સુભાષિતરત્નકોશ · અધ્યાય 22

તાપસ્ તત્-ક્ષણ-માહિતાસુ વિસિનીષ્વ્ અઙ્ગાર-કારાયતે બાષ્પઃ પાણ્ડુ-કપોલયોર્ ઉપરિ વૈ કુલ્યામ્બુ-પૂરાયતે
કિં ચાસ્યા મલય-દ્રુમ-દ્રવ-ભરૈર્ લિમ્પામિ યાવત્ કરં તાવચ્ છ્વાસ-સમીરણ-વ્યતિકરૈર્ ઉદ્ધૂલિત્ર્ આસીત્ કરઃ ॥

દેવેન પ્રથમં જિતો ઽસિ શશભૃલ્-લેખ-ભૃતાનન્તરં બુદ્ધેનોદ્ધત-બુદ્ધિના સ્મર તતઃ કાન્તેન પાન્થેન મે
ત્વ્યક્ત્વા તાન્ બત હંસિ મામ્ અપિ કૃશાં બાલામ્ અનાથાં સ્ત્રિયં ધિક્ ત્વા ધિક્ તવ પૌરુષં ધિગ્ ઉદયં ધિક્ કાર્મુકં ધિક્ શરાન્ ॥

કર્ણે યન્ ન કૃતં સખીજન-વચો યન્ નાદૃતા બન્ધુ-વાક્ યત્-પાદે નિપતન્ન્ અપિ પ્રિયતમઃ કર્ણોત્પલેનાહૃતઃ
તેનેન્દુર્ દહનાયતે મલયજાલેપઃ સ્ફુલિઙ્ગાયતે રાત્રિઃ કલ્પ-શતાયતે વિસલતાહારો ઽપિ ભારાયતે ॥

આહારે વિરતિઃ સમસ્ત-વિષય-ગ્રામે નિવૃત્તિઃ પરા નાસાગ્રે નયનં યદ્ એતદ્ અપરં યચ્ ચૈકતાનં મનઃ
મૌનં ચેદમ્ ઇદં ચ શૂન્યમ્ અખિલં યદ્ વિશ્વમ્ આભાતિ તે તદ્ બ્રૂયાઃ સખિ યોગિની કિમ્ અસિ ભોઃ કિં વા વિયોગિન્ય્ અપિ ॥

વત્સે નૈતે પયોદાઃ સુરપતિ-કરિણો નો બકાઃ કર્ણ-શઙ્કાઃ સૌદામિન્યો ઽપિ નૈતાઃ કનક-મયમ્ ઇદં ભૂષણં કુમ્ભ-પીઠે
નૈતત્ તોયં નભસ્તઃ પતતિ મદ-જલં શ્વાસ-વાતાવધૂતં તત્ કિં મુગ્ધે વૃથા ત્વં મલિનયસિ મુખં પ્રાવૃડ્ ઇત્ય્ અશ્રુ-પાતૈઃ ॥

નાકાનોકહ-સંભવૈઃ સખિ સુધાચ્યોતલ્લવૈઃ પલ્લવૈઃ પલ્યઙ્કં ક્ષણ-માત્રમ્ આસ્તૃણુ વિધું ગણ્ડોપધાનીકુરુ
નો ચેત્ સ્નેહ-રસાવસેક-વિકસજ્-જ્વાલાવલી-દારુણો દારૂણીવ ન મે વિરંસ્યતિ દહન્ન્ અઙ્ગાન્ય્ અનઙ્ગાનલઃ ॥

અસૌ ગતઃ સૌગત એવ યસ્માત્ કુર્યાન્ નિરાલમ્બનતાં મમૈવ
સખિ પ્રિયસ્ તે ક્ષણિકઃ કિમ્ અન્યન્ નિરાત્મકઃ શૂન્યતમઃ સ વન્દ્યઃ ॥

પૂર્ણં કપોલ-તલમ્ અશ્રુ-જલૈર્ યદ્ અસ્યા યદ્ ધૂસરં વદન-પઙ્કજમ્ આયતાક્ષ્યાઃ
અર્ધાવદગ્ધ-ગલદ્-અઙ્ગ-રસાવસિક્તમ્ અર્દ્રેન્ધનં તદ્ ઇવ ભસ્મ-કણાનુયાતમ્ ॥

