સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 83

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે મૃકણ્ડાશ્રમકીર્તનો નામ દ્વ્યશીતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 83
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ઽન્યત્ પરમં તીર્થં ચન્દ્રમત્યાસ્ તુ સઙ્ગમે ।
ચન્દ્રેશ્વરં સિદ્ધલિઙ્ગં તથા સિદ્ધેશ્વરં પુનઃ

ઘણ્ટેશ્વરં મહિષેશમ્ અશ્વતીર્થમ્ અતઃ પરમ્ ।
વૃષસેનં હયગ્રીવં શુકતીર્થમ્ અતઃ પરમ્

રમેશ્વરં તતો ગચ્છેત્ તીર્થં પાપપ્રણાશનમ્ ।
મેકલાયાસ્ તટે રાજન્ મહાપાતકનાશનમ્

યદા દારુવને પૂર્વં મહાદેવેન મોહિતાઃ ।
બ્રાહ્મણાનાં સ્ત્રિયસ્ તત્ર રમમાણાઃ સમાગતાઃ

ચિન્તયન્ત્યશ્ ચ તા મોક્ષં મેકલાતીરમ્ આશ્રિતાઃ ।
તાભિશ્ ચ રમમાણાભિર્ આવૃતં શિવપૂજનમ્

નીલોત્પલદલૈર્ બિલ્વૈર્ મલ્લિકાજાતિકુન્દકૈઃ ।
શૂન્યં પ્રપૂજિતં યાવત્તાવલ્ લિઙ્ગં સમુત્થિતમ્

પાતાલાદાગતં લિઙ્ગં જ્વલત્ કાલાનલપ્રભમ્ ।
રમેશ્વરેતિ વિખ્યાતં રમમાણાત્ સમુત્થિતમ્

સ્ત્રીણાં ઉવાચ દેવેશઃ શાપમોક્ષો ભવત્વ્ ઇતિ ।
ગચ્છન્તુ સર્વાઃ સ્વગૃહં સામ્પ્રતં ગતકલ્મષાઃ

ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવેશસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત ।
તસ્મિંસ્ તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા સ ભવે ન પુનર્ભવેત્

અનાશકેન ચાગ્નૌ હિ યે મૃતા ન પુનર્ભવાઃ ।
તિલોદકં પિતૄણાં તુ પિણ્ડદાનં યથાવિધિ

શ્રાદ્ધેનૈવ ચ દાનેન પિતૄણાં પરમા ગતિઃ ।
ઇન્દ્રેણ બ્રહ્મણા પૂર્વં વિષ્ણુના ધનદેન ચ

રક્ષસા રાવણેનાથ તથા ચેન્દ્રજિતા નૃપ ।
જપો જપ્તસ્ તપસ્ તપ્તં યજ્ઞાનિ વિવિધાનિ ચ

કૃતાનિ નૃપશાર્દૂલ ગતા હિ પરમાં ગતિમ્ ।
અન્યચ્ ચ કથયિષ્યામિ હારિણં તીર્થમ્ ઉત્તમમ્

હરિણેશં સિદ્ધલિઙ્ગં તથા વૈ ધનુરીશ્વરમ્ ।
બાણેશ્વરં પરવિદ્ધિ તથા વૈ લુબ્ધકેશ્વરમ્

લિઙ્ગરૂપાણિ પૂજયિત્વા શિવં વ્રજેત્ ।
આખ્યાનં કથયિષ્યામિ પુરાવૃત્તં યુધિષ્ઠિર

અર્જુનો લુબ્ધકો નામ મન્દજાતિસમુદ્ભવઃ ।
પર્યટન્ મૃગયાં રાજન્ નર્મદાતીરમાગતઃ

દૃષ્ટ્વા યૂથં મૃગાણાં તુ ધાવમાનઃ પુનઃ પુનઃ ।
પલાયમાનાઃ સર્વે તે એકઃ પશ્ચાત્ સ્થિતો મૃગઃ

હતો મધ્યદિને સો ઽદ્ય કુરઙ્ગો નર્મદાતટે ।
પતિતો ઽસૌ ગતપ્રાણો દિવ્યદેહધરઃ પુનઃ

વિમાને હંસયુક્તે વૈ બ્રહ્મલોકં જગામ હ ।
ગતે તુ હરિણે સો ઽથ લુબ્ધકશ્ ચિન્તયાન્વિતઃ

મહાપાપાન્ય્ અનેકાનિ કૃતાનિ તુ મયા પુનઃ ।
કા ગતિં યામ્યહં ચાથ શ્રેયસે મરણં મમ

ચિન્તયિત્વા તતો રાજન્ પતિતો નર્મદાજલે ।
તત્ક્ષણાદ્ દિવ્યદેહો ઽસૌ ગન્ધર્વપુરમ્ આયયૌ

ગતે તસ્મિન્ દેવલોકે ધનુર્બાણૌ જલે સ્થિતૌ ।
ચત્વાર્ય્ એતાનિ લિઙ્ગાનિ ખ્યાતાનિ ભુવનત્રયે

હરિણેશ્વરં ચ બાણેશં લુબ્ધેશં ધનુરીશ્વરમ્ ।
રમેશ્વરં પઞ્ચમં તુ પઞ્ચલિઙ્ગાનિ કીર્તયેત્

ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્ ઘોરે સંસારસાગરે ।
તસ્મિંસ્ તીર્થે નરો રાજન્ સ્નાત્વા શિવપુરં વ્રજેત્

બ્રહ્મહત્યાદિ પાપાનિ વિલયં યાન્તિ પાર્થિવ ।
અનાશકે ચાર્ધજલે મૃતઃ શિવમવાપ્નુયાત્