ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

સુભાષિતરત્નકોશ · અધ્યાય 19

19.1*(559)

પ્રૌઢ-પ્રેમ-રસાન્ નિતમ્બ-ફલકાદ્ વિશ્રંસિતે ઽપ્ય્ અંશુકે કાઞ્ચી-દામ-મણિ-પ્રભાભિર્ અનુ ચારબ્ધે દુકૂલાન્તરે
કાન્તેનાશુ મુધા વિલોકિતમ્ અથો તન્વ્યા મુધા લજ્જિતં ભૂયો ઽનેન મુધાવકૃષ્ટમ્ અથ તત્ તન્વ્યા મુધા સંવૃતમ્ ॥

19.2*(560)

રૂઢે રતિ-વ્યતિકરે કરણીય-શેષમ્ આયાસ-ભાજિ દયિતે મુહુર્ આતુરાયાઃ
પ્રત્યક્ષરં મદન-મન્થરમ્ અર્થયન્ત્યાઃ કિં કિં ન હન્ત હૃદયઙ્ગમમ્ અઙ્ગનાયાઃ ॥

19.3*(561)

રતાન્ત-શ્રાન્તાયાઃ સ્તન-જઘન-સંદાનિત-દૃશિ સ્મરાવેશ-વ્યગ્રે દવયતિ દુકૂલં પ્રણયિનિ
ક્ષણં શ્રોણૌ પાણી ક્ષણમ્ અપિ કુચાગ્રે પ્રિય-દૃશોઃ ક્ષણં વિન્યસ્યન્ત્યાર્ જગદ્ અપિ ન મૂલ્યં મૃગદૃશઃ ॥

19.4*(562)

તૈસ્ તૈર્ વિજૃમ્ભિત-શતૈર્ મદનોપદેશૈર્ મુગ્ધા વિધાય લડિતાનિ ચ તાનિ તાનિ
અઙ્કે નિલીય કમિતુઃ શિથિલાઙ્ગ-મુદ્રા નિદ્રાતિ નાલ્પ-તપસઃ ફલ-સંપદ્ એષા ॥

19.5*(563)

યદ્ વ્રીડા-ભર-ભુગ્નમ્ આસ્ય-કમલં યચ્ ચક્ષુર્ અત્યુલ્લસત્-દ્ પક્ષ્મ-શ્રેણિ યદ્ અઙ્ગમ્ અઙ્ગજ-મનો-રાજ્ય-શ્રિયામ્ આશ્રયઃ
યદ્ વર્ધિષ્ણુ મનોભવ-પ્રનયિતા યન્ મન્દ-મન્યુ-ગ્રહસ્ઃ તેનૈવેહ મનો હરત્ય્ અધરિત-પ્રૌઢા નવોઢા ન કિમ્ ॥

19.6*(564)

સ સ્વર્ગાદ્ અપરો વિધિઃ સ ચ સુધાસેકઃ ક્ષણં નેત્રયોસ્ તત્-સામ્રાજ્યમ્ અગઞ્જિતં તદ્ અપરં પ્રેમ્ણઃ પ્રતિષ્ઠાસ્પદમ્
યદ્ બાલા બલવન્ મનોભવ-ભય-ભ્રશ્યત્-ત્રપં સત્રપા તત્-કાલોચિત-નર્મ-કર્મ દયિતાદમ્યાસ્યમ્ અભ્યસ્યતિ ॥

19.7*(565)

સમાલિઙ્ગત્ય્ અઙ્ગૈર્ અપસરતિ યત્ પ્રેયસિ વપુઃ પિધાતું યદ્ દૃશ્યં ઘટયતિ ઘનાલિઙ્ગનમ્ અપિ
તપોભિર્ ભૂયોભિઃ કિમ્ ઉ ન કમનીયં સુકૃતિનામ્ ઇદં રમ્યં વામ્યં મદન-વિવશાયા મૃગદૃશઃ ॥

19.8*(566)