અયં ધારાવાહસ્તડિદ્ ઇયમ્ ઇયં દગ્ધ-કરકા સ ચાયં નિર્ઘોષઃ સ ચ રવ-વશો ભેક-નિચયઃ
ઇતીવ પ્રત્યઙ્ગ-પ્રથિત-મદનાગ્નિં કૃશ-તનુર્ ઘન-શ્વાસોત્ક્ષેપૈર્ જ્વલયતિ મુહુર્ મૃત્યુ-વશિની ॥

પરિમ્લાનં પીન-સ્તન-જઘન-સઙ્ગાદ્ ઉભયતસ્ તનોર્ મધ્યસ્યાન્તઃ પરિમલનમ્ અપ્રાપ્ય હરિતમ્
ઇદં વ્યસ્ત-ન્યાસં શ્લથ-ભુજ-લતાક્ષેપ-વલનૈઃ કૃશાઙ્ગ્યાઃ સંતાપં વદતિ વિસિની-પત્ર-શયનમ્ ॥

મનો-રાગસ્ તીવ્રં વ્યથયતિ વિસર્પન્ન્ અવિરતં પ્રમાથી નિર્ધૂમં જ્વલતિ વિધુતઃ પાવક ઇવ
હિનસ્તિ પ્રત્યઙ્ગં જ્વર ઇવ ગરીયાન્ ઇત ઇતો ન માં ત્રાતું તાતઃ પ્રભવતિ ન ચામ્બા ન ભવતી ॥

એતસ્યાઃ વિરહ-જ્વરઃ કરતલ-સ્પર્શૈઃ પરીક્ષ્ય ન યઃ સ્નિગ્ધેનાપિ જનેન દાહ-ભયતઃ પ્રસ્થં પચઃ પાથસામ્
નિઃશક્તીકૃત-ચન્દનૌષધિ-વિધાવ્ તસ્મિંશ્ ચમત્-કારિણો લાજ-સ્ફોટમ્ અમી સ્ફુટન્તિ મણયો વિશ્વે ઽપિ હાર-સ્રજામ્ ॥

યત્ તાદી-દલ-પાક-પાણ્ડુ વદનં યન્ નેત્રયોર્ દુર્દિનં ગણ્ડઃ પાણિનિષેવણાચ્ ચ યદ્ અયં સંક્રાન્ત-પઞ્ચાઙ્ગુલિઃ
ગૌરી ક્રુધ્યતુ વર્તતે યદિ ન તે તત્ કો ઽપિ ચિત્તે યુવા ધિગ્ ધિક્ ત્વાં સહ-પાંશુ-ખેલન-સખી-લોકે ઽપિ યન્ નિહ્નવઃ ॥

કેયૂરીકૃત-કઙ્કણાવલિર્ અસૌ કર્ણાન્તિકોત્તંસિત વ્યાલોલાલક-પદ્ધતિઃ પથિ પુરો બદ્ધાઞ્જલિઃ પૃચ્છતિ
યાવત્ કિંચિદ્ ઉદન્તમ્ આત્મકમ્ ઇતુસ્ તાવત્ સ એવેત્ય્ અથ વ્રીડા-વક્રિત-કણ્ઠ-નાલમ્ અબલા કૈઃ કૈર્ ન ભિન્ના રસૈઃ ॥

પ્રિય-વિરહ-મહોષ્મામર્મરામ્ અઙ્ગ-લેખામ્ અપિ હતક-હિમાંશો મા સ્પૃશ ક્રીડયાપિ
ઇહ હિ તવ લુઠન્તઃ પ્લોષ-પીડાં ભજન્તે દર-જઠર-મૃણાલી-કાણ્ડ-મુગ્ધા મયૂખાઃ ॥

યદ્ દૌર્બલ્યં વપુષિ મહતી સર્વતશ્ ચાસ્પૃહા યન્ નાસાલક્ષ્યં યદ્ અપિ નયનં મૌનમ્ એકાન્તતો યત્
એકાધીનં કથયતિ મનસ્ તાવદ્ એષા દશા તે કોસાવ્ એકઃ કથય સુમુખિ બ્રહ્મ વા વલ્લભો વા ॥

નિકામં ક્ષામાઙ્ગી સરસ-કદલી-ગર્ભ-સુભગા કલાશેષા મૂર્તિઃ શશિન ઇવ નેત્રોત્સવ-કરી
અવસ્થામ્ આપન્ના મદન-દહનોદ્દાહ-વિધુરામ્ ઇયં નઃ કલ્યાણી રમયતિ મતિં કલ્પયતિ ચ ॥

