સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 69

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે વારાહમહિમાનુવર્ણનો નામાષ્ટષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 69
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો દેવપથં તીર્થં સર્વદેવમયં શુભમ્ ।
તત્ર સ્નાતશ્ ચ વિધિવત્ સર્વયજ્ઞફલં લભેત્

માસે માસે કુશાગ્રેણ સોમયાગં કરોતિ યઃ ।
સ રેવાજલપૂતસ્ય કલાં નાર્હતિ ષોડશીમ્

લિઙ્ગં દેવપથં નામ સુરાસુરનમસ્કૃતમ્ ।
શ્રદ્ધયા તદ્ દર્શનેન પિતૄણાં પરમા ગતિઃ

ચૈત્રે માસે ચતુર્દશ્યા પક્ષયોર્ ઉભયોર્ અપિ ।
સ્નાનાર્થં સર્વતીર્થાનિ જગ્મુઃ કર્તું ચ સત્ક્રિયામ્

યદ્દેવલોકે દેવાનામ્ ઈપ્સિતં ચ નૃપધ્વજ ।
સહસ્રાણિ મુનીન્દ્રાણાં તસ્મિંશ્ શિવમુપાસતે

ચાન્દ્રાયણપરાઃ કેચિદ્ બ્રહ્મકૂર્ચપરાસ્ તથા ।
કન્દમૂલફલાહારા જલાહારા જલપ્રિયાઃ

અગ્નિહોત્રપરા નિત્યં તથા હુતહુતાશનાઃ ।
ઉપાસતે દેવપથં સંસિદ્ધિં પરમાં ગતાઃ

અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ તીર્થં પાપપ્રણાશનમ્ ।
સહસ્રયજ્ઞં પરમં સર્વકામફલપ્રદમ્

એકાદશ્યાં માર્ગશીર્ષે પૂજયિત્વા જનાર્દનમ્ ।
સહસ્રયજ્ઞસ્યેષ્ટસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

ન પશ્યેદ્ યમલોકં ચ તિર્યગ્યોનિં ન ગચ્છતિ ।
તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવેણ નરો વિગતકલ્મષઃ

એતત્ તે કથિતં રાજન્ પુણ્યાખ્યાનમ્ અનુત્તમમ્ ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ અસ્ય વિષ્ણુલોકે મહીયતે

શુક્લતીર્થં તતો ગચ્છેત્ સર્વતીર્થમયં શુભમ્ ।
યત્ર સ્નાતો ઽપિ લભતે દશધેનુફલં નરઃ

શુક્લીકૃતાસ્ તેન દેવા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ।
સપાદકોટિસ્તીર્થાનાં શુક્લતીર્થે વ્યવસ્થિતા

અષ્ટહસ્તપ્રમાણં ચ શુક્લતીર્થં યુધિષ્ઠિર ।
તત્ર કાલાગ્નિરુદ્રશ્ ચ શ્રીકણ્ઠશ્ ચ તથા પરઃ

તૈસ્ તૈસ્ તપોભિરુગ્રૈશ્ ચ તત્ર સિદ્ધિં પરા ગતાઃ ।
શુક્લતીર્થપ્રભાવેણ મોદન્તે દિવિ દેવતાઃ

શક્રો ઽપિ ચ પુરાધ્યક્ષં દેવદેવમ્ ઉમાપતિમ્ ।
રેવાતોયેન સંસ્નાપ્ય બિલ્વપત્રૈઃ સમાર્ચયત્

પૌર્ણમાસ્યામ્ અમાવસ્યાં સોમઃ સૂર્યઃ પ્રભાવતીમ્ ।
તત્ર સ્નાતો ગ્રહૈઃ સાર્દ્ધં નક્ષત્રધ્રુવમણ્ડલૈઃ

તેન દેવાશ્ ચ દીવ્યન્તે શુક્લતીર્થપ્રભાવતઃ ।
કશ્યપસ્યાશ્રમં પુણ્યં સુરસિદ્ધનિષેવિતમ્

મુનીનામ્ અયુતં તત્ર સ્વયં તિષ્ઠતિ ભારત ।
કન્દમૂલફલાહારા જલાહારાસ્ તથા પરે

શાકાહારા નિરાહારા બ્રહ્મકૂર્ચાસ્ તથા પરે ।
ચાન્દ્રાયણપરાઃ કેચિદન્યે માસોપવાસિનઃ

ઋષિકોટ્યસ્ ત્રયસ્ત્રિંશચ્ છુક્લેશ્વરમુપાસતે ।
રાહુગ્રસ્તે તથા ચન્દ્રે પૌર્ણમાસ્યાં તિથૌ તથા

આયાન્તિ સર્વતીર્થાનિ સ્નાતુમ્ એતચ્ છિવોદિતમ્ ।
સ્થાનેશ્વરે યત્ફલં સ્યાદ્ રાહુસૂર્યસમાગમે

તત્ફલં પ્રાપ્નુયાત્ સર્વં શુક્લતીર્થે ન સંશયઃ ।
હેમધેનુધરાદીનિ રૂપ્યદા ગજદાસ્ તથા

