સુભાષિતરત્નકોશ · અધ્યાય 23

ગમનમ્ અલસં શૂન્યા દૃષ્ટિઃ શરીરમ્ અસૌષ્ઠવં શ્વસિતમ્ અધિકં કિં ત્વ્ એતત્ સ્યાત્ કિમ્ અન્યદ્ અતો ઽથ વા
ભ્રમતિ ભુવને કન્દર્પાજ્ઞા વિકારિ ચ યૌવનં લલિત-મધુરાસ્ તે તે ભાવાઃ ક્ષિપન્તિ ચ ધીરતામ્ ॥

વારં વારં તિરયતિ દૃશોર્ ઉદ્ગમં બાષ્પ-પૂરસ્ તત્-સંકલ્પોપહતિ-જડિમ સ્તમ્ભમ્ અભ્યેતિ ગાત્રમ્
સદ્યઃ સ્વિદ્યન્ન્ અયમ્ અવિરતોત્કમ્પ-લોલાઙ્ગુલીકઃ પાણિર્ લેખા-વિધિષુ નિતરાં વર્તતે કિં કરોમિ ॥

ઉન્મીલન્-મુકુલ-કરાલ-કુન્દ-કોષ પ્રશ્ચ્યોતદ્-ઘન-મકરન્દ-ગન્ધ-ગર્ભઃ
તામ્ ઈષત્-પ્રચલ-વિલોચનાં નતાઙ્ગીમ્ આલિઙ્ગન્ પવન મમ સ્પૃશાઙ્ગમ્ અઙ્ગમ્ ॥

દલતિ હૃદયં ગાઢોદ્વેગં દ્વિધા ન તુ ભિદ્યતે વહતિ વિકલઃ કાયો મોહં ન મુઞ્ચતે ચેતનામ્
જ્વલતિ ચ તનૂમ્ અન્તર્-દાહઃ કરોતિ ન ભસ્મસાત્ પ્રહરતિ વિધિર્ મર્મ-ચ્છેદી ન કૃન્તતિ જીવિતમ્ ॥

નાદત્સે હરિતાઙ્કુરાન્ ક્વચિદ્ અપિ સ્થૈર્યં ન યદ્ ગાહસે યત્ પર્યાકુલ-લોચનો ઽસિ કરુણં કૂજન્ દિશઃ પશ્યસિ
દૈવેનાન્તરિત-પ્રિયો ઽસિ હરિણ ત્વં ચાપિ કિં યચ્ ચિરં પ્રદદ્રિ પ્રતિકન્દરં પ્રતિનદિ પ્રયૂષરં ભ્રામ્યસિ ॥

કસ્રાઘાતૈઃ સુરભિર્ અભિતઃ સત્વરં તાડનીયઃ ગાઢામ્રેડં મલય-મરુતઃ શૃઙ્ખલાદામ દત્ત
કારાગારે ક્ષિપત તરસા પઞ્ચમં રાગરાજં ચન્દ્રં ચૂર્ણી-કુરુત ચ શિલા-પટ્ટકે પિષ્ટ-પેષમ્ ॥

હ્રિયા સંસક્તાઙ્ગં તદ્-અનુ મદનાજ્ઞા-પ્રશિથિલં સનાથં માઞ્જિષ્ઠ-પ્રસર-કૃશ-રેખૈર્ નખ-પદૈઃ
ઘનોરુ-પ્રાગ્-ભારં નિધિ-મુખમ્ ઇવામુદ્રિતમ્ અહો કદા નુ દ્રક્ષ્યામો વિગલિત-દુકૂલં મૃગ-દૃશઃ ॥

એતે ચૂત-મહીરુહો ઽપ્ય્ અવિરલૈર્ ધૂમાયિતાઃ ષટ્પદૈર્ એતે પ્રજ્વલિતાઃ સ્ફુટત્-કિસલયોદ્ભેદૈર્ અશોક-દ્રુમાઃ
એતે કિંશુક-શાખિનો ઽપિ મલિનૈર્ અઙ્ગારિતાઃ કુડ્મલૈઃ કષ્ટં વિશ્રમયામિ કુત્ર નયને સર્વત્ર વામો વિધિઃ ॥