નિદ્રે ભદ્રમ્ અવસ્થિતાસિ કુશલં સંવેદને કિં તવ ક્ષેમં તે સખિ નિર્વૃતે ન તુ સમં કાન્તેન યૂયં ગતાઃ
કિં ચાન્યત્ પ્રિય-સંગમે ઽદ્ય ચલિતો ગચ્છન્ વિપદ્-વત્સલો મૂર્ચ્છા-વિસ્મૃતિ-વેદના-પરિજનો દૃષ્ટો ઽસ્મદીયો ન વા ॥

મધ્યે સદ્મ સમુદ્ગતા તદ્ અનુ ચ દ્વારાન્તરાલં ગતા નિર્યાતાથ કથંચિદ્ અઙ્ગણમ્ અપિ પ્રેયાંસ્ તુ નાલોકિતઃ
હંહો વાયસ રાજહંસ શુક હે હે સારિકે કથ્યતાં કા વાર્તેતિ મૃગીદૃશો વિજયતે બાષ્પાન્તરાયં વચઃ ॥

દર-દલિત-હરિદ્રા-ગ્રન્થિ-ગૌરે શરીરે સ્ફુરતિ વિરહ-જન્મા કો ઽપ્ય્ અયં પાણ્ડુ-ભાવઃ
બલવતિ સતિ યસ્મિન્ સાર્ધમ્ આવર્ત્ય હેમ્ના રજતમ્ ઇવ મૃગાક્ષ્યાઃ કલ્પિતાન્ય્ અઙ્ગકાનિ ॥

પ્રિયે પ્રયાતે હૃદયં પ્રયાતં નિદ્રા ગતા ચેતનયા સહૈવ
નિર્લજ્જા હે જીવિત ન શ્રુતં કિં મહાજનો યેન ગતઃ સ પન્થાઃ ॥

બાષ્પં ચક્ષુષિ નાઞ્જનં કર-તલે વક્ત્રં ન લીલામ્બુજં ગણ્ડે પાણ્ડુરિમા ન પત્ર-મકરી શ્વાસા મુખે ન સ્મિતમ્
ઇત્થં યસ્ય વિયોગ-યોગ-વિધુરં મુગ્ધે તવેદં વપુર્ નો જાને કતમઃ સ પુષ્પ-ધનુષા નીતઃ પ્રસાદ-શ્રિયમ્ ॥

કસ્માદ્ ઇદં નયનમ્ અસ્તમિતાઞ્જન-શ્રિ વિશ્રાન્ત-પત્ર-રચનૌ ચ કુતઃ કપોલૌ
શૃઙ્ગાર-વારિ-રુહ-કાનન-રાજ-હંસિ કસ્માત્ કૃશાસિ વિરસાસિ મલીમસાસિ ॥

અરતિર્ ઇયમ્ ઉપૈતિ માં ન નિદ્રા ગણયતિ તસ્ય ગુણાન્ મનો ન દોષાન્
વિરમતિ રજની ન સઙ્ગમ્ આશા વ્રજતિ તનુસ્ તનુતાં ન ચાનુરાગઃ ॥

અસાવ્ અહં લોહ-મયી સ યસ્યાઃ ક્રૂરઃ સખિ પ્રસ્તર એષ કાન્તઃ
આકર્ષક-દ્રાવક-ચુમ્બકેષુ નૈકો ઽપ્ય્ અસૌ ભ્રામક ઇત્ય્ અવૈહિ ॥

નાવસ્થા વપુષો મમેયમ્ અવધેર્ ઉક્તસ્ય નાતિક્રમો નોપાલમ્ભ-પદાનિ વાપ્ય્ અકરુણે તત્રાભિધેયાનિ તે
પ્રષ્ટવ્યઃ શિવમાલિ કેવલમ્ અસૌ કચ્ચિદ્ ભવદ્-ગોચરે નાયાતં મલયાનિલૈર્ મુકુલિતં કચ્ચિન્ ન ચૂતૈર્ ઇતિ ॥

સ્વપ્ને ઽપિ પ્રિય-સંગમ-વ્યસનિની શેતે ન નિદ્રાગમશ્ ચિત્રેણાલિખિતું તમ્ ઇચ્છતિ યદિ સ્વેદઃ સપત્ની-જનઃ
મુગ્ધેયં કુરુતે ઽથ તદ્-ગુણ-કથાં મન્યુર્ ગિરામ્ અર્ગલઃ પ્રાયઃ પુણ્ય-દિનાનુભાવ-વલનાદ્ આશંસિતં સિધ્યતિ ॥