ઇદમ્ અમૃતમ્ અમેયં સેયમ્ આનન્દ-સિન્ધુર્ મધુ-મધુરમ્ અપીદં કિંચિદ્ અન્તર્ ધુનોતિ
યદ્ અયમ્ ઉદય-લીલા-લાલસાનાં વધૂનાં રતિ-વિનિમય-ભાજાં કેલિભિર્ યાતિ કાલઃ ॥

19.9*(567)

કો ઽસૌ સુન્દરિ પુષ્પ-સાયક-સખઃ સૌભાગ્ય-વારાં-નિધઃ કો ઽસાવ્ ઇન્દુમુખિ પ્રસન્ન-હૃદયઃ કઃ કુમ્ભિ-કુમ્ભ-સ્તનિ
યસ્મિન્ વિસ્મયનીય-તપ્ત-તપસે સ્વૈરં સમુચ્છૃઙ્ખલા વિશ્રામ્યન્તિ તવ સ્મર-જ્વર-હરાઃ કન્દર્પ-કેલિ-શ્રિયઃ ॥

19.10*(568)

આત્તે વાસસિ રોદ્ધુમ્ અક્ષમતયા દોઃ-કન્દલીભ્યાં સ્તનૌ તસ્યોરઃ-સ્થલમ્ ઉત્તરીય-વિષયે સદ્યો મયા સઞ્જિતમ્
શ્રોણીં તસ્ય કરે ઽધિરોહતિ પુનર્ વ્રીડામ્બુધૌ મામ્ અથો મજ્જન્તીમ્ ઉદતારયન્ મનસિજો દેવઃ સ મૂર્ચ્છા-ગુરુઃ ॥

19.11*(569)

યદ્ એતદ્ ધન્યાનામ્ ઉરસિ યુવતી-સઙ્ગ-સમયે સમારૂઢં કિંચિત્ પુલકમ્ ઇદમ્ આહુઃ કિલ જનાઃ
મતિસ્ ત્વ્ એષાસ્માકં કુચ-યુગ-તટી-ચુમ્બક-શિલા નિવેશાદ્ આકૃષ્ટઃ સ્મર-શર-શલાકોત્કર ઇવ ॥

19.12*(570)

અંસાકૃષ્ટ-દુકૂલયા સરભસં ગૂઢૌ ભુજાભ્યાં સ્તનાવ્ આકૃષ્ટે જઘનાંશુકે કૃતમ્ અધઃ સંસક્તમ્ ઊરુ-દ્વયમ્
નાભી-મૂલ-નિબદ્ધ-ચક્ષુષિ તયા બ્રીડાનતાઙ્ગ્યા પ્રિયે દીપઃ ફૂત્કૃતિ-વાત-વેપિત-શિખઃ કર્ણોત્ફલેનાહતઃ ॥

19.13*(571)

જિહ્રેમિ જાગર્તિ ગૃહોપકણ્ઠે સખી-જનો વલ્લભ-કૌતુકેન
તદ્-અંશુકા-ક્ષેપમ્ અધીર-પાણે વિમુઞ્ચ કાઞ્ચી-મણયો રણન્તિ ॥

19.14*(572)

કાન્તે તલ્પમ્ ઉપાગતે વિગલિતા નીવી સ્વયં તત્-ક્ષણાત્ તદ્-વાસઃ શ્લથ-મેખલા-ગુણ-ધૃતં કિંચિન્ નિતમ્બે સ્થિતમ્
એતાવત્ સખિ વેદ્મિ કેવલમ્ અહં તસ્યાઙ્ગ-સઙ્ગે પુનઃ કો ઽસૌ કાસ્મિ રતં તુ કિં કથમ્ ઇતિ સ્વલ્પાપિ મે ન સ્મૃતિઃ ॥

19.15*(573)