સવ્યાધેઃ કૃશતા ક્ષતસ્ય રુધિરં દષ્ટસ્ય લાલા-સ્રવઃ સર્વં નૈતદ્ ઇહાસ્તિ તત્ કથમ્ અસૌ પાન્થસ્ તપસ્વી મૃતઃ
આ જ્ઞાતં મધુલમ્પટૈર્ મધુકરૈર્ આબદ્ધ-કોલાહલે નૂનં સાહસિકેન ચૂત-મુકુલે દૃષ્ટિઃ સમારોપિતા ॥

મનસિશય કૃશાઙ્ગ્યાઃ સ્વાન્તમ્ અન્તર્-નિશાતૈર્ ઇષુભિર્ અશનિ-કલ્પૈર્ મા વધીસ્ ત્વં મમેવ
અપિ નનુ શશલક્ષ્મન્ મા મુચસ્ ત્વં ચ તસ્યાં અકરુણ-કિરણોલ્કાઃ કન્દલી-કોમલાયામ્ ॥

ચક્ષુશ્-ચુમબ-વિઘ્નિતાધર-સુધા-પાનં મુખં શુષ્યતિ દ્વેષ્ટિ સ્વં ચ કચ-ગ્રહ-વ્યવહિત-શ્રોણી-વિહારઃ કરઃ
નિદ્રે કિં વિરતાસિ તાવદ્ અઘૃણે યાવન્ ન તસ્યાશ્ ચિરાત્ ક્રીડન્તિ ક્રમશઃ કૃશીકૃત-રુષઃ પ્રત્યઙ્ગમ્ અઙ્ગાનિ મે ॥

જાને સા ગગન-પ્રસૂન-કલિ-કેવાત્યન્તમ્ એવાસતી તત્-સંભોગ-રસાશ્ ચ તત્-પરિમલોલ્લાસા ઇવાસત્તમાઃ
સ્વપ્નેન દ્વિષતેન્દ્ર-જાલમ્ ઇવ મે સંદર્શિતા કેવલં ચેતસ્ તત્-પરિરમ્ભણાય તદ્ અપિ સ્ફીત-સ્પૃહં તામ્યતિ ॥

દ્યૂતે પણઃ પ્રણય-કેલિષુ કણ્ઠ-પાશઃ ક્રીડા-પરિશ્રમ-હરં વ્યજનં રતાન્તે
શય્યા-નિશીથ-કલહેષુ મૃગેક્ષણાયાઃ પ્રાપ્તં મયા વિધિ-વશાદ્ ઇદમ્ ઉત્તરીયમ્ ॥

દેશૈર્ અન્તરિતા શતૈશ્ ચ સરિતામ્ ઉર્વી-ભૃતાં કાનનૈર્ યત્નેનાપિ ન યાતિ લોચન-પથં કાન્તેતિ જાનન્ન્ અપિ
ઉદ્ગ્રીવશ્ ચરણાર્ધ-રુદ્ધ-વસુધઃ કૃત્વાશ્રુ-પૂર્ણાં દૃશં તામ્ આશાં પથિકસ્ તથાપિ કિમ્ અપિ ધ્યાયંશ્ ચિરં વીક્ષતે ॥

પ્રૌઢાનઙ્ગ-રસાવિલાકુલ-મનાઙ્ ન્યઞ્ચત્-તિરો-ઘૂર્ણિત સ્નિગ્ધાહ્લાદિ મદાન્ધમ્ અધ્વનિ તયા યચ્ ચક્ષુર્ આન્દોલિતમ્
તેનાસ્માકમ્ ઇયં ગતિર્ મતિર્ ઇયં સંવૃત્તિર્ એવંવિધા તાપો ઽયં તનુર્ ઈદૃશી સ્થિતિર્ ઇયં તસ્યા અપીતિ શ્રુતિઃ ॥