એતદ્ દત્ત્વા મહારાજ પુણ્યસંખ્યા ન વિદ્યતે ।
ધનદેન કુબેરેણ દેવગન્ધર્વદાનવૈઃ

રાહુસૂર્યસમાયોગે શુક્લતીર્થે મહેશ્વરઃ ।
ચન્દનાગુરુકર્પૂરપુષ્પમાલાભિર્ અર્ચિતઃ

વિતાનધ્વજમુખ્યૈશ્ ચ દીપમાલાપ્રબોધનૈઃ ।
અસ્ય તીર્થપ્રભાવેણ યક્ષરાજો ધનેશ્વરઃ

ભોગા નાનાવિધાસ્ તેન સમ્પ્રાપ્તા દિવિ દેવતાઃ ।
સર્વતીર્થમ્ અયં તીર્થં સર્વદેવમ્ અયં ચ યત્

અપિ વર્ષસહસ્રેણ શુક્લતીર્થસ્ય વર્ણનમ્ ।
ન શક્યતે સુરૈઃ કર્તું પુરાણે સ્કન્દકીર્તિતે

પાપયોનિગતો યશ્ ચ તિર્યગ્યોનિગતશ્ ચ યઃ ।
બ્રહ્મહા ચ સુરાપશ્ ચ શિવનિર્માલ્યભક્ષકઃ

મુચ્યતે તેન પાપેન તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ।
તત્ર સ્નાનં નરઃ કૃત્વા પૂજયિત્વા વૃષધ્વજમ્

સુરાસુરગણૈઃ સર્વૈઃ પૂજ્યતે નરસત્તમ ।
એતત્ તે કથિતં રાજન્ મહાપાતકનાશનમ્

પિતામહેન યત્રેષ્ટો યજ્ઞે યજ્ઞેશ્વરઃ પુરા ।
સ્તોત્રં કૃત્વા યથા ન્યાયં દેવદેવસ્ય શૂલિનઃ

પૂજયિત્વા તુ શુક્લેશં બ્રહ્મા સ્તોત્રમ્ ઉદાહરત્ ।
નમઃ શિવાય શાન્તાય જ્ઞાનવિજ્ઞાનરૂપિણે

સૂક્ષ્માય સૂક્ષ્મરૂપાય સર્વસૂક્ષ્માય હેતવે ।
સૂક્ષ્માણામ્ અપિ સૂક્ષ્માય નમઃ સૂક્ષ્મતમાય ચ

દિવ્યાય દિવ્યરૂપાય દિવ્યદેહાય સેતવે ।
દિવ્યાનામ્ અપિ દિવ્યાય નમો દિવ્યતમાય ચ

વ્યોમપ્રભાય ભાવાય અઘોરાય નમો નમઃ ।
વ્યોમપ્રમાણધામાય વામેશાય નમો નમઃ

પરાય પરમેશાય પારમાર્થિકહેતવે ।
પરાય પરમુક્તાય નમઃ પરતરાય ચ

એકજિહ્વદ્વિજહ્વાય બહુજિહ્વાય તે નમઃ ।
તથૈવાસંખ્યજિહ્વાય ત્રિણેત્રાય નમો નમઃ

પૂજ્યાય પૂજ્યપૂજ્યાય સર્વપૂજ્યૈકહેતવે ।
નિત્યાયાનિત્યરૂપાય નિત્યનિત્યૈકહેતવે

નિત્યાનામ્ અપિ નિત્યાય નમો નિત્યતમાય ચ ।
શક્તાય શક્તિરૂપાય સર્વશક્ત્યેકહેતવે

શક્તાનામ્ અપિ શક્તાય નમઃ શક્તતમાય ચ ।
શુદ્ધાય સર્વશુદ્ધાય સર્વશુદ્ધ્યેકહેતવે

કાલાય કાલરૂપાય સર્વકાલૈકહેતવે ।
કાલાનામ્ અપિ કાલાય નમઃ કાલતમાય તે

સર્વમન્ત્રશરીરાય સર્વમન્ત્રૈકહેતવે ।
મન્ત્રાણામ્ અપિ મન્ત્રાય નમો મન્ત્રતમાય ચ

અપ્રમેયમહેશાય ઈશાનાય નમો નમઃ ।
યોગાય યોગરૂપાય યોગપુરુષ તે નમઃ

એકકણ્ઠદ્વિકણ્ઠાય બહુકણ્ઠાય તે નમઃ ।
અસંખ્યકણ્ઠયુક્તાય નીલકણ્ઠાય તે નમઃ

અનન્તાય મહેશાય હર્ત્રે કર્ત્રે નમો ઽસ્તુ તે ।
નમસ્તે ઽસ્તુ મહાદેવ નમસ્તે ઽસ્તુ સદાશિવ

નમસ્તે ઽસ્તુ મહાશુદ્ધ નમસ્ તુભ્યં નમો નમઃ ।
નમો ભસ્માઙ્ગરાગાય નમઃ ખટ્વાઙ્ગધારિણે

સર્વાત્મને નમસ્ તુભ્યં વિશ્વેશાય નમો નમઃ ।
સર્વજ્ઞાય નમસ્ તુભ્યં સનાથાય નમો નમઃ

અવ્યક્તાય નમસ્ તુભ્યં શાશ્વતાય નમો નમઃ ।
કૈલાસવાસિને તુભ્યં નમઃ પાતાલવાસિને

ત્વયા વ્યાપ્તમ્ ઇદં સર્વં લોકાલોકં ચરાચરમ્ ।
અપિ વર્ષસહસ્રેણ કઃ સ્તોતું શક્તિમાન્ ભવેત્

ઇતિ સ્તવેન દિવ્યેન યઃ સ્તૌતિ પરમેશ્વરમ્ ।
વિધૂય સર્વપાપાનિ રુદ્રલોકે મહીયતે