અતિપ્રૌઢા રાત્રિર્ બહલ-શિખ-દીપઃ પ્રભવતિ પ્રિયઃ પ્રેમારબ્ધ-સ્મર-વિધિ-રસજ્ઞઃ પરમ્ અસૌ
સખિ સ્વૈરં સ્વૈરં સુરતમ્ અકરોદ્ વ્રીડિત-વપુઃ યતઃ પર્યઙ્ગો ઽયં રિપુર્ ઇવ કડત્-કાર-મુખરઃ ॥

19.16*(574)

ધન્યાસિ યત્ કથયસિ પ્રિય-સંગમેન નર્મ-સ્મિતં ચ વદનં ચ રસં ચ તસ્ય
નીવીં પ્રતિ પ્રણિહિતે તુ કરે પ્રિયેણ સખ્યઃ શપામિ યદિ કિંચિદ્ અપિ સ્મરામિ ॥

19.17*(575)

જયતિ સમર-તાન્તાન્ દોલના-પાણ્ડ-ગણ્ડ સ્થલ-કૃત-નિજ-વાસ-ખેદ-પૂરાનુજન્મા
શ્લથ-તનુ-ભુજ-બન્ધ-પ્રાપ્ર-દીર્ઘ-પ્રસારો મુખ-પરિમલ-મુગ્ધઃ કાન્તયોઃ શ્વાસવાતઃ ॥

19.18*(576)

મનોજન્મ-પ્રૌઢ-વ્યતિકર-શતાયાસ-વિધિષુ પ્રિયઃ પ્રાયો મુગ્ધો ઝગિતિ કૃત-ચેતો-ભવ-વિધિઃ
સહૂઙ્કારોજ્જૃમ્ભા સ્મર-પરવશા કાન્ત-વિમુખં મુખં મુગ્ધાપાઙ્ગં ક્ષિપતિ વિરસં પ્રૌઢ-યુવતી ॥

19.19*(577)

નવ-નવ-રહો-લીલાભ્યાસ-પ્રપઞ્ચિત-મન્મથ વ્યતિકર-કલા-કલ્લોલાન્તર્-નિમગ્ન-મનસ્કયોઃ
અપિ તરુણયોઃ કિં સ્યાત્ તસ્યાં દિવિ સ્પૃહયાલુતાઃ મુકુલિત-દૃશોર્ ઉદ્ભિદ્યન્તે ન ચેદ્ વિરહ-ત્વિષઃ ॥

19.20*(578)

તસ્યાપાઙ્ગ-વિલોકિતસ્ય મધુર-પ્રોલ્લાસિતાર્ધ-ભ્રુવસ્ તસ્ય સ્મેર-શુચેઃ ક્રમસ્ય ચ ગિરાં મુગ્ધાક્ષરાણાં હ્રિયા
ભાવાનામ્ અપિ તાદૃશાં મૃગદૃશો હાવાનુગાનામ્ અહો નાધન્યઃ કુરુતે પ્રરૂઢ-પુલકૈર્ આતિથ્યમ્ અઙ્ગૈર્ જનઃ ॥

19.21*(579)

સમાકૃષ્ટં વાસઃ કથમ્ અપિ હઠાત્ પશ્યતિ તદા ક્રમાદ્ ઊરુ-દ્વન્દ્વં જરઠ-શર-ગૌરં મૃગ-દૃશઃ
તયા દૃષ્ટિં દત્ત્વા મહતિ મણિ-દીપે નિપુણયા નિરુદ્ધં હસ્તાભ્યાં ઝગિતિ નિજ-નેત્રોત્પલ-યુગમ્ ॥

19.22*(580)

અનલ્પં સંતાપં શમયતિ મનોજન્મ-જનિતં તથા શીતં સ્ફીતં હિમવતિ નિશીથે ગ્લપયતિ
તદ્ એવં કો ઽપ્ય્ ઊષ્મા રમણ-પરિરમ્ભોત્સવ-મિલત્ પુરન્ધ્રી-નીરન્ધ્ર-સ્તન-કલશ-જન્મા વિજયતે ॥

19.23*(581)