સ એવાયં દેશઃ સર ઇવ વિલૂનામ્બુજ-વનં તનોત્ય્ અન્તસ્ તાપં નભ ઇવ વિલીનામૃત-રુચિ
વિયોગે તન્વઙ્ગ્યાઃ કલયતિ સ એવાયમ્ અધુના હિમર્તુર્ નૈદાઘીમ્ અહહ વિષમાં તાપન-રુજમ્ ॥

સૃષ્ટા વયં યદિ તતઃ કિમ્ ઇયં મૃગાક્ષી સેયં વયં યદિ તતઃ કિમ્ અયં વસન્તઃ
સો ઽપ્ય્ અસ્તુ નામ જગતઃ પ્રતિપક્ષ-ભૂતશ્ ચૂત-દ્રુમઃ કિમ્ ઇતિ નિર્મિત એષ ધાત્રા ॥

તે બાણાઃ કિલ ચૂત-કુડ્મલ-મયાઃ પૌષ્પં ધનુસ્ તત્ કિલ ક્રુદ્ધ-ત્ર્યમ્બક-લોચનાગ્નિ-શિખયા કામો ઽપિ દગ્ધઃ કિલ
કિં બ્રૂમો વયમ્ અપ્ય્ અનેન હતકેનાપુઙ્ખ-મગ્નૈઃ શરૈર્ વિદ્ધા એવ ન ચેદૃશઃ પરિકરસ્યૈવં-વિધા વેદના ॥

રક્તસ્ ત્વં નવ-પલ્લવૈર્ અહમ્ અપિ શ્લાઘ્યૈઃ પ્રિયાયા ગુણૈસ્ ત્વામ્ આયાન્તિ શિલીમુખાઃ સ્મર-ધનુર્-મુક્તાસ્ તથા મામ્ અપિ
કાન્તાપાદ-તલાહતિસ્ તવ મુદે તદ્વન્ મમાપ્ય્ આવયોઃ સર્વં તુલ્યમ્ અશોક કેવલમ્ અહં ધાત્રા સ-શોકઃ કૃતઃ ॥

આપુઙ્ખાગ્રમ્ અમી શરા મનસિ મે મગ્નાઃ સમં પઞ્ચ તે નિર્દગ્ધં વિરહાગ્નિના વપુર્ ઇદં તૈર્ એવ સાર્ધં મમ
કષ્ટં કામ નિરાયુધો ઽસિ ભવતા જેતું ન શક્યો જનો દુઃખી સ્યામ્ અહમ્ એક એવ સકલો લોકઃ સુખં જીવતુ ॥

વિલીયેન્દુઃ સાક્ષાદ્ અમૃત-રસવાપી યદિ ભવેત્ કલઙ્ગસ્ તત્રત્યો યદિ ચ વિકચેન્દીવર-વનમ્
તતઃ સ્નાન-ક્રીડા-જનિત-જડ-ભાવૈર્ અવયવૈઃ કદાચિન્ મુઞ્ચેયં મદન-શિખિ-પીડા-પરિભવમ્ ॥

યદિ ક્ષામા મૂર્તિઃ પ્રતિદિવસમ્ અશ્રૂણિ દૃશિ ચેત્ શ્રુતૌ દૂતી-વક્ત્રં યદિ મૃગદૃશો ભૂષણ-ધિયા
ઇદં ચાસ્મત્-કર્ણે યદિ ભવતિ કેનાપિ કથિતં તદ્ ઇચ્છામઃ સઙ્ગાદ્ વિરહ-ભરમ્ એકત્ર વસતૌ ॥

