વામી સુમાગધાં પપ્રચ્છ: સુમાગધે, ઽયં તે સ શાસ્તા, યો ઽયં ચક્રવર્તિવેશેનાગચ્છતિ.

સા કથયતિ: નાયમ્ આર્યો રાહુલો, ઽયં ભગવતા શિક્ષકામાનામ્ અગ્રો નિર્દિષ્ટઃ.

ભગવતઃ પુત્રો ઽયં પિતુર્ ઉજ્ઝિતાં શ્રિયમ્ ઉદ્દ્યોતમાનઃ, સર્વચક્રવર્તિપ્રતિવિશિષ્ટતરામ્ ઋદ્ધિમ્ ઉપદર્શયન્ન્ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.

આહ ચ:
લક્ષ્મીં લક્ષણમાલિનીં સુરુચિરાં શક્રર્દ્ધિવિસ્પર્ધનીં
નાગાનીકબલાન્વિતાં સુમહતીં રત્નૈર્ વૃતાં સપ્તભિઃ ।
કૃત્વા બુદ્ધસુતો ઽભ્યુપૈતિ નભસા વેશં ચ રાજ્ઞામ્ અયં
નામ્ના રાહુલ ઇત્ય્ અવેતિ સુમહતે સમ્પૂજ્યમાનઃ સુરૈઃ ॥

ભિત્ત્વોર્વીં જલવત્ પ્રયાન્તિ મુનયઃ કેચિત્ સૃજન્તો ઽનલં
રમ્યતોયધરા ઇવાશુ જગતિ સ્પષ્ટં ક્ષરન્તો જલમ્ ।
શક્રબ્રહ્મકુબેરવિગ્રહધરાશ્ ચન્દ્રાર્કદૈત્યત્વિષો
લોકસ્યોદયકાઙ્ક્ષિણો હિ નભસા સંપ્રસ્થિતાઃ સૂરતાઃ ॥
સ એષાગચ્છતિ. (19)

સંપ્રસ્થિતેસુ ભિક્ષુસંઘેસુ અત્રાન્તરેણ તથાગતપ્રવેશઃ. ભગવાંસ્ તથારૂપં સમાધિં સમાપન્નો, યથાસમાહિતે ચિત્તે ભગવતઃ કાયાદ્ રશ્મયો નિશ્ચરન્તિ, તદ્યથા નીલપીતલોહિતાવદાતમઞ્જિષ્ઠસ્ફટિકવર્ણઃ, યૈર્ અયં લોકે ઉદારેણાવભાસેનાવભાસિતો યાવચ્ ચ શ્રાવસ્તીં યાવચ્ ચ પુણ્ડ્રવર્ધનં નગરમ્.

અત્રાન્તરેણ સર્વે લોકા ભગવન્તમ્ અભિનિષ્ક્રમન્તં પશ્યન્તિ, મહાંશ્ ચ પૃથિવીચાલો બભૂવ.

અથ બ્રહ્મા સહાંપતિર્ ભગવતશ્ ચેતસા ચિત્તમ્ આજ્ઞાય સાર્ધં રૂપાવચરૈર્ દેવૈર્ આગત્ય ભગવતો દક્ષિણે પાર્શ્વે વ્યવસ્થિતઃ.

શક્રો ઽપિ દેવાનામ્ ઇન્દ્રઃ સાર્ધં કામાવચરૈર્ દેવૈર્ આગત્ય વામે પાર્શ્વે વ્યવસ્થિતઃ.

તુમ્બુરુસુપ્રિયપ્રમુખાનિ પઞ્ચમાત્રાણિ ગન્ધર્વશતાન્ય્ આગત્ય ભગવતો ઽગ્રતો વિવિધૈર્ વાદ્યગીતનૃત્તવિશેષૈર્ ઉપસ્થાનં કુર્વન્તો ગચ્છન્તિ.

અનેકાનિ ચ દેવતાશતસહસ્રાણિ પૃષ્ઠતઃ પૃષ્ઠતઃ સમનુગચ્છન્તિ.

ઉપરિષ્ટાચ્ ચ ભગવતો ઽપ્સરસો દિવ્યાન્ય્ ઉત્પલપદ્મકુમુદપુણ્ડરીકમાન્દારવાણિ પુષ્પાણિ, દિવ્યાન્ય્ અગરુચૂર્ણાનિ તગરચૂર્ણાનિ ચન્દનચૂર્ણાનિ તમાલપત્ત્રચૂર્ણનિ, દિવ્યાનિ ચ વાદ્યાનિ સંપ્રવાદયન્તિ, ચૈલવિક્ષેપાંશ્ ચાકાર્ષુહ્.

તેન ખલુ પુનઃ સમયેનાન્યતરસ્મિન્ અરણ્યાયતને સપ્ત ઋષિસહસ્રાણિ પ્રતિવસન્તિ.