વ્યોમ-શ્રી-હૃદયૈક-મૌક્તિક-લતે માતર્ બલાકાવલિ બ્રૂયાસ્ તં જનમ્ આદરઃ ખલુ મહાન્ પ્રાણેષુ કાર્યસ્ ત્વયા
એતાં મ્લાનિમ્ ઉપાગતાં સ્રજમ્ ઇવ ત્યક્ત્વા તનું દુર્વહામ્ એષાહં સુખિની ભવામિ ન સહે તીવ્રાં વિયોગ-વ્યથામ્ ॥

આદૃષ્ટિ-પ્રસરાત્ પ્રિયસ્ય પદવીમ્ ઉદ્વીક્ષ્ય નિર્વિણ્ણયા વિશ્રાન્તેષુ પથિષ્વ્ અહઃ-પરિણતૌ ધ્વાન્તે સમુત્સર્પતિ
યાન્ત્યૈવ સ્વ-નિવેશનં પ્રતિપથં પાન્થ-સ્ત્રિયાસ્મિન્ ક્ષણે મા ભૂદ્ આગત ઇત્ય્ અમન્દ-વલિતોદ્ગ્રીવં મુહુર્ વીક્ષિતમ્ ॥

શ્વાસાસ્ તાણ્ડવિતાલકાઃ કરતલે સુપ્તા કપોલ-સ્થલી નેત્રે બાષ્પ-તરઙ્ગિની પરિણતઃ કણ્ઠે કલઃ પઞ્ચમઃ
અઙ્ગેષુ પ્રથમ-પ્રબુદ્ધ-ફલિની લાવણ્ય-સંપાદિની પાણ્ડિમ્ના વિરહોચિતેન ગમિતા કાન્તિઃ કથા-ગોચરમ્ ॥

સ્મિત-જ્યોત્સ્નાદાનાદ્ ઉપકુરુ ચકોર-પ્રણયિનીર્ વિધેહિ ભ્રૂ-લીલાં સ્મરતુ ધનુષઃ પઞ્ચ-વિશિખઃ
અપિ સ્તોકોન્નિદ્રૈર્ નયન-કુમુદૈર્ મોદય દિશોઅઃ વિશેષાસ્ તે મુગ્ધે દધતુ કૃતિનાં ચેતસિ પદમ્ ॥

કિમ્ ઇતિ કબરી યાદૃક્ તાદૃગ્ દૃશૌ કિમ્ અકજ્જલે મૃગમદ-મસી-પત્ર-ન્યાસઃ સ કિં ન કપોલયોઃ
અયમ્ અસમયં કિં ચ ક્લામ્યત્ય્ અસંસ્મરણેન તે શશિમુખિ સખી-હસ્ત-ન્યસ્તો વિલાસ-પરિચ્છદઃ ॥

વારં વારમ્ અલીક એવ હિ ભવાન્ કિં વ્યાહૃતૈર્ ગમ્યતામ્ ઇત્ય્ ઉદ્ગમ્ય સુમન્દ-બાહુ-લતિકામ્ ઉત્થાપયન્ત્યા રુષા
સંક્રાન્તૈર્ વલયૈર્ અલંકૃત-ગલો યુષ્મદ્-વિયોગોચિતાં તન્વઙ્ગ્યાઃ પ્રકટીકરીતિ તનુતામ્ અઙ્ગે ભ્રમન્ વાયસઃ ॥

પક્ષ્માગ્ર-ગ્રથિતાશ્રુ-બિન્દુ-વિસરૈર્ મુક્તા-ફલ-સ્પર્ધિભિઃ કુર્વન્ત્યા હર-હાસ-હારિ હૃદયે હારાવલી-ભૂષણમ્
બાલે બાલ-મૃણાલ-નાલ-વલયાલંકાર-કાન્તે કરે વિન્યસ્યાનનમ્ આયતાક્ષિ સુકૃતી કો ઽયં ત્વયા સ્મર્યતે ॥

દહતિ વિરહેષ્વ્ અઙ્ગાન્ ઈર્ષ્યાં કરોતિ સમાગમે હરતિ હૃદયં દૃષ્ટઃ સ્પૃષ્ટઃ કરોત્ય્ અવશાં તનુમ્
ક્ષણમ્ અપિ સુખં યસ્મિન્ પ્રાપ્તે ગતે ચ ન લભ્યતે કિમ્ અપરમ્ અતશ્ ચિત્રં યન્ મે તથાપિ સ વલ્લભઃ ॥

