સુભાષિતરત્નકોશ · અધ્યાય 14

અયં સ ભુવન-ત્રય-પ્રથિત-સંયમી શઙ્કરો બિભર્તિ વપુષાધુના વિરહ-કાતરઃ કામિનીમ્
અનેન કિલ નિર્જિતા વયમ્ ઇતિ પ્રયાયાઃ કરં કરેણ પરિલાલયઞ્ જયતિ જાત-હાસઃ સ્મરઃ ॥

ભ્રૂ-શાર્ઙ્ગાકૃષ્ટ-મુક્તાઃ કુવલય-મધુપ-સ્તોમ-લક્ષ્મી-મુષો યે ક્ષેપીયાઃ કૃષ્ણસારા નર-હૃદય-ભિદસ્ તારવ-ક્રૂર-શલ્યાઃ
તે દીર્ઘાપાઙ્ગ-પુઙ્ખાઃ સ્મિત-વિષ-વિષમાઃ પક્ષ્મલાઃ સ્ત્રી-કટાક્ષાઃ પાયાસુર્ વો ઽતિવીર્યાસ્ ત્રિભુવન-જયિનઃ પઞ્ચબાણસ્ય બાણાઃ ॥

મનસિ કુસુમ-બાણૈર્ એક-કાલં ત્રિલોકીં કુસુમ-ધનુર્ અનઙ્ગસ્ તાડયત્ય્ અસ્પૃશદ્ભિઃ
ઇતિ વિતત-વિચિત્રાશ્ચર્ય-સંકલ્પ-શિલ્પો જયતિ મનસિજન્મા જન્મિભિર્ માનિતાજ્ઞઃ ॥

શત્રુઃ કારણં મન્મનો ઽપિ ભગવાન્ વામાઙ્ગ-નિત્યાઙ્ગનઃ સ્વર્-લોકસ્ય સુધૈક-પાન-ચષકો મિત્રં ચ તારા-પતિઃ
ચુમ્બન્તો જગતાં મનઃ સુમનસો મર્મ્-અસ્પૃશઃ સાયકાઃ દારાઃ પ્રીતિ-રતી ઇતિ ક્વ મહિમા કામસ્ય નાલૌકિકઃ ॥

કુલ-ગુરુર્ અબલાનાં કેલિ-દીક્ષા-પ્રદાને પરમ-સુહૃદ્-અનન્ઙ્ગો રોહિણી-વલ્લભસ્ય
અપિ કુસુમ-પૃષત્કૈર્ દેવ-દેવસ્ય જેતા જયતિ સુરતલીલા-નાટિકા-સૂત્ર-ધારઃ ॥

વન્દે દેવમ્ અનઙ્ગમ્ એવ રમણી-નેત્રોત્પલ-ચ્છદ્મના પાશેનાયત-શાલિના સુનિવિડં સંયમ્ય લોક-ત્રયમ્
યેનાસાવ્ અપિ ભસ્મ-લાઞ્છિત-તનુર્ દેવઃ કપાલી બલાત્ પ્રેમ-ક્રુદ્ધનગાત્મજાઙ્ઘ્રિ-વિનતિ-ક્રીડા-વ્રતે દીક્ષિતઃ ॥

સ જયતિ સંકલ્પ-ભવો રતિ-મુખ-શત-પત્ર-ચુમ્બન-ભ્રમરઃ ।
યસ્યાનુરક્ત-લલના-નયનાન્ત-વિલોકિતં વસતિઃ ॥

અહો ધનુષિ નૈપુણ્યં મન્મથસ્ય મહાત્મનઃ
શરીરમ્ અક્ષતં કૃત્વા ભિનત્ત્ય્ અન્તર્ગતં મનઃ ॥

ધનુર્ માલા મૌર્વી ક્વણદ્-અલિકુલં લક્ષ્યમ્ અબલા મનો-ભેદ્યં શબ્દ-પ્રભૃતય ઇમે પઞ્ચ-વિશિખાઃ
ઇયાં જેતું યસ્ય ત્રિભુવનમ્ અદેહસ્ય વિભવઃ સ વઃ કામઃ કામાન્ દિશતુ દયિતાપાઙ્ગ-વસતિઃ ॥

જયતિ સ મદ-લેખોચ્છૃઙ્ખલ-પ્રેમ-રામા લલિત-સુરત-લીલા-દૈવતં પુષ્પ-ચાપઃ
ત્રિભુવન-જય-સિદ્ધ્યૈ યસ્ય શૃઙ્ગાર-મૂર્તેર્ ઉપકરણમ્ અપૂર્વં માલ્યમ્ ઇન્દુર્ મધૂનિ ॥

યાચ્યો ન કશ્ચન ગુરુઃ પ્રતિમા ચ કાન્તા પૂજા વિલોકન-વિગૂહન-ચુમ્બનાનિ
આત્મા નિવેદ્યમ્ ઇતર-વ્રત-સાર-જેત્રીં વન્દામહે મકર-કેતન દેવ દીક્ષામ્ ॥