સ્મરદીપિકા · શ્લોક 142-161

સમદન્તા ગુરુશ્રોણી બિમ્બૌષ્ઠી ચ સુગાયની ।
ભવેત્ કન્યા પ્રશંસ્યા સા ધર્મકામાર્થસિદ્ધયે

ભૂમૌ પાદકનિષ્ઠા વાનામિકા વાર્પયેદ્ યુગમ્ ।
કન્યા સા વર્જનીયા ચ સૈવોપપતિકા મતા

કન્યા સા પુંશ્ચલી ખર્વા યા સ્યાચ્ છબલમધ્યમા ।
પીવરા કર્કશાઙ્ગી ચ પિઙ્ગનેત્રા કચે જટા

દીર્ઘનેત્રા દીર્ઘવક્ત્રા ખર્વા પરુષવાદિની ।
જઙ્ઘાયામ્ ઉત્તરોષ્ઠે ચ બિભ્રતી લોમસંચયમ્

કરોતિ યદિ વા નિત્યં ભોજનં વિપુલં બહુ ।
નિમ્નગ્રીવા નિમ્નકણ્ઠા બહુકેશી સુલોચના

ગણ્ડકૂપે હસન્તી ચ દન્તપઙ્ક્ત્યા તુ દન્તુરા ।
સા વિજ્ઞૈર્ વર્જનીયા ચ સુખૈશ્વર્યસમીહયા

તદ્ યથા કુલદ્વયં ચાપિ વિનિન્દિતા સ્ત્રી યશોવિભૂતિં ચ તિરસ્કરોતિ ।
નિમગ્નચન્દ્રેવ નિશાસમાના પ્રયાતિ નૈવાદરતાં પૃથિવ્યામ્

સેવનં યોષિતાં કુર્યાન્ મત્વા દોષબલાબલમ્ ।
બાલાયોગ્યાતિરૂઢાનામ્ ઋતુયોગવિભાગતઃ

બાલા ચ તરુણી પ્રૌઢા વૃદ્ધા ભવતિ નાયિકા ।
એભિઃ પ્રકારૈર્ વિખ્યાતા યુવતી નાગરી સદા

બાલેતિ ગીયતે નારી યાવત્ ષોડશવત્સરમ્ ।
તસ્માત્ પરં ચ યોગ્યા સા યાવદ્ વિંશતિવત્સરમ્

વિદ્વદ્ભિઃ સર્વજગતિ તરુણીત્ય્ અભિધીયતે ।
તદૂર્ધ્વમ્ અતિરૂઢા સ્યાદ્ યાવત્ પઞ્ચાશતં પુનઃ

વૃદ્ધા તતઃ પરં જ્ઞેયા સુરતોત્સવવર્જિતા ।
પ્રીણાતિ બાલા માલાદ્યૈસ્ તરુણી વસ્ત્રદાનતઃ

પ્રેમવાક્યાદિભિઃ પ્રૌઢા વૃદ્ધા ચ દૃઢતાડનાત્ ।
ફલતામ્બૂલવાસોભિર્ બાલા વશ્યા ભવેન્ નૃણામ્

વિવિધાભરણૈઃ સ્નેહૈસ્ તરુણી વશવર્તિની ।
ગાઢાલિઙ્ગનચુમ્બનૈશ્ ચ અતિરૂઢાસ્ તુ યોષિતઃ

ગૌરવૈર્ મધુરાલાપૈર્ ભવેદ્ વૃદ્ધા પ્રિયંવદા ।
તથા કુસુમધર્મિણ્યઃ સ્ત્રિયો વૃદ્ધપરિગ્રહાઃ

ઉપક્રામન્તિ વિશ્વાસાદ્ દ્વિષન્તિ પુરુષં ક્ષણાત્ ।
નિદાઘશરદોર્ બાલા સેવ્યા વિષયિણાં ભવેત્

હેમન્તે શિશિરે યોગ્યા પ્રૌઢા વર્ષાવસન્તયોઃ ।
સતતં સેવ્યમાનાપિ બાલા વર્ધયતે બલમ્

ક્ષેમં નયતિ યોગ્યા સ્ત્રી વૃદ્ધા પ્રકુરુતે જરામ્ ।
ઉત્સાહહાનિં વૃદ્ધા સ્ત્રી દિશેદ્ રોગક્ષયાદિકમ્

બાલા ચ પ્રાણદા પ્રોક્તા તરુણી પ્રાણહારિણી ।
પ્રૌઢા કરોતિ વૃદ્ધત્વં વૃદ્ધા મરણમ્ આદિશેત્

આસીને લાલયેદ્ બાલાં તરુણીં શયને તથા ।
ઉત્થાને ત્વ્ અતિરૂઢાં ચ લાલનં ત્રિવિધં મતમ્