તવ કુસુમ-શરત્વં શીત-રશ્મિત્વમ્ ઇન્દોર્ દ્વયમ્ ઇદમ્ અયથાર્થં દૃશ્યતે મદ્-વિધેષુ
વિસૃજતિ હિમ-ગર્ભૈર્ અગ્નિમ્ ઇન્દુર્ મયૂખૈસ્ ત્વમ્ અપિ કુસુમ-બાણાન્ વજ્ર-સારી-કરોષિ ॥

સંભૂયૈવ સુખાનિ ચેતસિ પરં ભૂમાનમ્ આતન્વતે યત્રાલોક-પથાવતારિણિ રતિં પ્રસ્તૌતિ નેત્રોત્સવઃ
યદ્ બાલેન્દુ-કલોદયાદ્ અવચિતૈઃ સારૈર્ ઇવોત્પાદિતં તત્ પશ્યેયમ્ અનઙ્ગ-મઙ્ગલ-ગૃહં ભૂયો ઽપિ તસ્યા મુખમ્ ॥

શરાન્ મુઞ્ચત્ય્ ઉચ્ચૈર્ મનસિજ-ધનુર્ મક્ષિ-કરવા રુજન્તીમે ભાસઃ કિરતિ દહનાભા હિમરુચિઃ
જિતાસ્ તુ ભ્રૂ-ભઙ્ગાર્ચન-વદન-લાવણ્ય-રુચિભિઃ સરોષા નો જાને મૃગદૃશિ વિધાસ્યન્તિ કિમ્ અમી ॥

અપિ સ દિવસઃ કિં સ્યાદ્ યત્ર પ્રિયા-મુખ-પઙ્કજે મધુ મધુકરીવાસ્મદ્-દૃષ્ટિર્ વિકાસિનિ પાસ્યતિ
તદ્ અનુ ચ મૃદુ-સ્નિગ્ધાલાપ-ક્રમાહિત-નર્મણઃ સુરત-સચિવૈર્ અઙ્ગૈઃ સઙ્ગો મમાપિ ભવિષ્યતિ ॥

સા લમ્બાલકમ્ આનનં નમયતિ પ્રદ્વેષ્ટ્ય્ અયં માં શશી નૈવોન્મુઞ્ચતિ વાચમ્ અઞ્ચિત-કલા વિઘ્નન્તિ માં કોકિલાઃ
ભ્રૂ-ભઙ્ગં કુરુતે ન સા ધૃત-ધનુર્ મથ્નાતિ માં મન્મથઃ કો વા તામ્ અબલાં વિલોક્ય સહસા નાત્રોપકૃચ્છ્રો ભવેત્ ॥

બાણાન્ સંહર મુઞ્ચ કાર્મુક-લતાં લક્ષ્યં તવ ત્ર્યમ્બકઃ કે નામાત્ર વયં શિરીષ-કલિકા-કલ્પં યદીયં મનઃ
તત્-કારુણ્ય-પરિગ્રહાત્ કુરુ દયામ્ અસ્મિન્ વિધેયે જને સ્વામિન્ મન્મથ તાદૃશં પુનર્ અપિ સ્વપ્નાદ્ભુતં દર્શય ॥

વિવેકાદ્ અસ્માભિઃ પરમ-પુરુષાભ્યાસ-રસિકૈઃ કથંચિન્ નીયન્તે રતિ-રમણ-બાણૈર્ અપિ હતૈઃ
પ્રિયાયા બાલત્વાદ્ અભિનવ-વિયોગાત્ તવ તનોર્ ન જાનીમસ્ તસ્યા બત કથમ્ અમી યાન્તિ દિવસાઃ ॥

સ્ખલલ્-લીલાલાપં વિનિપતિત-કર્ણોત્પલ-દલં શ્રમ-સ્વેદ-ક્લિન્નં સુરત-વિરતિ-ક્ષામ-નયનમ્
કચાકર્ષ-ક્રીડા-સરલ-સુરલ-શ્રેણી-સુભગં કદા તદ્ દ્રષ્ટવ્યં વદનમ્ અવદાતં મૃગદૃશઃ ॥

