સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 70

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે શમ્ભુસ્તુતિર્નામૈકોનસપ્તતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 70
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
કિમર્થં સંસ્તુતો દેવો બ્રહ્મણા તેન તત્ર વૈ ।
શુક્લતીર્થમ્ ઇદં કસ્માદાસ્તે યત્ર મહેશ્વરઃ

એતત્ સર્વં સમાખ્યાહિ પૃચ્છતો મે મહામુને ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
શૃણુ રાજન્ કથાં દિવ્યાં સ્વર્ગાર્હણ્યામ્ અનુત્તમામ્

યાં શ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યસ્ તીર્થસ્નાનેન મુચ્યતે ।
યયાતિર્ નામ ધર્માત્મા સત્યધર્મપરાયણઃ

ચક્રવર્તી નૃપશ્રેષ્ઠઃ સર્વધર્મભૃતાં વરઃ ।
ઇયાજ સ મહાયજ્ઞૈઃ શતક્રતુર્ ઇવાપરઃ

નદી મધુમતી પુણ્યા રેવયા યત્ર સઙ્ગતા ।
યત્ર યજ્ઞઃ સમારબ્ધ ઋત્વિગ્ભિર્ બ્રાહ્મણૈઃ સહ

મધ્યેશ્વરં યત્ર લિઙ્ગં સ્વયંદેવો મહેશ્વરઃ ।
તત્ર સ્નાતા દિવં યાન્તિ યે મૃતા ન પુનર્ભવાઃ

ચક્રેણ વિષ્ણુના તત્ર ઘાતિતૌ મધુકૈટભૌ ।
અર્ચનાત્ તસ્ય દેવસ્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્

તિલતોયપ્રદાનેન પિણ્ડદાનેન ભારત ।
પિતરસ્ તસ્ય તૃપ્યન્તિ યાવદ્ ઇન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

તત્ર યજ્ઞઃ સમારબ્ધો હરિશઙ્કરવર્જિતઃ ।
જટાસુરસ્ તત્ર દૈત્યશ્ છિદ્રં દૃષ્ટ્વા સમાગતઃ

તતોવિધ્વંસિતો યજ્ઞો દાનવૈર્ બલદર્પિતૈઃ ।
યજ્ઞયૂપા યજ્ઞપાત્રં દશ દિક્ષુ નિપાતિતાઃ

ભુક્તો હુતપુરોડાશઃ સોમપાનં ચ તૈઃ કૃતમ્ ।
પ્રણષ્ટા દેવતાઃ સર્વા દાનવાનાં ભયેન ચ

અષ્ટોત્તરશતં દેવા મૃગરૂપેણ નિર્ગતાઃ ।
ધનદો યક્ષરૂપેણ પ્રણષ્ટઃ સ્વપુરીં ગતઃ

મહિષારૂઢો ધર્મરાજો ગજારૂઢશ્ શતક્રતુઃ ।
મેષારૂઢો હવ્યવાહો નિર્ગતા વ્રતમાસ્થિતાઃ

વરુણશ્ ચ સમાયાતઃ પ્રણષ્ટઃ સ્વપુરીં ગતઃ ।
મકરાસનમારૂઢો વાયુશ્ ચ મૃગમ્ આશ્રિતઃ

ઈશાન ઈશરૂપેણ વૃષારૂઢઃ પલાયિતઃ ।
અસ્ત્રાણિ લોકપાલાનાં હૃતાનિ દનુસમ્ભવૈઃ

એકાકી યાનમ્ આરુહ્ય કથં યામિ સ્ત્રિયા સહ ।
ચિન્તયિત્વા નૃપશ્રેષ્ઠશ્ ચાસ્ત્રં જગ્રાહ ભારત

તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ચોક્ત્વા વૈ દૈત્યસિંહ દુરાસદમ્ ।
ન ક્ષત્રકુલસંજાતા જાતુ દૃષ્ટ્વા પલાયિતાઃ

દશ દ્વાદશવર્ષાણિ વિમુખાસ્ તવ પૂર્વજાઃ ।
ન ચાત્રાહ્વાનિતો રુદ્રો રુદ્ર ભાગો ન કલ્પિતઃ

યજ્ઞે ઽસ્મિન્ યજ્ઞપુરુષો નાહૂતો ભગવાન્ હરિઃ ।
તેન દોષેણ મે યજ્ઞો દાનવૈશ્ ચ વિનાશિતઃ

એવમ્ ઉક્ત્વા નૃપશ્રેષ્ઠો રુદ્રં ધ્યાત્વા મહેશ્વરમ્ ।
રૌદ્રરૂપં સમાસ્થાય જ્યાઘોષં ઘોષરૂપિણમ્

જગ્રાહ કોપાન્ નિસ્ત્રિંશં નિજઘાન ચ દાનવાન્ ।
આહૂતાશ્ ચ પુનર્દેવાઃ સર્વે બ્રહ્મપુરોગમાઃ

ઊચુસ્ તે વચનં દેવા રાજાનં પ્રતિ ભારત ।
ત્વયા સમો ઽત્ર રાજર્ષે ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ

દેવાનાં વચનં શ્રુત્વા યયાતિર્ વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ।
પુનઃ પ્રવર્તિતો યજ્ઞો હરવિષ્ણુપ્રસાદતઃ

યુક્તં પલાયનં ચાત્ર ક્ષત્રિયસ્ય ન વિદ્યતે ।
સ્તુતસ્ તુ તેન કાર્યેણ શૂલપાણિઃ પિનાકધૃક્

પાતાલાદ્ ઉત્થિતં તત્ર લિઙ્ગં કાલાનલપ્રભમ્ ।
શુક્લીકૃતં જગત્ સર્વં પ્રભયા તસ્ય ભારત

વરં વૃણીષ્વ ભદ્રં તે તમ્ ઉવાચ વૃષધ્વજઃ ।
યયાતિર્ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ મે દેવ વરં દાતું મમેચ્છસિ

ઇદં સ્થાનં ન મોક્તવ્યમ્ ઉમયા સહ શઙ્કર ।
યજ્ઞદાનાદિકં સર્વમ્ અક્ષયં ચાત્ર સર્વદા

તપોહીના નરા યે ચ દાનહીનાઃ સકિલ્બિષાઃ ।
તે સર્વે ત્વત્પુરં યાન્તુ શુક્લતીર્થપ્રભાવતઃ

તમ્ ઉવાચ મહાદેવઃ સત્યમ્ એતત્ તવોદિતમ્ ।
યં યં કામયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

અસ્ય તીર્થસ્ય મહાત્મ્યાલ્ લિઙ્ગસ્યાસ્ય સમર્ચનાત્ ।
નરકં નૈવ પશ્યન્તિ જન્મજન્મનિ ભારત

એતત્ તે કથિતં રાજન્ યથા સ્કન્દશિવોદિતમ્ ।
તત્ર યે નિહતા દૈત્યાઃ પ્રાપ્તાસ્ તે ઽપિ શિવાલયમ્

સ્વં સ્વં યાનં સમારૂઢા યયુર્ દેવાસ્ ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
મુદા પરમયા યુક્તઃ સ્તૂયમાનો નૃપોત્તમઃ

યયાતિર્ નામ રાજર્ષી રાજ્યં કૃત્વા દિવં ગતઃ ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ અસ્ય શિવલોકે મહીયતે