કો ઽસૌ ધન્યઃ કથય સુભગે કસ્ય ગઙ્ગા-સરય્વોસ્ તોયાસ્ફાલ-વ્યતિકર-ખણત્-કારિ કઙ્કાલમ્ આસ્તે
યં ધ્યાયન્ત્યાઃ સુમુખિ લિખિતં કજ્જલ-ક્લેદ-ભાઞ્જિ વ્યાલુમ્પન્તિ સ્તન-કલસયોઃ પત્રમ્ અશ્રૂણ્ય્ અજસ્રમ્ ॥

ત્વચ્-છેષેણ ચ્છુરિત-કરયા કુઙ્કુમેનાદધત્યા શોણ-ચ્છાયાં ભવન-બિસિની-હંસકે કૌતુકિન્યા
કોક-ભ્રાન્તિ-ક્ષણ-વિરહિણીયન્ મયાકારિ હંસી તસ્યૈતન્ મે ફલમ્ ઉપનતં નાથ યત્ તે વિયોગઃ ॥

શ્વાસોત્કમ્પ-તરઙ્ગિણિ સ્તન-તટે ધૌતાઞ્જન-શ્યામલાઃ કીર્યન્તે કણશઃ કૃશાઙ્ગિ કિમ્ અમી બાષ્પામ્ભસાં બિન્દવઃ
કિં ચાકુઞ્ચિત-કણ્ઠ-રોધ-કુટિલાઃ શ્રોત્રામૃત-સ્યન્દિનોઅઃ હૂઙ્કારાઃ કલ-પઞ્ચમ-પ્રણયિનસ્ ત્રુટ્યન્તિ નિર્યાન્તિ ચ ॥

ઇદાનીં તીવ્રાભિર્ દહન ઇવ ભાભિઃ પરિગતોઅઃ મમાશ્ચર્યં સૂર્યઃ કિમ્ ઉ સખિ રજન્યામ્ ઉદયતે
અયં મુગ્ધે ચન્દ્રઃ કિમ્ ઇતિ મયિ તાપં પ્રકટયત્ય્ અનાથાનાં બાલે કિમ્ ઇહ વિપરીતં ન ભવતિ ॥

મા મુઞ્ચાગ્નિ-મુચઃ કરાન્ હિમકર પ્રાણાઃ ક્ષણં સ્થીયતાં નિદ્રે મુદ્રય લોચને રજનિ હે દીર્ઘાતિદીર્ઘા ભવ
સ્વપ્નાસાદિત-સંગમે પ્રિયતમે સાનન્દમ્ આલિઙ્ગિતે સ્વચ્છન્દો ભવતાં ભવિષ્યતિ પુનઃ કષ્ટો વિચેષ્ટા-રસઃ ॥

દિશતુ સખિ સુખં તે પઞ્ચબાણઃ સ સાક્ષાદ્ અનયન-પથ-વર્તી યસ્ ત્વયાલેખિ નાથઃ
તરલિત-કર-શાખા-મઞ્જરીકઃ શરીરે ધનુષિ ચ મકરે ચ સ્વસ્થ-રેખા-નિવેશઃ ॥

કસ્માન્ મ્લાયસિ માલતીવ મૃદિતેત્ય્ આલીજને પૃચ્છતિ વ્યક્તં નોદિતમ્ આર્તયાપિ વિરહે શાલીનયા બાલયા
અક્ષ્ણોર્ બાષ્પ-ચયં નિગૃહ્ય કથમ્ અપ્ય્ આલોકિતઃ કેવલં કિંચિત્-કુડ્મલ-કોટિ-ભિન્ન-શિખરશ્ ચૂત-દ્રુમઃ પ્રાઙ્ગણે ॥

ઉચ્છૂનારુણમ્ અશ્રુ-નિર્ગમ-વશાચ્ ચક્ષુર્ મનાઙ્ મન્થરં સોષ્મ-શ્વાસ-કદર્થિતાધર-રુચિર્ વ્યસ્તાલકા ભ્રૂ-ભુવઃ
આપાણ્ડુઃ કર-પલ્લવે ચ નિભૃતં શેતે કપોલ-સ્થલી મુગ્ધે કસ્ય તપઃ-ફલં પરિણતં યસ્મૈ તવેયં દશા ॥

કેન પ્રાપ્તો ભુવન-વિજયઃ કઃ કૃતી કઃ કલાવાન્ કેનાવ્યાજં સ્મર-ચરણયોર્ ભક્તિર્ આપાદિતા ચ
યં ધ્યાયન્તી સુતનુ બહુલ-જ્વાલ-કન્દર્પ-વહ્નિ પ્રોદ્યદ્-ભસ્મ-પ્રચય-રચિતાપાણ્ડિમાનં દધાસિ ॥