અહમ્ ઇવ શૂન્યમ્ અરણ્યં વયમ્ ઇવ તનુતાં ગતાનિ તોયાનિ ।
અસ્માકમ્ ઇવોચ્છ્વાસા દિવસા દીર્ઘાશ્ ચ તપ્તાશ્ ચ ॥

લીનેવ પ્રતિબિમ્બિતેવ લિખિતેવોત્કીર્ણ-રૂપેવ ચ પ્રત્યુપ્તેવ ચ વજ્ર-લેપ-ઘટિતેવાન્તર્-નિખાતેવ ચ
સા નશ્ ચેતસિ કીલિતેવ વિશિખૈશ્ ચેતો-ભુવઃ પઞ્ચભિશ્ ચિન્તા-સંતતિ-તન્તુ-જાલ-નિવિડસ્યૂતેવ લગ્ના પ્રિયા ॥

નેત્રેન્દીવરિણી મુખામ્બુ-રુહિણી ભ્રૂ-વલ્લિ-કલ્લોલિની બાહુ-દ્વન્દ્વ-મૃણાલિની યદિ વધૂર્ વાપી પુનઃ સા ભવેત્
તલ્-લાવણ્ય-જલાવગાહન-જડૈર્ અઙ્ગૈર્ અનઙ્ગાનલ જ્વાલા-જાલ-મુચસ્ ત્યજેયમ્ અસમાઃ પ્રાણ-ચ્છિદો વેદનાઃ ॥

પ્રહર્તા ક્વાનઙ્ગઃ સ ચ કુસુમ-ચાપો ઽલ્પ-વિશિખશ્ ચલં સૂક્ષ્મં લક્ષ્યં વ્યવહિતમ્ અમૂર્તં ક્વ ચ મનઃ
ઇતીમામ્ ઉદ્ભૂતાં સ્ફુટમ્ અનુપપત્તિં મનસિ મે રુદામ્ આવિર્ભાવાદ્ અનુભવ-વિરોધઃ શમયતિ ॥

અન્તર્-નિબદ્ધ-ગુરુ-મન્યુ-પરમ્પરાભિર્ ઇચ્છોચિતં કિમ્ અપિ વક્તુમ્ અશક્નુવત્યાઃ
અવ્યક્ત-હૂઙ્કૃતિ-ચલત્-કુચ-મણ્ડલાયાસ્ તસ્યાઃ સ્મરામિ મુહુર્ અર્ધ-વિલોકિતાનિ ॥

ભ્રશ્યદ્-વિવક્ષિતમ્ અસંફલદ્-અક્ષરાર્થમ્ ઉત્કમ્પમાન-દશન-ચ્છદમ્ ઉચ્છ્વસન્ત્યા
અદ્ય સ્મરામિ પરિમૃજ્ય પટાઞ્ચલેન નેત્રે તયા કિમ્ અપિ યત્ પુનરુક્તમ્ ઉક્તમ્ ॥

દગ્ધ-પ્રરૂઢ-મદન-દ્રુમ-મઞ્જરીતિ લાવણ્ય-પઙ્ક-પટલોદ્ગત-પદ્મિનીતિ
શીતાંશુ-બિમ્બ-ગલિતામૃત-નિર્મિતેતિ બાલામ્ અબાલ-હરિણાઙ્ક-મુખીં સ્મરામિ ॥

મધૂદ્ગાર-સ્મેર-ભ્રમર-ભર-હૂઙ્કાર-મુખરં શરં સાક્ષાન્ મીન-ધ્વજ-વિજય-ચાપ-ચ્યુતમ્ ઇવ
નિલીયાન્યોન્યસ્મિન્ ઉપરિ સહકારાઙ્કુર-મયી સમીક્ષન્તે પક્ષ્માન્તર-તરલ-તારા વિરહિણઃ ॥

