સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 77

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે દારુવનપ્રસઙ્ગે નર્મદેશ્વરકીર્તનં નામ ષટ્સપ્તતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 77
તતો ગચ્છેચ્ ચ રાજેન્દ્ર કપિલાતીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ।
સ્નાનમાત્રઃ પ્રસઙ્ગેન નર્મદેશ્વરકીર્તનમ્

તસ્મિંસ્ તીર્થે તુ રાજેન્દ્ર કપિલાં યઃ પ્રયચ્છતિ ।
યાવન્તિ રોમકૂપાનિ તત્પ્રસૂતિકુલેષુ ચ

તાવન્ત્ય્ અબ્દસહસ્રાણિ વિષ્ણુલોકે મહીયતે ।
જલે વાગ્નિપ્રવેશે વા અથવાનશકે નરઃ

તત્ર તીર્થે મૃતો યસ્ તુ ન ગર્ભે જાયતે ક્વચિત્ ।
એવ હિ વિધિર્ ઉદ્દિષ્ટઃ સકલો નૃપસત્તમ

તીર્થસ્ય ચ ફલં પુણ્યં કિમ્ અન્યત્ પરિપૃચ્છસિ ।
ધન્યં યશસ્યમ્ આયુષ્યં સર્વદુઃખઘ્નમ્ ઉત્તમમ્

એતચ્ છ્રુત્વા નરો રાજન્ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
તતો ગચ્છેત્ તુ રાજેન્દ્ર કરઞ્જેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્

તત્ર સિદ્ધો મહાભાગ દૈત્યો વૈ લોકવિશ્રુતઃ ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
કો ઽસૌ સિદ્ધો મહાભાગ તત્ર તીર્થે મહાતપાઃ

કસ્ય પુત્રો ઽથ કિંકાર્યં કાલઃ કઃ કથય દ્વિજ ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
પુરા ચાદિયુગે રાજન્ માનસો બ્રહ્મણઃ સુતઃ

વેદવેદાઙ્ગતત્ત્વજ્ઞો મરીચિર્ નામ નામતઃ ।
તસ્યા ઽપિ કશ્યપો રાજન્ કાલેન મહતાનઘ

પુત્રો ઽથ માનસો જાતઃ સાક્ષાદ્ બ્રહ્મેવ ચાપરઃ ।
ક્ષમા દમા દયા દાનં સત્યં શૌચમ્ અથાર્જવમ્

મરીચેસ્ તુ ગુણાસ્ ત્વ્ એતે સન્તિ ભાન્તિ ચ ભારત ।
એવં ગુણગણાઃ કીર્તિઃ કશ્યપે દ્વિજસત્તમે

જ્ઞાત્વા પ્રજાપતિર્ દક્ષો ભાર્યાર્થે સ્વસુતાં દદૌ ।
અદિતિર્ વૈ દનુશ્ ચૈવ તથા હ્યેકાદશા પરાઃ

યાસાં પુત્રાશ્ ચ પૌત્રાશ્ ચ જાતા ભ્રાતરસંખ્યકાઃ ।
અદિતિર્ જનયામાસ પુત્રાનિન્દ્રપુરોગમાન્

નાગાન્ પ્રેતપિશાચાંશ્ ચ પતત્રીન્ યક્ષરાક્ષસાન્ ।
સિંહવ્યાઘ્રવરાહાંશ્ ચ અન્યા ઇત્ય્ એવમ્ આદયઃ

જાતાસ્ તસ્ય મહાબાહો કશ્યપસ્ય પ્રજાપતેઃ ।
યૈસ્ તુ લોકત્રયં વ્યાપ્તં સ્થાવરં જઙ્ગમં મહત્

તથાન્યશ્ ચ મહાભાગો દનોઃ પુત્રો વ્યજાયત ।
સર્વલક્ષણસમ્પન્નઃ કરઞ્જો નામ નામતઃ

બલેર્ ઇવ મહાભાગ ચચાર સુમહત્ તપઃ ।
વરેણ છન્દયામાસ ત્રિપુરાન્તકરઃ પ્રભુઃ

ભોઃ કરઞ્જ મહાસત્ત્વ પરિતુષ્ટો ઽસ્મિ તે ઽનઘ ।
વરં વૃણીષ્વ ભદ્રં તે યત્ તે મનસિ વર્તતે

કરઞ્જ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ મે દેવ ત્રિપુરાન્તકર પ્રભો ।
તતઃ પુત્રૈશ્ ચ પૌત્રૈશ્ ચ સહિતં મે ધનં કુરુ

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા મહાદેવ ઉમયા સહિતસ્ તદા ।
વૃષારૂઢો ગણૈઃ સાર્ધં તત્રૈવાન્તરધીયત

ગતે ચાદર્શનં દેવે સો ઽપિ દૈત્યો મુદાન્વિતઃ ।
સ્વનામ્ના ચ મહાદેવં સ્થાપયિત્વા ગૃહં યયૌ

તદા પ્રભૃતિ તત્તીર્થં કરઞ્જેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્ ।
સ્નાનમાત્રો નરો રાજન્ મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

તસ્મિંસ્ તીર્થે મહારાજ તર્પયેત્ પિતૃદેવતાઃ ।
સો ઽગ્નિષ્ટોમસ્ય યત્પુણ્યં ફલં પ્રાપ્નોત્ય્ અસંશયમ્

અનાશકં તુ યઃ કુર્યાત્ તસ્મિંસ્ તીર્થે નરોત્તમ

અથાગ્નૌ ચ જલે પ્રાણાન્ ભૂતલે વાપિ યસ્ ત્યજેત્ ।
સ્વર્ગે સ તુ વસેન્ નૂનં વર્ષાણામ્ અયુતદ્વયમ્

ધનવાન્ સુકુલે ચાન્તે જાયતે વિપુલે કુલે ।
વેદવેદાઙ્ગતત્ત્વજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ

રાજા વા રાજતુલ્યો વા જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
પુત્રપૌત્રસમાયુક્તઃ સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ

એતત્ તે સર્વમાખ્યાતં યત્ ત્વં માં પરિપૃચ્છસિ ।
તીર્થસ્ય તુ ફલં યુક્ત્યા સર્વદાનેષુ ભારત

એતત્ પુણ્યં પાપહરં ધન્યં દુઃખપ્રણાશનમ્ ।
પઠતાં શૃણ્વતાં ચૈવ તીર્થમાહાત્મ્યમ્ ઉત્તમમ્

યસ્ તુ શ્રાવયતે શ્રાદ્ધે સ તત્પિતૃપરાયણઃ ।
અક્ષયં તસ્ય સર્વં સ્યાચ્ છઙ્કરસ્ ત્વ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્