સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 64

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે કુબ્જામાહાત્મ્યે ત્રિષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 64
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
અથાન્યત્ કથયિષ્યામિ તીર્થં તીર્થવરં શુભમ્ ।
યામ્યપ્રદેશે રેવાયા આશ્રમઃ સુરપૂજિતઃ

સુવર્ણદ્વીપપવિખ્યાતો દેવદ્રોણીસમાવૃતઃ ।
હારીતો ગૌતમો વિષ્ણુઃ સાવર્ણિઃ કૌશિકસ્ તથા

એતે ચાન્યે ચ બહવો મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ ।
માસોપવાસિનઃ કેચિદ્ અન્યે પક્ષોપવાસિનઃ

ચાન્દ્રાયણપરાશ્ ચાન્યે તથાન્યે કૃચ્છ્રચારિણઃ ।
ફલમૂલાશિનઃ કેચિત્ તથાન્યે વાયુભક્ષકાઃ

કણધૂમં પિબન્ત્ય્ અન્યે જલાહારાસ્ તથા પરે ।
એકપાદાઃ સ્થિતાઃ કેચિદ્ અન્યે ચાર્ધપદાઃ સ્થિતાઃ

દન્તોલૂખલિનઃ કેચિદન્યે સૂર્યાવલોકિનઃ ।
બ્રાહ્મણાશ્ ચ બ્રહ્મવિદઃ શ્રુતિસ્મૃતિવિશારદાઃ

ઇતિહાસપુરાણાનિ મોક્ષોપાયવિચિન્તકાઃ ।
અગ્નિહોત્રપરા નિત્યં જપયજ્ઞક્રિયાપરાઃ

વેદધ્વનિતનિર્ઘોષૈસ્ તારયન્તિ જગત્ત્રયમ્ ।
ન તસ્મિન્ સંચરેત્ પાપં તમઃ સૂર્યોદયે યથા

મેકલાદક્ષિણે તીરે બ્રહ્મલોક ઇવ સ્થિતઃ ।
આમ્રજમ્બૂકદમ્બૈશ્ ચ કપિત્થૈર્ બિલ્વદાડિમૈઃ

કદલીબીજપૂરાદ્યૈર્ જમ્બીરૈઃ પનસૈસ્ તથા ।
ન્યગ્રોધબદરૈર્ મુખ્યૈર્ બહુવૃક્ષવિભૂષિતમ્

પુન્નાગૈર્ નાગબકુલૈર્ અશોકૈસ્ તિલકૈસ્ તથા ।
મન્દારૈશ્ ચમ્પકૈશ્ ચામ્રાતકૈર્ નીલોત્પલોત્પલૈઃ

પત્રપુષ્પફલોપેતૈર્ વૃક્ષૈઃ સર્વૈર્ અલંકૃતમ્ ।
નાનાપક્ષિગણોપેતં સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતમ્

વ્યાહરત્યણ્ડજાઃ સર્વે માનુષાણાં ગિરા નૃપ ।
એતદ્ ગુણસમાયુક્તં સુવર્ણદ્વીપમ્ ઉત્તમમ્

સ્વાયમ્ભુવે ઽન્તરે રાજન્ન્ આદિકલ્પે કૃતે યુગે ।
અર્ચનાદ્ દેવદેવસ્ય સુવર્ણદ્વીપવાસિનઃ

અપહાય તમઃ કૃત્સ્નં લોકે ક્રીડન્તિ શાઙ્કરે ।
પિતૄણામ્ અન્નદાનેન તિલતોયપ્રદાનતઃ

મલાપકર્ષણં કૃત્વા વસન્તિ બ્રહ્મણઃ પુરે ।
પુણ્યાયાં ભૂપકાર્તિક્યાં સર્વતીર્થફલપ્રદઃ

નૈતત્ પશ્યન્તિ મનુજાઃ કલૌ માયાવિમોહિતાઃ ।
કલ્પગા યામ્યભાગે તુ તીર્થકોટિરનેકધા

પ્રસિદ્ધં સિદ્ધમુનિભિર્ જ્ઞાયતે કેવલં હિ તત્ ।
નાસ્તિકૈર્ ભિન્નમર્યાદૈઃ પુરાણસ્મૃતિનિન્દકૈઃ

તૈલાભ્યક્તૈર્ ન વેદોક્તકરૈ રેવાતટે તથા ।
કલિમાયાવિમૂઢૈશ્ ચ સ્થાનં તન્ન પ્રદૃશ્યતે

હિરણ્યગર્ભાસ્થાને તુ યસ્મિન્ વહતિ કલ્પગા ।
યજ્ઞગર્ભેશ્વરં નામ શિવલિઙ્ગં પ્રકીર્તિતમ્

પૂજ્યતે સિદ્ધગન્ધર્વૈઃ સુરાસુરમહોરગૈઃ ।
યત્ર વૈવસ્વતો રાજા સૂર્યપુત્રો મહાયશાઃ

તસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યાચ્ ચન્દ્રબિમ્બાનનો ઽભવત્ ।
ચૈત્રસ્યૈવ તુ માસસ્ય શુક્લપક્ષે નરાધિપ

ચતુર્દશ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં યત્ર સન્નિહિતો હરઃ ।
તિલોદકપ્રદાનેન પિણ્ડદાનેન ભારત

પિતૄન્ સમુદ્ધરેત્ તત્ર નરકાદ્ ભૂરિદક્ષિણઃ ।
નિવસેદ્ વૈષ્ણવે લોકે યાવચ્ ચન્દ્રાર્કદર્શનમ્

તત્ર યદ્દીયતે દાનં કુરુક્ષેત્રસમં હિ તત્ ।
પ્રાણત્યાગે કૃતે તત્ર ન પશ્યન્તિ યમાલયમ્

રેવાયા ઉત્તરે કૂલે પર્યઙ્કો નામ પર્વતઃ ।
સ ચ વિન્ધ્યસુતઃ શ્રીમાન્ સર્વદેવમયઃ શુભઃ

તત્ર પાપહરો વિષ્ણુઃ સ્વયં તિષ્ઠતિ કેશવઃ ।
નરપાપહરો યસ્ તુ નર્મદાતટમ્ આશ્રિતઃ

તત્ર સ્નાત્વા મહારાજ ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
તર્પિતાઃ પિતરસ્ તસ્ય તૃપ્તા યાન્તિ હરેઃ પુરમ્

એકાદશીં દ્વાદશીં વા તત્ર યઃ કુરુતે નરઃ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્ મર્ત્યલોકે દુરાસદે

ક્રોશમાત્રપ્રમાણં ચ હરિક્ષેત્રં પ્રકીર્તિતમ્ ।
અપમૃત્યુમૃતા યે ચ તે યાન્તિ પરમાં ગતિમ્