સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 56

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે ગોદાનમહિમાનુવર્ણનો નામ પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 56
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
માહિષ્મત્યાઃ પશ્ચિમે વૈ તીર્થં પાપહરં પરમ્ ।
અશોકવનિકા નામ સર્વશોકવિનાશનમ્

સ્નાત્વા તત્રાર્ચયેદ્ ગૌરીં યથા વિભવવિસ્તરૈઃ ।
માતઙ્ગસ્યાશ્રમ તદ્વત્ સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતમ્

શુક્લકૃષ્ણાતૃતીયાયાં ગન્ધધૂપવિલેપનૈઃ ।
ઉપહારૈર્ અનેકૈશ્ ચ દીપમાલાપ્રબોધનૈઃ

તત્ર યા પૂજયેન્ નારી ગૌરીં ભક્તિસમન્વિતા ।
રૂપસૌભાગ્યસમ્પન્નં લભતે સત્પતિં તુ સા

કાર્ત્તિક્યાં તુ ગતપ્રાણા મોદમાના તુ સંયતા ।
અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યાત્ પ્રાપ્તા માહેશ્વરં પુરમ્

માતઙ્ગો નામ દેવર્ષિઃ પુરાકલ્પે યુધિષ્ઠિર ।
નર્મદાતીરમાશ્રિત્ય તપસ્ તેપે સુદુષ્કરમ્

પુરા જન્મનિષાદઃ સ જાતિં સ્મરતિ પૂર્વિકામ્ ।
અઘમર્ષણદેશસ્થઃ સર્વધર્મ બુબોધ ચ

મહર્ષીણાં પ્રસઙ્ગેન નર્મદાદર્શનેન ચ ।
પાપબુદ્ધિં પરિત્યજ્ય ધર્મબુદ્ધિં ચકાર સઃ

નિર્વિણ્ણો ઽહં ચ ભિક્ષુશ્ ચાધુના શ્વપચયોનિષુ ।
એવમ્ ઉક્ત્વા તતો રાજન્ન્ અશોકવનિકાં ગતઃ

જટાવલ્કલધારી ચ કન્દમૂલફલાશનઃ ।
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ શિવારાધનતત્પરઃ

શિવધ્યાનપરઃ સો ઽભૂદ્ ઉગ્રે તપસિ સંસ્થિતઃ ।
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં હિ તથા તસ્ય તપસ્યતઃ

એકાશીતિસહસ્રાણિ જટાગ્રેભ્યો વિનિઃસ્મૃતાઃ ।
સ્વયં પતન્તિ વિવિધા નર્મદાતોયમ્ અધ્યતઃ

તત્ક્ષણાદ્ યક્ષિણીરૂપા અનન્તાશ્ ચાપ્રમાણિકાઃ ।
શ્યામવર્ણાઃ સુતેજઃ કાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ

યક્ષલોકં વ્રજન્ત્ય્ આશુ તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ।
મન્ત્રયન્ત્રવિહીનો ઽપિ શિવભક્તિપરાયણઃ

ષડક્ષરમ્ ઇમં મન્ત્રં હૃદિ ચક્રે દિવાનિશમ્ ।
ઓંનમઃ શિવાય ઇતિ સર્વમન્ત્રોત્તમોત્તમમ્

તસ્ય ભક્તિં પરાં જ્ઞાત્વા દેવદેવ ઉમાપતિઃ ।
પ્રત્યક્ષરૂપો ભગવાન્ છૂલપાણિઃ સમાગતઃ

ઉવાચ વચનં દેવો માતઙ્ગં પ્રતિ ભારત ।
વરં વૃણીષ્વ ભદ્રં તે ધ્યાનેનાનેન સુવ્રત

માતઙ્ગ ઉવાચ:
યદિ તુષ્ટો ઽસિ દેવેશ વરં દાતુમ્ ઇહેચ્છસિ ।
માતઙ્ગનામ્ના વિખ્યાતિં તીર્થમ્ એતત્ પ્રયાતુ વૈ

ચાણ્ડાલાઃ શ્વપચાશ્ ચૈવ પાપયોનિગતા ઽપિ ।
જપાદિ રહિતાશ્ ચાપિ મુચ્યન્તે ઽત્રાપિ કિલ્બિષાત્

માતઙ્ગનામલિઙ્ગં તુ નર્મદાતીરમ્ આશ્રિતમ્ ।
સ્નાત્વા યો ઽત્રાર્ચયેત્ તસ્ય ભવેદ્ બન્ધવિમોક્ષણમ્

ઇદં વરમ્ અહં મન્યે ત્વત્પ્રસાદાત્ મહેશ્વર ।
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા પ્રત્ય્ ઉવાચ શિવાપતિઃ

એવમ્ ભવતુ તત્સર્વં મત્પ્રસાદાન્ ન સંશય ।
એવમ્ ઉક્ત્વા યયૌ દેવ કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્

વરં સમ્પ્રાપ્ય માતઙ્ગ ઉમામાહેશ્વરં પુરમ્ ।
કામિકં યાનમ્ આરૂઢઃ સર્વાભરણભૂષિત

જગામાશુ ચિરં ભોક્તું ભોગાન્ સ્નાનપ્રભાવતઃ ।
યા ચૈત્રમાસે ઽમાવાસ્યા કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશી

તસ્યાં તત્ર હુતં દત્તમ્ અનન્તફલમ્ અશ્નુતે ।
તિલોદકપ્રદાનેન પાપયોનિગતા ઽપિ

સક્ત્વાઢ્યગુડપિણ્ડેન પિતૄન્ મોદયતે તુ યઃ ।
પિતરસ્તસ્ય તૃપ્યન્તિ યાવદિન્દ્રાશ્ ચતુર્દશ

તિલતણ્ડુલમિશ્રં યઃ કુર્યાલ્ લિઙ્ગસ્ય પૂજનમ્ ।
સો ઽપિ વર્ષસહસ્રાણિ શિવલોકે મહીયતે

અશોકવનિકા નામ માતઙ્ગં તીર્થમ્ ઉચ્યતે ।
રેવાયા ઉત્તરે કૂલે કથિતં તવ ભારત

અથાન્યત્ કથયિષ્યામિ યામ્યભાગે વ્યવસ્થિતમ્ ।
તીર્થં મૃગવનં નામ સર્વપાપપ્રણાશનમ્

તત્ર સ્નાત્વા ઽર્ચયેદ્ વિષ્ણું શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ ।
એકાદશ્યાં મહારાજ નિરાહારો નિશાં નયેત્

હરિં મૃગવને તત્ર ગન્ધપુષ્પૈશ્ ચ પૂજયેત્ ।
એકસ્મિન્ ભોજિતે વિપ્રે લક્ષં ભવતુ ભોજિતમ્

તિલોદકપ્રદાનેન પિતૄણાં વૈષ્ણવં પદમ્ ।
તત્રૈવ સન્નિવિષ્ટં તુ વારાહં તીર્થમુત્તમમ્

યત્ર વારાહરૂપેણ ધરા ચૈવ સમુદ્ધૃતા ।
વિશ્વરૂપં તથા ચાન્યદ્ધરિણામિતતેજસા

પતિવ્રતા ચ નારી વૈ તથા માસોપવાસિની ।
તત્ર સ્નાત્વા વિધાનેન લોકં પ્રાપ્નોતિ વૈષ્ણવમ્