સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 33

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે બ્રાહ્મણસ્ય ભાર્યયા સહ સ્વર્ગારોહણં નામ દ્વાત્રિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 33
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
પશ્ચિમે નીલગઙ્ગાયા નર્મદોત્તરકૂલતઃ ।
વ્યતીપાતેશ્વરં નામ લિઙ્ગં પરમસિદ્ધિદમ્

સોમનાથં સ્વયં વિદ્ધિ સોમમૂર્તિં જગત્પતિમ્ ।
સાવિત્ર્યા ચ તપસ્ તપ્તં તત્ર સપ્તર્ષિભિસ્ તથા

સાવિત્રીકુણ્ડમ્ ઇત્યેતદ્ વિખ્યાતં નર્મદાતટઃ ।
નરસ્ય સ્નાનમાત્રસ્ય કન્યાદાનફલં ભવેત્

તિલોદકપ્રદાનેન ચાન્નદાનેન ભારત ।
પિતરસ્ તસ્ય તૃપ્યન્તિ સાવિત્રીલોકમ્ આશ્રિતાઃ

દક્ષસ્ય દુહિતા ચાસીત્ કુમુદા નામ વિશ્રુતા ।
સોમાય દત્ત્વા તાં દક્ષો મુદા પરમયા યુતઃ

તસ્યા સ જનયામાસ હિમાંશુઃ પુત્રમ્ અદ્ભુતમ્ ।
જ્ઞાત્વા ઽમૃતમયં તં તુ સુરા યજ્ઞફલાર્થિનઃ

હિમાંશું સોમપુત્રં ચ તે યયુશ્ ચ મુદાન્વિતાઃ ।
અન્યા સોમસ્ય પરમા કલા યા ષોડશી સ્મૃતા

અધ્યાસ્તે સા ચન્દ્રમસં પિતૃણાં તારણાય ચ ।
વનસ્પતૌ ગતે સોમે ગવાં ક્ષીરે હવિઃષુ ચ

સોમપાને મહાયજ્ઞે દર્શે દિવિષદાં તદા ।
પીતં શ્રુત્વા ઽસુરાઃ સર્વે હિમાંશું પાતુમ્ ઉદ્યતાઃ

અસુરાણાં ભયાદ્ વિન્ધ્યં હિમાંશુર્ ગિરિમાશ્રયત્ ।
શ્રુત્વા તે ગિરિદુર્ગસ્થમ્ અસુરાઃ સ્વભયાત્ તદા

ગ્રસ્તે તે રાહુણા સૂર્યે હિમાંશું પ્રતિ ભારત ।
કાયાતિકાયપ્રમુખાઃ સમ્પ્રાપ્તા દાનવાસ્ તતઃ

રાહોસ્ તુ ભ્રાતરઃ સર્વે સૈંહિકેયા મહાબલાઃ ।
સમાહૃત્ય હિમાંશુસ્ તૈઃ સુધાર્થે ચિરજીવિભિઃ

ભૂતલે પાતિતઃ પાપૈઃ ક્રન્દન્તિ સ્મ સુરાસ્ તદા ।
ઉવાચ સ પતન્ ભૂમૌ હિમાંશુઃ સોમનન્દન

પાતુ માં દેવ ઈશાનો દાનવાનાં ભયંકરઃ ।
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે ભૂપ હિમાંશો રક્ષણાય વૈ

પાતાલાદ્ ઉત્થિતં લિઙ્ગં જ્વલત્કાલાનલપ્રભમ્ ।
તેન બાણેન રૌદ્રેણ હુઙ્કારેણ મહાસુરાઃ

ભસ્મીકૃતાસ્ તુ તત્રૈવ દેવદેવેન શૂલિના ।
તતસ્ તમ્ અબ્રવીદ્ દેવો ભયમાસુરજં ત્યજ

શિવભક્તિપરો ભૂત્વા નિર્ભયસ્ તિષ્ઠ પુત્રક ।
અથ સોમઃ સુરૈઃ સાર્દ્ધં ગત્વા બ્રહ્મનિકેતનમ્

વૃત્તાન્તં કથયામાસ તતસ્ તદ્ વચનાત્ તુ તાઃ ।
બ્રહ્માદ્યા દેવતાઃ સર્વા જગ્મુઃ સોમપુરોગમાઃ

ઓંકારઃ કલ્પગાતીરે યત્ર તિષ્ઠતિ ભારત ।
દૃષ્ટ્વા તુ ત્ર્યમ્બકં દેવં ષષ્ટિસંહારકારકમ્

ઉવાચ વચનં દેવો બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
શ્રીમાન્ અમૃતરૂપો ઽયં હિમાંશુઃ સોમનન્દનઃ

રક્ષણીયસ્ ત્વયા નાથ દેવદાનવશઙ્કયા ।
સપ્તવિંશતિયોગાનાં ગતિઃ પ્રોક્તા તુ ચન્દ્રમાઃ

ત્વં ગતિઃ સર્વલોકાનાં તસ્માત્ ત્વં ત્રાતુમ્ અર્હસિ ।
તેષાં તદ્ વચનં શ્રુત્વા શિવ ઊચે યથોચિતમ્

પૂજયિત્વા તુ દેવેશં સોમનાથં જગત્પતિમ્ ।
પાતાલેશ્વરનામાનં ગતાઃ સર્વે ત્રિવિષ્ટપમ્

તદા પ્રભૃતિ તત્સ્થાનં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
સાવિત્રીકુણ્ડતોયેન સ્નાનં કૃત્વા તમર્ચયેત્

ન તસ્ય પુનર્ આવૃત્તિઃ સત્યમ્ એતચ્છિવોદિતમ્ ।
પ્રભાસે યત્ફલં રાજન્ દૃષ્ટં ચ શશિભૂષણે

તત્ફલં નૃપશાર્દૂલ ભવેદ્ એવ ન સંશયઃ ।
કાલાતિક્રમણં કુર્યાત્ તત્ર યો ભૈક્ષમાશ્રિતઃ

ન તસ્ય પુનર્ આવૃત્તિઃ સત્યમ્ એતદ્ બ્રવીમ્યહમ્ ।
તિલોદકપ્રદાનેન પિણ્ડપાતેન ભારત

પતિતાનુદ્ધરેજ્ જતૂન્ નરકાન્ નાત્ર સંશયઃ ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ અસ્ય સોમલોકે મહીયતે