નાધન્યાન્વિ-પરીત-મોહન-રસ-પ્રેઙ્ખન્-નિતમ્બ-સ્થલી લોલદ્-ભૂષણ-કિઙ્કિણી-કલ-રવ-વ્યામિશ્ર-કણ્ઠ-સ્વનમ્
સંરમ્ભ-શ્લથ-કેશ-બન્ધ-વિગલન્-મુક્તા-કલાપ-દ્રુત છ્વાસ-ચ્છેદ-તરઙ્ગિત-સ્તન-યુગં પ્રીણાતિ શૃઙ્ગારિણી ॥

19.24*(582)

સીત્કારવન્તિ દર-મીલિત-લોચનાનિ રોમાઞ્ચ-મુઞ્ચિ મકર-કેતુ-નિકેતનાનિ
એણી-દૃશાં મકર-કેતુ-નિકેતનાનિ વન્દામહે સુરત-વિભ્રમ-ચેષ્ટિતાનિ ॥

19.25*(583)

મુહુર્ વ્રીડાવત્યાઃ પ્રતિહસિતવત્યાઃ પ્રતિમુહુર્ મુહુર્ વિશ્રાન્તાયા મુહુર્ અભિનિવિષ્ટ-વ્યવસિતેઃ
શ્રમામ્ભોભિસ્ તમ્યત્-તિલક-મલિકા-ઘૂર્ણ-દલકં મુખં લીલાવત્યા હરતિ વિપરીત-વ્યતિકરે ॥

19.26*(584)

આસ્તાં દૂરેણ વિશ્લેષઃ પ્રિયામ્ આલિઙ્ગતો મમ
સ્વેદઃ કિં ન સરિન્નાથો રોમાઞ્ચઃ કિં ન પર્વતઃ ॥

19.27*(585)

ચિરારૂઢ-પ્રેમ-પ્રણય-પરિહાસેન હૃતયા તદ્-આરબ્ધં તન્વ્યા ન તુ યદ્ અબલાયાઃ સમુચિતમ્
અનિર્વ્યૂઢે તસ્મિન્ પ્રકૃતિ-સુકુમારાઙ્ગ-લતયા પુનર્ લજ્જાલોલં મયિ વિનિહિતં લોચન-યુગમ્ ॥

19.28*(586)

નખ-દશન-નિપાત-જર્જરાઙ્ગી રતિ-કલહે પરિપીડિતા પ્રહારૈઃ
સપદિ મરણમ્ એવ સા તુ યાયાદ્ યદિ ન પિબેદ્ અધરામૃતં પ્રિયસ્ય ॥

19.29*(587)

મુગ્ધે તવાસ્મિ દયિતા દયિતો ભવ ત્વમ્ ઇત્ય્ ઉક્તયા ન હિ ન હીતિ શિરો ઽવધૂય
સ્વસ્માત્ કરાન્ મમ કરે વલયં ક્ષિપન્ત્યા વાચં વિનાભ્યુપગમઃ કથિતો મૃગાક્ષ્યા ॥

19.30*(588)*

પતતુ તવોરસિ સતતં દયિતા-ધમ્મિલ્લ-મલ્લિકા-પ્રકરઃ ।
રતિ-રસ-રભસ-કચ-ગ્રહ-લુલિતાલક-વલ્લરી-ગલિતઃ ॥

19.31*(589)

આવૃણ્વાના ઝગિતિ જઘનં મદ્-દુકૂલાઞ્ચલેન પ્રેઙ્ખત્-ક્રીડાકુલિત-કબરી-બન્ધન-વ્યગ્ર-પાણિઃ
અર્ધોચ્છ્વાસ-સ્ફુટ-નખ-પદાલંકૃતાભ્યાં સ્તનાભ્યાં દૃષ્ટા ધાર્ષ્ટ્ય-સ્મૃતિ-નત-મુખી મોહનાન્તે મયા સા ॥

19.32*(590)