સા ન ચેન્ મૃગ-શાવાક્ષી કિમ્ અન્યાસાં કથાવ્યયઃ
કલા ન યદિ શીતાંશોર્ અમ્બરે કતિ તારકાઃ ॥

ઉપરિ ઘનં ઘન-પટલં દૂરે કાન્તા તદ્ એતદ્ આપતિતમ્ ।
હિમવતિ દિવ્યૌષધયઃ ક્રોધાવિષ્ટઃ ફણી શિરસિ ॥

સ્થગિતં નવામ્બુવાહૈર્ ઉત્તાનાસ્યો વિલોકયન્ વ્યોમ ।
સંક્રમયતીવ પથિકસ્ તજ્-જલ-નિવહં સ્વ-લોચનયોઃ ॥

તે જઙ્ઘે જઘનં ચ તત્ તદ્ ઉદરં તૌ ચ સ્તનૌ તત્ સ્મિતં સૂક્તિઃ સા ચ તદ્ ઈક્ષણોત્પલ-યુગં ધમ્મિલ્લ-ભારઃ સ ચ
લાવણ્યામૃત-બિન્દુ-વર્ષિ વદનં તચ્ ચૈવમ્ એણીદૃશસ્ તસ્યાસ્ તદ્ વયમ્ એકમ્ એવમ્ અસકૃદ્ ધ્યાયન્ત એવાસ્મહે ॥

યદિ શશધરસ્ ત્વદ્-વક્ત્રેણ પ્રસહ્ય તિરસ્કૃતસ્ તદ્ અયમ્ અદયો મહ્યં મુગ્ધે કિમ્ એવમ્ અસૂયતિ
યદ્ અમૃત-રસાસારસ્રુદ્ભિર્ ધિનોત્ય્ અખિલં જગજ્ જ્વલયતિ તુ મામ્ એભિર્ વહ્નિ-ચ્છટા-કટુભિઃ કરૈઃ ॥

લીલા-તાણ્ડવિત-ભ્રુવઃ સ્મિત-સુધા-પ્રસ્યન્દ-ભાજો દલન્ નીલાબ્જ-દ્યુતિ-નિર્ભરા દર-વલત્-પક્ષ્માવલી-ચારવઃ
પ્રાપ્તાસ્ તસ્ય વિયોગિનઃ સ્મૃતિ-પથં ખેદં સમાતન્વતે પ્રેમાર્દ્રાઃ સુદૃશો વિકુઞ્ચન-તતિ-પ્રેઙ્ખત્-કટાક્ષા દૃશઃ ॥

વિસ્ફારાગ્રાસ્ તરલ-તરલૈર્ અંશુભિર્ વિસ્ફુરન્તસ્ તાસાં તાસાં નયનમ્ અસકૃન્ નૈપુણાદ્ વઞ્ચયિત્વા
મુક્તાસ્ તન્વ્યા મસૃણ-પરુષાસ્ તે કટાક્ષ-ક્ષુરપ્રાશ્ છિન્નં છિન્નં હૃદયમ્ અદયૈશ્ છિદ્યતે ઽદ્યાપિ યૈર્ મે ॥

શ્યામાં શ્યામલિમાનમ્ આનયત ભોઃ સાન્દ્રૈર્ મસી-કૂર્ચકૈસ્ તન્ત્રં મન્ત્રમ્ અથ પ્રયુજ્ય હરત શ્વેતોત્પલાનાં સ્મિતમ્
ચન્દ્રં ચૂર્ણયત ક્ષણાચ્ ચ કણશઃ કૃત્વા શિલા-પટ્ટકે યેન દ્રષ્ટુમ્ અહં ક્ષમે દશ દિશસ્ તદ્ વક્ત્ર-મુદ્રાઙ્કિતાઃ ॥