દગ્ધવ્યેયં નવ-કમલિની-પલ્લવોત્સઙ્ગ-શય્યા તપ્તાઙ્ગર-પ્રકર-વિકરૈઃ કિં ધુતૈસ્ તાલ-વૃન્તૈઃ
તત્રૈવાસ્તાં દહતિ નયને ચન્દ્રવચ્ ચન્દનામ્ભઃ સખ્યસ્ તોયેન્ધન ઇવ શિખી વિપ્રતીપો ઽયમ્ આધિઃ ॥

સૌધાદ્ ઉદ્વિજતે ત્યજત્ય્ ઉપવનં દ્વેષ્ટિ પ્રભામ્ ઐન્દવીં દ્વારાત્ ત્રસ્યતિ ચિત્ર-કેલિ-સદસો વેશં વિષં મન્યતે
આસ્તે કેવલમ્ અબ્જિની-કિસલય-પ્રસ્તારિ-શય્યા-તલે સંકલ્પોપનત-ત્વદ્-આકૃતિર્ અસાયત્ તેન ચિત્તેન સા ॥

અન્તસ્ તારં તરલિત-તલાઃ સ્તોકમ્ ઉત્પીડ-ભાજઃ પક્ષાગ્રેષુ ગ્રથિત-પૃષતઃ કીર્ણ-ધારાઃ ક્રમેણ
ચિત્તાતઙ્કં નિજ-ગરિમતઃ સમ્યગ્ આસૂત્રયન્તો નિર્યાન્ત્ય્ અસ્યાઃ કુવલય-દૃશો બાષ્પ-વારાં પ્રવાહાઃ ॥

મુક્ત્વાનઙ્ગઃ કુસુમવિશિખાન્ પઞ્ચ કુણ્ઠીકૃતાગ્રાન્ મન્યે મુગ્ધાં પ્રહરતિ હઠાત્ પત્રિણા વારુણેન
વારાં પૂરઃ કથમ્ અપરથા સ્ફાર-નેત્ર-પ્રણાલી વક્ત્રોદ્વાન્તસ્ ત્રિવલિ-વિપિને સારણી-સામ્યમ્ એતિ ॥

ઉન્મીલ્યાક્ષિ સખીર્ ન પશ્યસિ ન ચાપ્ય્ ઉક્તા દદાસ્ય્ ઉત્તરં નો વેત્સીદૃશમ્ અત્ર નેદૃશમ્ ઇમાં શૂન્યામ્ અવસ્થાં ગતા
તલ્પાદૃશ્ય-કરઙ્ક-પઞ્જરમ્ ઇદં જીવેન લિપ્તં મનાઙ્ મુઞ્ચન્તી કિમ્ ઉ કર્તુમ્ ઇચ્છસિ કુરુ પ્રેમાન્ય-દેશ-ગતે ॥

કિં વાતેન વિલઙ્ઘિતા ન ન મહા-ભૂતાર્દિતા કિં ન ન ભ્રાન્તા કિં ન ન સંન્નિપાત-લહરી-પ્રચ્છાદિતા કિં ન ન
તત્ કિં રોદિતિ મુહ્યતિ શ્વસિતિ કિં સ્મેરં ચ ધત્તે મુખં દૃષ્ટઃ કિં કથમ્ અપ્ય્ અકારણ-રિપુઃ શ્રી-ભોજ્ય-દેવો ઽનયા ॥

કુચૌ ધત્તઃ કમ્પં નિપતતિ કપોલઃ કરતલે નિકામં નિઃશ્વાસઃ સકલમ્ અલકં તાણ્ડવયતિ
દૃશઃ સામર્થ્યાનિ સ્થગયતિ મુહુર્ બાષ્પ-સલિલં પ્રપઞ્ચો ઽયં કિંચિત્ તવ સખિ હૃદિ-સ્થં કથયતિ ॥

ત્યજસિ ન શયનીયં નેક્ષસે સ્વામ્ અવસ્થાં વિશદયસિ ન કેશાન્ આકુલ-ગ્રન્થિ-બન્ધાન્
કિમ્ અપિ સખિ કુરુ ત્વં દેહ-યાત્રાનુરૂપં શતમ્ ઇહ વિરહિણ્યો નેદૃશં ક્વાપિ દૃષ્ટમ્ ॥