હરતિ રતિ-વિમર્દે લુપ્ત-પાત્રાઙ્કુરત્વાત્દ્ પ્રકટ-નખ-પદાઙ્કઃ કિં ચ રોમાઞ્ચ-મુદ્રઃ
હરિણ-શિશુ-દૃશો ઽસ્યા મુગ્ધ-મુગ્ધં હસન્ત્યાઃ પરિણત-શર-કાણ્ડ-સ્નિગ્ધ-પાણ્ડુઃ કપોલઃ ॥

19.33*(591)

કર-કિસલયં ધૂત્વા ધૂત્વા વિલમ્બિત-મેખલા ક્ષિપતિ સુમનો-માલા-શેષં પ્રદીપ-શિખાં પ્રતિ
સ્થગયતિ કરૈઃ પત્યુર્ નેત્રે વિહસ્ય સમાકુલા સુરત-વિરતૌ રમ્યં તન્વી પુનઃ પુનર્ ઈક્ષિતુમ્ ॥

19.34*(592)

વિશ્રાન્તિં નૂપુરે યાતે શ્રૂયતે રસના-ધ્વનિઃ
પ્રાયઃ કાન્તે રતિ-શ્રાન્તે કામિની પુરુષાયતે ॥

19.35*(593)

ભાવોદ્ગાઢમ્ ઉપોઢ-કમ્પ-પુલકૈર્ અઙ્ગૈઃ સમાલિઙ્ગિતં રાગાચ્ ચુમ્બિતમ્ અપ્ય્ ઉપેત્ય વદનં પીતં ચ વક્ત્રામૃતમ્
જલ્પન્ત્યૈવ મુહુર્ નનેતિ નિભૃતં પ્રધ્વસ્ત-ચારિત્રયા નિઃશેષેણ સમાપિતો રતિ-વિધિર્ વાચા તુ નાઙ્ગીકૃતઃ ॥

19.36*(594)

યત્ પીન-સ્તન-ભાર-લાલસ-લસદ્-વાસઃ સ્ફુરદ્-ગણ્ડયા તન્વઙ્ગ્યા રભસાર્પિતં સરભસં વક્ત્રં મુહુઃ પીયતે
તચ્ છ્લાઘ્યં સુરતં ચ તત્ તદ્ અમૃતં તદ્ વસ્તુ તદ્ બ્રહ્મ તચ્ ચેતો-હારિ તદ્ એવ તત્ કિમ્ અપિ તત્ તત્ત્વાન્તરં સર્વથા ॥

19.37*(595)

ન બત વિધૃતઃ કાઞ્ચી-સ્થાને કરઃ શ્લથ-વાસસિ પ્રહિતમ્ અસકૃદ્ દીપે ચક્ષુર્ ઘન-સ્થિર-તેજસિ
કુચ-કલશયોર્ ઊઢઃ કમ્પસ્ તયા મમ સંનિધૌ મનસિજ-રુજો ભાવૈર્ ઉક્તા વચોભિર્ અપહ્નુતાઃ ॥

19.38*(596)

હર્ષાશ્રુ-દૂષિત-વિલોચનયા મયાદ્ય કિં તસ્ય તત્ સખિ નિરૂપિતમ્ અઙ્ગમ્ અઙ્ગમ્
રોમાઞ્ચ-કઞ્ચુક-તિરસ્કૃત-દેહયા વા જ્ઞાતાનિ તાનિ પરિરમ્ભ-સુખાનિ કિં વા ॥

19.39*(597)

સ કસ્માન્ મે પ્રેયાન્ સખિ કથમ્ અહં તસ્ય દયિતા યતો માં સ્પૃષ્ટ્વૈવ સ્નપયતિ કરં સ્વેદ-પયસા
વિલોક્યાશ્લેષાદ્ અપ્ય્ અવહિત ઇવામીલ્ય નયને વ્યુદઞ્ચદ્-રોમાઞ્ચ-સ્થગિત-વપુર્ આલિઙ્ગતિ સમામ્ ॥

