સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 98

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે મણિનાગતીર્થવર્ણનો નામ સપ્તનવતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 98
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
દક્ષિણે નર્મદાતીરે તીર્થં પરમશોભનમ્ ।
સર્વપાપહરં પુણ્યં ગોપાલેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્

ગોદેહાન્ નિઃસૃતં લિઙ્ગં પુણ્યં ભૂમિતલે નૃપ ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
ગોદેહાત્ નિઃસૃતં કસ્માલ્ લિઙ્ગં પાપક્ષયં કરમ્

દક્ષિણે નર્મદા તીરે મણિનાગસમીપતઃ ।
સંક્ષેપાત્ કથ્યતાં વિપ્ર ગોપાલેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
કામધેનુસ્ તપસ્ તત્ર પુત્રાર્થં ચ ચકાર હ ।
ધ્યાયતી પરયા ભક્ત્યા દેવદેવં મહેશ્વરમ્

તુષ્ટસ્ તસ્યા જગન્નાથઃ કપિલાયા મહેશ્વરઃ ।
નિઃસૃતો દેહમધ્યાત્ તુ અક્ષયઃ પરમેશ્વરઃ

મહેશ્વર ઉવાચ:
તુષ્ટો દેવિ જગન્માતઃ કપિલે પરમેશ્વરિ ।
આરાધનં કૃતં કસ્માદ્ વદ દેવિ વરાનને

સુરભિર્ ઉવાચ:
લોકાનામ્ ઉપકારાય સૃષ્ટાહં પરમેષ્ઠિના ।
લોકે કાર્યં હિ સર્વં વૈ મત્પ્રસાદાત્ પ્રસિધ્યતિ

લોકાઃ સર્વે પ્રપશ્યન્તિ ત્વત્પસાદાત્ ત્રિશૂલિનમ્ ।
તીર્થે ત્વં ભવ ભોઃ શમ્ભો લોકાનાં હિતકામ્યયા

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તદા પ્રભૃતિતત્તીર્થં વિખ્યાતં વસુધાતલે ।
સ્નાનેનૈકેન રાજેન્દ્ર સર્વપાપં વ્યપોહતિ

ગોપાલેશે તુ ગોદાનં યસ્ તુ ભક્ત્યા પ્રદાપયેત્ ।
યોગ્યે દ્વિજોત્તમે દેયા યોગ્યા ધેનુઃ સકાઞ્ચની

સવસ્ત્રા તરુણી શુભ્રા ક્ષીરિણી વૃષસંયુતા ।
કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યામ્ અષ્ટમ્યાં વા યુધિષ્ઠિર

સર્વેષુ ચૈવ માસેષુ કાર્ત્તિકે ચ વિશેષતઃ ।
દાપયેત્ પરયા ભક્ત્યા દ્વિજે સ્વાધ્યાયતત્પરે

વિધિના ચ પ્રદાસ્યન્તિ વિધિના પ્રતિગૃહ્ણતે ।
ઉભયોઃ પુણ્યકર્માણિ પ્રેક્ષકાઃ પુણ્યભાજનાઃ

પિણ્ડદાનં પ્રકર્તવ્યં પ્રેતાનાં ભાવસંયુતૈઃ ।
પિણ્ડેનૈકેન રાજેન્દ્ર પ્રેતા યાન્તિ પરાં ગતિમ્

ભક્ત્યા પ્રણામં રુદ્રસ્ય યે કુર્વન્તિ દિને દિને ।
તેષાં પાપં પ્રલીયેત ભિન્નપાત્રે જલં યથા

તસ્મિંસ્ તીર્થે તુ યો રાજન્ વૃષં ચૈવ સમુત્સૃજેત્ ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
વૃષોત્સર્ગે કૃતે તાત યત્ફલં ભવતે નૃણામ્

તત્સર્વં કથયસ્વાદ્ય પ્રયત્નેન દ્વિજોત્તમ ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
સર્વલક્ષણસમ્પન્ને વૃષે ચૈવ તુ યત્ફલમ્

તદ્ અહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ ત્વં ધર્મનન્દન ।
કાર્ત્તિકે ચૈવ વૈશાખે પૌર્ણમાસ્યાં નરાધિપ

રુદ્રસ્ય સન્નિધૌ ભૂત્વા શુચિઃ સ્નાત્વા જિતેન્દ્રિયઃ ।
વૃષોત્સર્ગં તથા રાજન્ કારયેદ્ ધરપ્રીતયે

સ્થાને સ્થિત્વા પવિત્રે તુ ચતસ્રો વત્સિકાઃ શુભાઃ ।
વૃષભાય ચ મુઞ્ચેત સર્વલક્ષણસંયુતાઃ

પ્રીયતાં ચ મહાદેવો બ્રહ્માવિષ્ણુસ્ તથા પરે ।
વૃષભે રોમસંખ્યા તુ સર્વાઙ્ગેષુ નરાધિપ

તાવદ્ વર્ષપ્રમાણં તુ શિવલોકે મહીયતે ।
શિવલોકે ઉષિત્વા તુ પશ્ચાન્ મર્ત્યે ચ જાયતે

કુલે મહતિ સમ્ભૂતો ધનધાન્યસમાકુલે ।
સુરૂપે રૂપવાંશ્ ચૈવ વિદ્યાઢ્યે સત્યવાદિનામ્

ગોપાલેશ્વરકં પુણ્યં મયાખ્યાતં યુધિષ્ઠિર ।
ગોદેહાત્ નિઃસૃતં લિઙ્ગં નર્મદાદક્ષિણે તટે