તસ્મિન્ પઞ્ચશરે સ્મરે ભગવતા ભર્ગેણ ભસ્મીકૃતે જાનામ્ય્ અક્ષય-સાયકં કમલ-ભૂઃ કામાન્તરં નિર્મમે
યસ્યામીભિર્ ઇતસ્ તતશ્ ચ વિશિખૈર્ આપુઙ્ખ-મગ્નાત્મભિર્ જાતં મે વિદલત્-કદમ્બ-મુકુલ-સ્પષ્ટોપમાનં મનઃ ॥

સૂતિર્ દુગ્ધ-સમુદ્રતો ભગવતઃ શ્રી-કૌસ્તુભૌ સોદરૌ સૌહાર્દં કુમુદાકરેષુ કિરણાઃ પીયૂષ-ધારા-કિરઃ
સ્પર્ધા તે વદનામ્બુજૈર્ મૃગ-દૃશાં તત્-સ્થાણુ-ચૂડામણે હંહો ચન્દ્ર કથં નુ મુઞ્ચસિ મયિ જ્વાલા-મુચો વેદનાઃ ॥

અયિ પિબત ચકોરાઃ કૃત્સ્નમ્ ઉન્નામિ-કણ્ઠ-ક્રમ-સરલિત-ચઞ્ચચ્-ચઞ્ચવશ્ ચન્દ્રિકામ્ભઃ ।
વિરહ-વિધુરિતાનાં જીવિત-ત્રાણ-હેતોર્ ભવતિ હરિણ-લક્ષ્મા યેન તેજો-દરિદ્રઃ ॥

શીતાંશુર્ વિષ-સોદરઃ ફણ-ભૃતાં લીલાસ્પદં ચન્દનં હારાઃ ક્ષાર-પયોમુચઃ પ્રિય-સુહૃત્-પઙ્કેરુહં ભાસ્વતઃ
ઇત્ય્ એષાં કિમ્ ઇવાસ્તુ હન્ત મદન-જ્યોતિર્-વિઘાતાય યદ્ બાહ્યાકાર-પરિભ્રમેણ તુ વયં તત્ત્વ-ત્યજો વઞ્ચિતાઃ ॥

વ્યજન-મરુતઃ શ્વાસ-શ્રેણીમ્ ઇમામ્ ઉપચિન્વતે મલયજ-રસો ધારા-બાષ્પં પ્રપઞ્ચયિતું પ્રભુઃ
કુસુમ-શયનં કામાસ્ત્રાણાં કરોતિ સહાયતાં દ્વિ-ગુણ-હરિમા મારોન્માથઃ કથં નુ વિરંસ્યતિ ॥

હારો જલાર્દ્ર-શયનં નલિની-દલાનિ પ્રાલેય-શીકર-મુચસ્ તુહિનાદ્રિ-વાતાઃ
યસ્યેન્ધનાનિ સરસાન્ય્ અપિ ચન્દનાનિ નિર્વાણમ્ એષ્યતિ કથં સ મનોભવાગ્નિઃ ॥

મન્દાદરઃ કુસુમ-પત્રિષુ પેલવેષુ નૂનં બિભર્તિ મદનઃ પવનાસ્ત્રમ્ અદ્ય
હાર-પ્રકાણ્ડ-સરલાઃ કથમ્ અન્યથામી શ્વાસાઃ પર્વર્તિત-દુકૂલ-દશાઃ સરન્તિ ॥

અકૃત-પ્રેમૈવ વરં ન પુનઃ સંજાત-વિઘટિત-પ્રેમા ।
ઉદ્ધૃત-નયનસ્ તામ્યતિ યથા હિ ન તથેહ જાતાન્ધઃ ॥

સ્વપ્ન પ્રસીદ ભગવન્ પુનર્ એક-વારં સંદર્શય પ્રિયતમાં ક્ષણ-માત્રમ્ એવ
દૃષ્ટ્વા સતી નિવિડ-બાહુ-નબન્ધ-લગ્નં તત્રૈવ માં નયતિ સા યદિ વા ન યાતિ ॥