19.40*(598)

કિમ્ અપિ કિમ્ અપિ મન્દં મન્દમ્ આસત્તિ-યોગાદ્ અવિચલિત-કપોલં જલ્પતોશ્ ચ ક્રમેણ
અશિથિલ-પરિરમ્ભ-વ્યાપૃતૈકૈક-દોષ્ણોર્ અવિદિત-ગત-યામા રાત્રિર્ એવ વ્યરંસીત્ ॥

19.41*(599)

દાક્ષિણ્યાદ્ અભિમાનતો રસ-વશાદ્ વિશ્રામ-હેતોર્ મમ પ્રાગલ્ભ્યાત્ યદ્ અનુષ્ઠિતં મૃગદૃશા શક્યં ન તદ્ યોષિતામ્
નિર્વ્યૂઢં ન યદા તયા તદ્ અખિલં ખિન્નૈસ્ તતસ્ તારકૈઃ સ-વ્રીડૈશ્ ચ વિલોકિતૈર્ મયિ પુનર્ ન્યસ્તઃ સમસ્તો વ્યયઃ ॥

19.42*(600)

વલિત-મનસોર્ અપ્ય્ અન્યોન્યં સમાવૃત-ભાવયોઃ પુનર્ ઉપચિત-પ્રાય-પ્રેમ્ણોઃ પુનસ્ ત્રપ-માણયોઃ
ઇહ હિ નિવિડ-વ્રીડાનઙ્ગ-જ્વરાતુર-ચેતસોર્ નવ-તરુણયોઃ કો જાનીતે કિમ્ અદ્ય ફલિષ્યતિ ॥

19.43*(601)

દ્રષ્ટું કેતક-પત્ર-ગર્ભ-સુભગામ્ ઊરુ-પ્રભામ્ ઉત્સુકસ્ તત્-સંવાહન-લીલયા ચ શનકૈર્ ઉત્ક્ષિપ્ત-ચણ્ડાતકઃ
લજ્જા-મુગ્ધ-વિલોચન-સ્મિત-સુધા-નિર્ધૌત-બિમ્બાધરં કમ્પ-પ્રશ્લથ-બાહુ-બન્ધનમ્ અસાવ્ આલિઙ્ગિતો બાલયા ॥

19.44*(602)

નિદ્રાર્તં કિલ લોચનં મૃગદૃશા વિશ્લેષયન્ત્યા કથાં દીર્ઘાપાઙ્ગ-સરિત્-તરઙ્ગ-તરલં શય્યામ્ અનુપ્રેષિતમ્
ઉજ્જૃમ્ભઃ કિલ વલ્લભો ઽપિ વિરતે વસ્તુન્ય્ અપિ પ્રસ્તુતે ઘૂર્ણન્તી કિલ સાપિ હૂઙ્કૃતવતી શૂન્યં સખી દક્ષિણા ॥

19.45*(603)

દૃષ્ટ્વૈકાસન-સંસ્હ્તિતે પ્રિયતમે પશ્ચાદ્ ઉપેત્યાદરાદ્ એકસ્યા નયને પિદ્યાય વિહિત-ક્રીડાનુબન્ધ-ચ્છલઃ
ઈષદ્-વક્રિમ-કન્ધરઃ સ-પુલકઃ પ્રેમોલ્લસન્-માનસામ્ અન્તર્-હાસ-લસત્-કપોલ-ફલકાં ધૂર્તો ઽપરાં ચુમ્બતિ ॥

19.46*(604)

કુચોપાન્તં કાન્તે લિખતિ નખરાગ્રૈર્ અકલિતં તતઃ કિંચિત્ પશ્ચાદ્ વલતિ ચ મુખેન્દૌ મૃગદૃશઃ
બહિર્ વ્યાજામર્ષ-પ્રસર-પરુષાન્તર્-ગત-રસા નિરીક્ષ્યા રે માયી કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ પૂર્વા વિજયતે ॥

