સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 73

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે વિષ્ણુસ્તુતિર્નામ દ્વિસપ્તતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 73
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેચ્ ચ રાજેન્દ્ર મેઘનાદમ્ ઇતિ સ્મૃતમ્ ।
જલમધ્યે મહાદેવો યત્ર તિષ્ઠત્ય્ અદર્શિતઃ

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
જલમધ્યે મહાદેવસ્ તિષ્ઠતે કેન હેતુના ।
ઉત્તરં દક્ષિણં કૂલં વર્જયિત્વા દ્વિજોત્તમ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
એતદ્ આખ્યાનમ્ અતુલં પુણ્યં શ્રુતિસુખાવહમ્ ।
પુરાણે યચ્છ્રુતં તાત તત્ તે વક્ષ્યામ્ય્ અશેષતઃ

પુરા ત્રેતાયુગે તાત પૌલસ્ત્યો દેવકણ્ટકઃ ।
ત્રિલોકવિજયી રૌદ્રઃ સુરાસુરભયંકરઃ

દેવદાનવયક્ષાણાં ગન્ધર્વોરગરક્ષસામ્ ।
અવધ્યો વરદાનેન યત્ર પર્યટતે મહીમ્

તત્ર દેવગિરૌ રમ્યે દાનવો બલદર્પિતઃ ।
મયો નામેતિ વિખ્યાતો મહાનાસીન્ નૃપેશ્વર

રાવણસ્ તં તતો ગત્વા વિનયાવનતઃ સ્થિતઃ ।
પૂજિતો દાનસંમાનૈર્ મયં વચનમ્ અબ્રવીત્

કસ્યેયં પદ્મપત્રાક્ષી પૂર્ણચન્દ્રનિભાનના ।
કિં નામધેયા તપતે તપ ઉગ્રં કથં વિભો

મય ઉવાચ:
દાનવાનાં પતિઃ શ્રેષ્ઠો મયો ઽહં નામનામતઃ ।
ભાર્યા તેજવતી નામ મમેયં તનયા શુભા

મન્દોદરીતિ વિખ્યાતા તપતે પતિકારણાત્ ।
શ્રુત્વા તુ વચનં તસ્ય રાવણો મદદર્પિતઃ

પ્રશ્રિતઃ પ્રણતો ભૂત્વા મયં વચનમ્ અબ્રવીત્ ।
પૌલસ્ત્યો નામ રાજાહં દેવદાનવદર્પહા

પ્રાર્થયામિ મહાભાગ સુતાં ત્વં દાતુમ્ અર્હસિ ।
જ્ઞાત્વા પૈતામહં વંશં મયેનાપિ મહાત્મના

સુતા દત્તા રાવણાય કૃત્વા વિધિવિધાનતઃ ।
ગૃહીત્વા તાં તદા રક્ષઃ પૂજ્યમાનો નિશાચરૈઃ

દિવ્યૈર્ યાનૈર્ વિમાનૈશ્ ચ ક્રીડતે તુ તયા સહ ।
પુત્રં પુત્રવતાં શ્રેષ્ઠો જનયામાસ ભારત

તેનૈવ જાતમાત્રેણ રવો મુક્તો મહાત્મના ।
સંવર્તકસ્ય મેઘસ્ય યેન લોકો જડીકૃતઃ

શ્રુત્વા તન્નિનદં ઘોરં ત્રસ્તો લોકપિતામહઃ ।
નામ ચક્રે તદા તસ્ય મેઘનાદો ભવિષ્યતિ

એતન્ નામકૃતં સો ઽપિ પરમં વ્રતમ્ આસ્થિતઃ ।
ભાવયામાસ દેવેશમ્ ઉમયા સહ શઙ્કરમ્

વ્રતૈર્ નિયમદાનૈશ્ ચ હોમૈર્ જાપ્યૈર્વિધાનતઃ ।
કૃચ્છ્રચાન્દ્રાયણૈર્ દિવ્યૈઃ ક્લિશ્યતે ચ કલેવરમ્

એવમ્ અન્યદ્ દિને તાત કૈલાસં ધરણીધરમ્ ।
ગત્વા લિઙ્ગમ્ અયં પ્રાપ્ય પ્રસ્થિતો દક્ષિણામુખઃ

નર્મદાતટમ્ આશ્રિત્ય સ્નાતુકામો મહાબલઃ ।
નિક્ષિપ્યાપૂજયદ્ દેવં કૃત્વા જાપ્યં જનેશ્વરઃ

ગન્તુકામઃ પરં માર્ગં લઙ્કાયાં નૃપસત્તમ ।
એકં સમુદ્ધૃતં લિઙ્ગં ગૃહિતં સવ્યપાણિના

પ્રથમં ચ દ્વિતીયં ચ ભક્ત્યા પૌલસ્ત્યનન્દનઃ ।
તદા દેવમહાલિઙ્ગં પતિતં નર્મદામ્ભસિ

પાહિ પાહીતિ તેનોક્તો લિઙ્ગેન પરમેષ્ઠિના ।
દ્વિતીયં પતિતં તાવદ્ ઉત્તરે નર્મદાતટે

મેઘનાદેતિ વિખ્યાતં લિઙ્ગં તત્ર સુશોભનમ્ ।
મધ્યમેશ્વરનામેતિ જલમધ્યે વ્યવસ્થિતમ્

યાવદ્ ઉદ્ધર્તુકામો ઽસૌ સપ્તપાતાલમ્ આગમત્ ।
દેવયોર્ નિશ્ચયં જ્ઞાત્વા નિવૃત્તો ઽસૌ નિશાચરઃ

જગામાકાશમ્ આવિશ્ય પૂજ્યમાનો નિશાચરૈઃ ।
તદા પ્રભૃતિ તત્તીર્થં મેઘનાદેતિ વિશ્રુતમ્

મેઘારવેતિ વિખ્યાતમ્ ઉત્તરે ખેટકઃ શુભઃ ।
પૂર્વે તુ ગર્જનં નામ સર્વપાપક્ષયંકરમ્

તસ્મિંસ્ તીર્થે તુ રાજેન્દ્ર યસ્ તુ સ્નાનં સમાચરેત્ ।
અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા સ લભેચ્છાશ્વતં શુભમ્

પિણ્ડદાનં તુ યઃ કુર્યાત્ તસ્મિંસ્ તીર્થે નરાધિપ ।
તેન દ્વાદશ વર્ષાણિ પિતરસ્ તર્પિતા દિવિ

યસ્ તુ ભોજયતે વિપ્રાંસ્ તસ્મિંસ્ તીર્થે નરાધિપ ।
યત્ફલં યોગિનાં તત્ર લભતે નાત્ર સંશયઃ

અગ્નિવેશં જલે વાપિ અથવાપિ હ્ય્ અનાશકમ્ ।
અનિવર્તિકા ગતિસ્ તસ્ય સ્યાદ્ ઇદં શઙ્કરો ઽબ્રવીત્

એવં તે નરશાર્દૂલ ગર્જિતેશ્વરમ્ ઉત્તમમ્ ।
કથિતં સ્મરણાદ્ એવ સર્વપાપક્ષયં કરમ્