19.47*(605)

આશ્લેષઃ પ્રથમં ક્રમેણ વિજિતે કૃત્યે ધનસ્યાર્પણં કેલિ-દ્યૂત-વિધૌ પણં પ્રિયતમે કાન્તાં પુનઃ પૃચ્છતિ
અન્તર્-ગૂઢ-વિગાઢ-સંભ્રમ-રસ-સ્ફારી-ભવદ્-ગણ્ડયા તૂષ્ણીં શારિ-વિસારણાય નિહિતઃ ખેદામ્બુ-ગર્ભઃ કરઃ ॥

19.48*(606)

આશ્લેષ-ચુમ્બન-રતોત્સવ-કૌતુકાનિ ક્રીડા દુરોત્દર-પણઃ પ્રતિભૂર્ અનઙ્ગઃ
ભોગઃ સ યદ્યપિ જયે ચ પરાજયે ચ યૂનોર્ મનસ્ તદ્ અપિ વાઞ્છતિ જેતુમ્ એવ ॥

19.49*(607)

કલહ-કલયા યત્ સંવૃત્યૈ ત્રપાવનતાનના પિહિત-પુલકોદ્ભેદં સુભ્રૂશ્ ચકર્ષ ન કઞ્ચુકમ્
દયિતમ્ અભિતસ્ તામ્ ઉત્કણ્ઠાં વિવવ્રુર્ અનન્તરં ઝટિતિ ઝટિતિ ત્રુટ્યન્તો ઽન્તઃ સ્તનાંશુક-સન્ધયઃ ॥

19.50*(608)

રતિ-પતિ-ધનુર્-જ્યા-ટઙ્કારો મદ-દ્વિપ-ડિણ્ડિમઃ સ-પુલક-જલ-પ્રેમ-પ્રાવૃટ્-પયોધર-ગર્જિતમ્
નિધુવન-યુધસ્ તૂર્યાતોદ્યં જહાર નત-ભ્રુવાં જઘન-સરસી-હંસ-સ્વાનઃ શ્રુતિં રસના-રવઃ ॥

19.51*(609)

યુગલમ્ અગલત્ તર્ષોત્કર્ષે તરૂત્પલ-ગૌરયોઃ પટુ-વિઘટનાદ્ ઊર્વોઃ પૂર્વં પ્રિયે પરિપશ્યતિ
શ્રુતિ-કુવલયં દીપોચ્છિત્ત્યૈ નિરાસ યદ્ અઙ્ગના જ્વલતિ રસના-રોચિર્ દીપે તદ્ આપ નિરર્થતામ્ ॥

19.52*(610)

દશન-દશનૈર્ ઓષ્ઠો મમ્લૌ ન પલ્લવ-કોમલો વ્યસહત નખ-ચ્છેદાનઙ્ગં શિરીષ-મૃદુ-ચ્છવિ
ન ભુજ-લતિકા-ગાઢાશ્લેષૈઃ શ્રમં લલિતા યયુર્ યુવતિષુ કિમ્ અપ્ય્ અવ્યાખ્યેયં સ્મરસ્ય વિજૃમ્ભિતમ્ ॥

19.53*(611)

કિમ્ ઉપગમિતા ભર્ત્રા તપ્ત-દ્વિલોહ-વેદકતાં ઉત રમયિતુઃ સ્યૂતાઙ્ગે ઽઙ્ગે શિતૈઃ સ્મર-સાયકૈઃ
વિલયનમ્ અથ પ્રાપ્તા રાગાનલોષ્મભિર્ ઇત્ય્ અહો ન પતિ-ભુજયોર્ નિષ્યન્દાન્તઃ પ્રિયા નિરવીયત ॥

મૂળ પાઠ: Subhāṣitaratnakośa · Edition: D.D. Kosambi and V.V. Gokhale. Cambridge, Massachusetts 1957 (Harvard Oriental Series, 42) · Data entry Harunaga Isaacson · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc